Κώστας Κουτσουρέλης

Ο Φαίδρος στον Αποκόρωνα

*

Βασίλης Κάλφας επί τρία. Όσες και οι στάσεις που κάναμε εχθές το πρωί στον Αποκόρωνα Χανίων, Κυριακή 3 Ιουλίου, στις όχθες του Κοιλιάρη ποταμού, ακολουθώντας την απολαυστική περιπατητική διάλεξή του για τον πλατωνικό Φαίδρο. (περισσότερα…)

Κώστας Κουτσουρέλης, Ρουμπαγιάτ

*

Σε κάποια ακτή απ’ όλους ξεχασμένη
σε γλώσσα τώρα γράφω που πεθαίνει.
Κανείς δεν πρόκειται να με διαβάσει·
το μέλλον μου δεν με καταλαβαίνει.

* * *

Πόσο καλή ’ναι η θάλασσα μαζί μου.
Σοφά καταβροχθίζει το κορμί μου –
όπως η άνοια κατατρώει τη μνήμη
κι ο άνεμος τις θίνες της ερήμου.

* * *

Τα μάτια καίνε. Ήλιος, σκόνη, αλάτι.
Εμπρός μου μια σκιά μου δείχνει κάτι.
Πού είμαι; Στην πλατεία ενός θεάτρου
ή στη σκηνή του; – Σε μια οφθαλμαπάτη.

* * *

Στην κοσμοσυρροή. Στέκομαι μόνος.
Γέλια παντού. Νεανίσκοι της Σιδώνος
χειρονομούν σαν σε βουβή ταινία.
Σιωπά κουδούνι χαλασμένο ο χρόνος. (περισσότερα…)

Το έγκλημα του Τζούλιαν Ασσάνζ

*

ΠΕΡΑΣΤΙΚΑ & ΠΑΡΑΜΟΝΙΜΑ | 06:22
Καιρικά σχόλια από τον ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

Η φιλελεύθερη Σουηδία έστησε σε βάρος του μια ολόκληρη πλεκτάνη κατηγορώντας τον ως βιαστή. Η φιλελεύθερη Βρετανία, με βάση αυτή την κατηγορία, τον φυλάκισε για χρόνια στην πρεσβεία του Ισημερινού όπου επί του προηγούμενου προέδρου Κορρέα τού είχε παρασχεθεί άσυλο και η ιθαγένεια της χώρας. Και οι φιλελεύθερες ΗΠΑ, αφού πρώτα «έπεισαν» τον νυν πρόεδρο του Ισημερινού να τον αποπολιτογραφήσει, να τον βασανίσει ψυχικά, να του αφαιρέσει το άσυλο και να τον παραδώσει σιδηροδέσμιο στους Βρετανούς, ετοιμάζονται να τον δεχθούν με ανοιχτές αγκάλες για να τον «δικάσουν» αφού το δευτεροβάθμιο αγγλικό δικαστήριο αποφάσισε υπέρ τους στο αίτημα της έκδοσής του.

Το έγκλημα του Τζούλιαν Ασσάνζ; Βοήθησε να έρθουν στο φως τα εγκλήματα των Αμερικανών και των συμμάχων τους στο Ιράκ, το Αφγανιστάν, το Γκουαντάναμο και αλλού.

Όμως το πραγματικά ασυγχώρητο έγκλημα του Ασσάνζ είναι άλλο. Με τα Wikileaks και τα αναρίθμητα ανομήματα τόσων και τόσων ισχυρών που αποκάλυψε για πρώτη φορά, γελοιοποίησε πλήρως, οριστικά και ανεπανόρθωτα τον λεγόμενο σοβαρό τύπο του λεγόμενου ελεύθερου κόσμου. Όποιος έχει έστω και επιφανειακά διατρέξει λίγα μόνο από τα δυστοπικά ντοκουμέντα που δημοσίευσε, κατανοεί ότι η κατεστημένη δημοσιογραφία της εποχής μας είναι όπως είχε περιγράψει τον Τύπο της δικής του εποχής ο Ονορέ ντε Μπαλζάκ σε εκείνη την απολαυστική Monographie de la presse parisienne του 1843:

«Ελεύθερος είναι ο Τύπος μόνο απέναντι στους αδύναμους και τους απροστάτευτους.»

