Day: 08.05.2026

Η καθημερινότητά μας έτσι απλά, χωρίς πρόγραμμα

*

του ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ

~.~

Ο Τραμπ επαινεί το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ:
«Τους ριχτήκαμε σαν πειρατές!»

«Σαν πειρατές». Έτσι περιέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ εν μέσω του ναυτικού αποκλεισμού που επιβλήθηκε στα λιμάνια της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αποκαλώντας τo ναυτικό των ΗΠΑ «Mεγάλο Ναυτικό».

«Το πλοίο σταμάτησε», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στη Φλόριντα, όπως ανέφερε το CNN, τονίζοντας ότι πιθανότατα αναφερόταν στο περιστατικό του περασμένου μήνα, κατά το οποίο αναχαιτίστηκε το υπό ιρανική σημαία Touska. «Βάλαμε ρυμουλκά και μετά προσγειωθήκαμε πάνω στο πλοίο», δήλωσε. «Και πήραμε τον έλεγχο του πλοίου. Πήραμε τον έλεγχο του φορτίου, του πετρελαίου. Και η επιχείρηση ήταν πολύ κερδοφόρα». Σύμφωνα με τον μεγιστάνα, «τους ριχτήκαμε σαν πειρατές!»

Τις τελευταίες ημέρες, ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ ζήτησε από το Συμβούλιο Ασφαλείας να «καταδικάσει με τον πιο έντονο τρόπο» τις «πειρατικές» κατασχέσεις ιρανικών πετρελαιοφόρων, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες για «πειρατεία» και «εκφοβισμό».

Ζήτω η πειρατεία, λοιπόν! Η εποχή του πειρατή και μετέπειτα γνωστού ληστοβαρόνου (κατά τον Έρικ Τζων Έρνεστ Χόμπσμπομ) Τζέι Πι Μόργκαν επανέρχεται με τις ευλογίες του προέδρου των ΗΠΑ…

Και ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών
προσπαθεί να κατευνάσει τον… Τραμπ

«Η προειδοποίηση του καγκελαρίου απευθυνόταν σαφώς στο Ιράν, δηλαδή να μην το παρακάνει και να μην συνεχίσει να αμφισβητεί τις ΗΠΑ». Αυτό δήλωσε ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ σε συνέντευξή του στην FAZ, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις δηλώσεις του Φρήντριχ Μερτς, οι οποίες εξόργισαν τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο καγκελάριος είχε υποστηρίξει ότι «η ιρανική ηγεσία ταπείνωνε ένα ολόκληρο έθνος» και ότι οι Αμερικανοί δεν είχαν στρατηγική για την έξοδο από τη σύγκρουση. «Η ιρανική ηγεσία θα ήταν συνετό να αποδεχτεί την πρόταση των ΗΠΑ. Ο συνάδελφός μου Ρούμπιο και εγώ συμφωνήσαμε απόλυτα σε αυτό την Τετάρτη», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψή του στις ΗΠΑ.

Ζήτω η Γερμανία που παλεύει για την απεξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ! Ούτε κριτική δεν τολμούν να κάνουν διότι… εξοργίζεται ο Τραμπ. Μάλιστα με τους νέους δασμούς στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία σπεύδουν να υποκλιθούν ακόμη περισσότερο…

Όσο για τις αμερικανικές βάσεις,
είναι για την Γερμανία αναντικατάστατες!

Οι μεγάλες (αμερικανικές) βάσεις δεν αμφισβητούνται, είναι εξίσου σημαντικές για τις ΗΠΑ και για τη Γερμανία, δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, επισημαίνοντας ότι, παρ’ όλες τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, δεν αναμένει να κλείσει οποιαδήποτε σημαντική αμερικανική στρατιωτική βάση επί γερμανικού εδάφους.
Απάντησε μάλιστα αρνητικά όταν ερωτήθηκε, εάν έχει αναστατωθεί από τις τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου. «Η αεροπορική βάση του Ράμσταϊν έχει μια αναντικατάστατη λειτουργία, τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για εμάς», υπογράμμισε ο κ. Βάντεφουλ και εξήγησε ότι το ίδιο ισχύει για το Αμερικανικό Νοσοκομείο στο Λάντστουλ, για τη Βάση Εκπαίδευσης στο Γκράφενβερ και για το Αρχηγείο της Στουτγκάρδης.

