του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΥ
~.~
Ν.
Στον Κάτω Κόσμο ο Μπεργαδής στο τέλος μένει φυλακισμένος για πάντα. Αν αφαιρέσουμε τον ολοφάνερα νόθο επίλογο, δεν μένει τίποτα πια γι’ αυτόν. Αιώνια κόλαση. Σε αντίθεση με τον Χριστό που κατέβηκε στον Άδη και κατατρόπωσε τον θάνατο, εδώ συμβαίνει κάτι το νοσηρά αντίστροφο, μία σκοτεινή διαστρέβλωση.
Φ. υπ. αρ. 1
Να ρωτήσω κάτι; Τα ευαγγέλια δεν αναφέρουν ότι ο Χριστός πήγε στον Άδη;
Ν.
Τι είδαμε; Διαβάσαμε πριν ένα απόσπασμα.
Φ. υπ. αρ. 1
Άρα λένε;
Ν.
Τι γράφει πάνω πάνω;
Φ. υπ. αρ. 1
«Ευαγγέλιο του Νικοδήμου».
Ν.
Αυτό ανήκει στα «κανονικά»;
Φ. υπ. αρ. 1
Δεν ξέρω, αλλά μπορώ να το βρω εύκολα.
(γέλια)
Ν.
Γιατί δεν ανοίγετε απλά μία Καινή Διαθήκη όταν πάτε στο σπίτι;
Φ. υπ. αρ. 1
Δεν έχουμε τέτοια βιβλία στο σπίτι μας.
Ν.
Τότε πηγαίνετε στη Βιβλιοθήκη και βρείτε ένα αντίτυπο.
Φ. υπ. αρ. 1
Θα μου πάρει πιο πολύ χρόνο…
Ν.
Ε, θέλει αρετή και τόλμη το όλο πράγμα… Από πού ο στίχος;
Φ. υπ. αρ. 2
Αχ, μας το είπατε την προηγούμενη φορά…
Φ. υπ. αρ. 3
Μαβίλης!
Ν.
Όχι, δεν είναι ο Μαβίλης… Δείτε στις σημειώσεις σας.
(ήχος ξεφυλλίσματος)
Φ. υπ. αρ. 1
Ο Κάλβος!
Ν.
Πολύ σωστά, ο Κάλβος είναι. Πάμε τώρα πίσω στον Μπεργαδή. Έχετε καμία ερώτηση ως εδώ;
Φ. υπ. αρ. 4
Να σας πω δεν έχω καταλάβει ακριβώς: Τελικά αποτελεί -πώς μας το είπατε;- (ήχος ξεφυλλίσματος) «κατάφαση ζωής» ή όχι το ποίημα;
Ν.
Κατά τη γνώμη μου, όχι, ή τουλάχιστον όχι μονοσήμαντα.
Φ. υπ. αρ. 1
Αυτό το ξέρετε επειδή είστε κι εσείς νεκρός;
Ν.
Ναι, ακριβώς. Η κατάφαση της ζωής έχει να κάνει με το τι αφήνεις πίσω σου. Και είδατε ότι κανείς δεν τους θυμάται αυτούς εκεί κάτω. Η νιότη σίγουρα όχι.
Φ. υπ. αρ. 2
Και τώρα που θα φύγετε, θα ξανασυναντηθούμε;
Ν.
Όχι, δυστυχώς. Είναι τελεσίδικο. Αλλά θα νιώθουμε πάντα ο ένας την παρουσία του άλλου, εφόσον κάνετε κάτι για εμένα. Μία σημαντική ιεροτελεστία.
Φ. υπ. αρ. 2
Τι;
Ν.
Πρέπει να πάτε στη Βιβλιοθήκη να βρείτε αυτό που συζητούσαμε πριν. Και μετά να περιχύσετε το χώμα μπροστά από το κτήριο με λίγο νερό. Αυτό μόνο.
Φ. υπ. αρ. 4
Ω, κοιτάξτε, ανοίγει το πάτωμα! Θα φύγετε τώρα όπως μας είπατε;
Ν.
Ήρθε η ώρα… Σας χαιρετώ, λοιπόν, να θυμάστε όμως ότι τούτος ο θάνατος που βλέπετε δεν είναι παρά μία μεταμόρφωση.
Φ. υπ. αρ. 1
Μεταμόρφωση; Πού το ακούσαμε αυτό πρόσφατα;
Φ. υπ. αρ. 2
Αχ, έλα μωρέ, στα Λατινικά…
Ν.
Για πείτε μου πριν φύγω· ποιοι δύο Λατίνοι έγραψαν Μεταμορφώσεις; Γρήγορα, γιατί με ρουφάει η κάτω επικράτεια! Ξεφυλλίστε τις σημειώσεις σας, σβέλτα.
Φ. υπ. αρ. 1
Τώρα, τώρα!
(ήχος ξεφυλλίσματος)
Φ. υπ. αρ. 3
Οβίδιος! Και… και…
Φ. υπ. αρ. 1
Απούληιος!
Ν.
Διορθώστε τον τόνο…
Φ. υπ. αρ. 2
Απουλήιος…
Ν.
Έτσι είναι, παιδιά μου. Έτσι είναι… Αντίο τώρα…
(ολοκληρώθηκε η κατάβαση· το δάπεδο κλείνει)
Φ. με μία φωνή
Εμπρός! Σαν σμήνος στη Βιβλιοθήκη
να βρούμε πρέπει την Καινή Διαθήκη.
Μετά θα ρίξουμε νερό στο χώμα.
Ζωηρό, νεκρό· φορούσα ωραίο σώμα.
*
Σημείωση: Ο Μπεργαδής έγραψε τον Απόκοπο, αριστούργημα της πρώιμης κρητικής Αναγέννησης (14ος ή 15ος αι.). Σε αυτό το έργο, ο ήρωας εισέρχεται στον Κάτω Κόσμο και συνομιλεί με τους νεκρούς, ξεχασμένους πια από τους ζωντανούς.
*
*