* * *

Πόσοι είναι οι πραγματικοί αναγνώστες του Τζόυς, αυτοί που έφτασαν ώς το τέλος του Οδυσσέα και επιπλέον το χάρηκαν, δεν θα το μάθουμε ποτέ. Κάποιοι ολίγοι πάντοτε θα ενθουσιάζονται ειλικρινά. (Όμως για πόσα δεν ενθουσιαζόμαστε κάποτε…) Άλλοι πάλι, πολλαπλάσιοι, θα είναι πάντα δέσμιοι του αυτοκράτορα και των αόρατων ρούχων του. Αφού τόσοι και τόσοι καθηγητές καμώνονται ότι τα βλέπουν… Την συντριπτική πλειοψηφία των αναγνωστών ο Τζόυς ο όψιμος (βγάζω απ’ έξω τα αριστουργήματα της νιότης του) δεν την αφορά. (περισσότερα…)

Νύχτες του Ιουλίου | Η ποίηση στα χρόνια της Κρητικής Αναγέννησης (Κυριακή 10.7.2022)

*

Νύχτες του Ιουλίου | Μια βραδιά με τον Θοδωρή Γκόνη (Τετάρτη 13.7.2022)

*

Νύχτες του Ιουλίου | Ο Παντελής Μπουκάλας για το δημοτικό τραγούδι (Δευτέρα 4.7.2022)

*

Νύχτες του Ιουλίου | Εμείς και οι Αρχαίοι (Σάββατο 2.7.2022)

*

Δευτέρα 6 Ἰουνίου: Ὁ κόσμος μετὰ τὴν Οὐκρανία | Δημόσια συζήτηση τοῦ Νέου Πλανόδιου

*
*
Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς κυκλοφορίας τοῦ 6ου τεύχους του,
τὸ περιοδικὸ ΝΕΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ
*
σᾶς προσκαλεῖ
*

τὴ Δευτέρα 6 Ἰουνίου 2022, στὶς 19:00
στὸ αἴθριο τοῦ Βιβλιοπωλείου Λεμόνι
(Ἡρακλειδών 22, Θησεῖο)

σὲ δημόσια ἐκδήλωση-συζήτηση μὲ θέμα:

«Ὁ κόσμος μετὰ τὴν Οὐκρανία»

Γιὰ τὴ ρωσσικὴ εἰσβολὴ καὶ τὰ πλανητικὰ ἐπακόλουθά της
συζητοῦν οἱ:

ΚΩΣΤΑΣ ΜΕΛΑΣ
Καθηγητὴς Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν
Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΗΣ
Δημοσιογράφος

ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ
Ἀναπληρωτὴς Καθηγητὴς Διεθνῶν Σχέσεων
London Metropolitan University

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ
Συγγραφέας, Διευθυντὴς ΝΠ

Τὴ συζήτηση θὰ συντονίσει ὁ Θανάσης Γαλανάκης,
ἀρχισυντάκτης τοῦ περιοδικοῦ.

*

~.~

Εἴσοδος ἐλεύθερη
Θὰ τηρηθοῦν τὰ ἰσχύοντα ὑγειονομικὰ μέτρα

*

Αντώνης Ζέρβας, Οδηγίες χρήσεως

*

του ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

~.~

Ο ποιητής Αντώνης Ζέρβας γεννήθηκε στον Πειραιά τον Δεκέμβρη του 1953. Πέθανε χθες, 3 Ιουνίου 2022, σε νοσοκομείο της Αθήνας· από καρκίνο των πνευμόνων, όπως το είχε προβλέψει. Η αδημοσίευτη ομιλία που ακολουθεί, εκφωνήθηκε στην αίθουσα της Ελληνικής Εταιρείας στην Πλάκα, την 3η Νοεμβρίου 2010, σε εκδήλωση για τον πρόσφατο τότε συγκεντρωτικό τόμο του έργου του.

~.~

Βάλανε τη σιωπή να με πνίξει
Κι αυτή μ’ αγάπησε
Κάθεται στα πόδια μου κι απαριθμεί
Με πόσους και πόσους πλάγιασε
Κι ακούω τα ονόματα
Που ανέκαθεν τιμούσα και σεβόμουν
Α.Ζ., «Η ΣΙΩΠΗ»
Όχι κύριε δεν μ’ αρέσουν τα τραγούδια σας
κι ας πουλάνε σαν πραλίνες Βρυξελλών.
Προτιμώ τις ψαλμωδίες μιας παλιάς θρησκείας
που σε κάνουν να λυγίζεις γόνατα και ράχη,
έστω κι αν η πίστη έχει ξεραθεί μέσα στα οστά σου.
Α.Ζ., «ΜΕΣ ΣΤΑ ΠΟΛΛΑ ΝΑΙ»