«Οι ΗΠΑ χρειάζονται αυτές τις βάσεις. Εξυπηρετούν την ασφάλειά μας, καθώς και την ασφάλεια των ΗΠΑ», είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών και επισήμανε ότι το γεγονός ότι οι ΗΠΑ θέλουν να επανεξετάσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γερμανία δεν είναι κάτι καινούργιο. «Δεν είναι άλλωστε μυστικό», συνέχισε, ότι η Αμερική θέλει να επικεντρωθεί περισσότερο στην περιοχή του Ειρηνικού Ωκεανού και στην Κίνα. Κατά τα άλλα η απεξάρτηση της ΕΕ από τις ΗΠΑ είναι προ των πυλών…

Αιδώς Αργείοι!

///

*

**

 

 

Γιώργος Θεμέλης, 50 χρόνια από την κοίμησή του

*

του ΚΩΣΤΑ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ

~.~

Δεν είναι λίγοι οι σημαντικοί δημιουργοί που, γεννημένοι στον ομιχλώδη βορρά, ζήτησαν στο φως του νότου τη διαφυγή από τον κλειστό τρόπο ύπαρξης. Κάποιοι άλλοι ωστόσο, ερχόμενοι από την Ιωνία και το Αιγαίο, όπως ο γεννημένος στη Σάμο Γιώργος Θέμελης, αναζήτησαν και εν τέλει βρήκαν στο ημίφως της Θεσσαλονίκης και στο κλίμα ενός τενάγους, τη μυστική δίοδο προς την ερμηνεία της φθοράς που μοιάζει ανέκκλητη. Πενήντα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Γιώργος Θέμελης, πέρα από ρεύματα, ομάδες και κριτικές παραναγνώσεις, παραμένει ποιητής από τους πιο σύγχρονους, κομιστής της ίδιας εξουθενωτικής για τον άνθρωπο των καιρών μας μαρτυρίας και συγχρόνως πολύτιμος αγωγός φωτός. Μας μεταφέρει, όπως κανείς άλλος, νομίζω, από τον ποιητικό κανόνα της συμπρωτεύουσας, χωρίς αυταπάτες, στον χώρο της οντολογικής ένδειας, εκεί όπου σμίγουν και καταλήγουν όχι μόνον η ποίηση, αλλά και η θρησκευτική παράδοση, ακόμη και η φιλοσοφική διάθεση, όταν δεν απαντούν στο πρωταρχικό ερώτημα της υπόστασης.

Ενθυμούμενοι σήμερα έναν ποιητή που με την υπαρκτική του αγωνία και τη λυρική έκφραση όλων των προβλημάτων του μεταπολεμικού κόσμου μάς έδωσε μια ποίηση βάθους, μέσω στοχαστικών προσαρμογών αλλά και διά μέσου επώδυνων παρατηρήσεων για τον ψυχισμό του σύγχρονου ανθρώπου –ποιητή που συνέθεσε μεταφυσική και φύση του σώματος, με πειθαρχημένο σπαραγμό και το χρώμα μιας βαθιάς νοσταλγίας όχι για έναν κόσμο οριστικά έκπτωτο, αλλά για ένα λυτρωτικό μέλλον– έχει κανείς ένα απτό υπόδειγμα πώς μπορεί, χωρίς ν’ αποκοπεί από τη λυρική θέαση του κόσμου, να εξυψώνει τον βίο του, όπως εκείνος, με τη διαρκή μνήμη του θανάτου αλλά και ασάλευτη πίστη στην αδιαίρετη ενότητα σώματος και ψυχής.

Ήταν το 1930 όταν ο τριαντάχρονος φιλόλογος Γιώργος Θέμελης πήρε την καθοριστική για τη ζωή του απόφαση να εγκατασταθεί μόνιμα στη Θεσσαλονίκη, εκκινώντας μια εκπαιδευτική διαδρομή που θα αποδειχθεί λαμπρή: Δεύτερο Γυμνάσιο, Πειραματικό Γυμνάσιο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Εκπαιδευτήρια Βαλαγιάννη. Μέλος του κύκλου του περιοδικού Μακεδονικές Ημέρες, ο Θέμελης δίνει το υψηλό μέτρο των κριτικών του προσόντων ήδη από τη δεκαετία του 1930, με τα πρώτα του μελετήματα για τη Διδασκαλία των Νέων Ελληνικών, για τα Μακεδονικά επιγράμματα και για τη Νεοελληνική μυθολογία. Κάποια πρώτα του ποιήματα (που επέλεξε τελικά να παραμείνουν αθησαύριστα) αλλά και διηγήματα, δημοσιεύονται πριν από τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο αλλά η στιγμή της ποιητικής του γέννησης δεν έχει έρθει ακόμη. Θα χρειαστεί η κατοχική τραγωδία αλλά και, νωρίτερα, μια βαριά προσωπική δοκιμασία. Το 1938 ο Γιώργος Θέμελης χάνει τη σύζυγό του, την Ικαριώτισσα Λεμονιά Ανταράκη, με την οποία είχε αποκτήσει τρεις κόρες, την Ελένη (σύζυγο του Γιώργου Κιτσόπουλου), την Αικατερίνη και τη Γεωργία και δύο γιους, εξίσου διακεκριμένους: τον μουσικολόγο Δημήτριο και τον αρχαιολόγο Πέτρο Θέμελη.

Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθούμε την τραγική επίπτωση του γεγονότος αυτής της απώλειας σε ένα νέο άνθρωπο ευαίσθητης ιδιοσυγκρασίας που λάτρευε τη γυναίκα του. Ο θάνατός της θα λάβει συμβολική σημασία, σε συνδυασμό δε με το πολλαπλό ελληνικό δράμα της δεκαετίας του 1940, θα σφραγίσουν την προσωπικότητά του με το αίσθημα της φθοράς, της αποξένωσης και της εξορίας. Έτσι η πρώτη του ποιητική εμφάνιση με τη συλλογή Γυμνό παράθυρο το 1945 (που θα τον κατατάξει στην πρώτη μεταπολεμική γενιά κι όχι στη γενιά του Τριάντα, τη γενιά των ομηλίκων του, όπως ο γεννημένος επίσης το 1900 Γ. Σεφέρης), έχει εξαρχής τον αβρό ελεγειακό τόνο από τον οποίο θα διέπεται το συνολικό έργο του, την πικρή γεύση του ανεπανόρθωτου.

Από το πρώτο του εκείνο βιβλίο ο Θέμελης έδειξε πως κομίζει μια λιτή εκφραστικά αλλά μεστή από άποψη ουσίας ποίηση. Ανανεωτικός και πρωτοποριακός, πείθει με τον άψογο αισθητικό χειρισμό της εσωτερικής του δοκιμασίας και οδηγεί τον αναγνώστη με τελετουργικό βάδισμα στους κόσμους του καθαρτηρίου του, για να κοινωνήσει στα καθέκαστα του σιωπηλού μαρτυρίου, χωρίς ρεαλιστικές εκπτώσεις. Το σκηνικό ζοφερό: «το πεθαμένο σπίτι» που «σκιές το κατοικούν ξεχασμένες φωνές,/ [κι] εξαρθρωμένες κούκλες ανεβοκατεβαίνουν τις σκάλες/ [ένα] παράθυρο [που] γέρνει γυμνό μέσα στη νύχτα». Θα ’θελε να φύγει, να πάει να κατοικήσει κοντά στην πατρική θάλασσα, αλλά μένει, πρέπει να μείνει και ν’ αγωνιστεί «να βρει τη σκιά του», «ίχνος από παλιό λησμονημένον ήλιο» και από αναμνήσεις χαράς:

Ψάχνω να βρω σημάδια
Είχα θαρρώ φυλάξει
Κάτι απομεινάρια
Κάτι ωραία φτερά. (περισσότερα…)