Για τους πολλούς, η φήμη αξίζει όσο τα ίδια τα πράγματα. Ακόμη χειρότερα: η φήμη είναι τα πράγματα, το τι ακούγεται, το τι διαδίδεται για κάποιον μετράει παραπάνω από το ίδιο του το έργο. Και η φήμη είναι σκληροτράχηλη. Όταν εμπεδωθεί γερά, δύσκολα την κουνάς από τη θέση της. Πας να την παρακάμψεις, να επιστρέψεις ξανά στο προκείμενο, κι αυτή εννοεί να ξεπετιέται εμπρός σου, να σου κόψει τον δρόμο. Κάποτε η φήμη αυτή είναι ένα συν, καλλωπίζει, εξωραΐζει τα πράγματα. Άλλοτε πάλι αφαιρεί, τα δυσφημεί, τα θαμπώνει. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις, τους στερεί την εντελώς δική τους αλήθεια, τα αλλοιώνει.

Επέτρεψα στον εαυτό μου αυτόν τον γριφώδη πρόλογο, γιατί η κατάσταση με τον Ζέρβα είναι κάπως περίεργη. Κατά έναν τρόπο ο Ζέρβας είναι η πλέον άσημη διασημότης των γραμμάτων μας, ένας περίοπτος άγνωστος που ταράζει τον αναγνωστικό μας βίο των τελευταίων δεκαετιών. Oι επιφυλλίδες και οι συνεντεύξεις του γέμουν, ενίοτε ολοσέλιδες, τον κυριακάτικο Τύπο· τα βιβλία του –ποιήματα, δοκίμια, μεταφράσεις– διαδέχονται με ραγδαίο ρυθμό το ένα το άλλο (μετράω πάνω από είκοσι πρώτες και δεύτερες εκδόσεις δικές του από το 1983 και μετά, ένα σχεδόν βιβλίο τον χρόνο…)· το ίχνος από το πέρασμά του είναι ευδιάκριτο κάποτε και σε κείμενα άλλων, φτάνει κανείς να έχει μάτια πρόθυμα να το δουν.

Την ίδια στιγμή, ο δημόσιος λόγος για το έργο αυτό, τα σχόλια, η κριτική είναι, για να το πω κομψά, φειδωλή. Όταν γίνεται συζήτηση συνολική για την ελληνική λογοτεχνία του καιρού μας, το όνομά του απουσιάζει. Και ενώ και οι πιο δύσκολοι αναγνώστες μεταξύ τους τ’ ομολογούν ότι πρόκειται για έργο πολυστρώματο, βαθιά προσωπικό, ιδιαίτερο, προς τα έξω αμηχανούν, όταν δεν σιωπούν αιδημόνως. (περισσότερα…)

Ὁ κόσμος μετὰ τὴν Οὐκρανία | Δημόσια συζήτηση τοῦ Νέου Πλανόδιου

*
*
Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς κυκλοφορίας τοῦ 6ου τεύχους του,
τὸ περιοδικὸ ΝΕΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ
*
σᾶς προσκαλεῖ
*

τὴ Δευτέρα 6 Ἰουνίου 2022, στὶς 19:00
στὸ αἴθριο τοῦ Βιβλιοπωλείου Λεμόνι
(Ἡρακλειδών 22, Θησεῖο)

σὲ δημόσια ἐκδήλωση-συζήτηση μὲ θέμα:

«Ὁ κόσμος μετὰ τὴν Οὐκρανία»

Γιὰ τὴ ρωσσικὴ εἰσβολὴ καὶ τὰ πλανητικὰ ἐπακόλουθά της
συζητοῦν οἱ:

ΚΩΣΤΑΣ ΜΕΛΑΣ
Καθηγητὴς Οἰκονομικῶν Ἐπιστημῶν
Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΡΙΑΝΤΗΣ
Δημοσιογράφος

ΑΓΓΕΛΟΣ ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ
Ἀναπληρωτὴς Καθηγητὴς Διεθνῶν Σχέσεων
London Metropolitan University

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ
Συγγραφέας, Διευθυντὴς ΝΠ

Τὴ συζήτηση θὰ συντονίσει ὁ Θανάσης Γαλανάκης,
ἀρχισυντάκτης τοῦ περιοδικοῦ.

*

~.~

Εἴσοδος ἐλεύθερη
Θὰ τηρηθοῦν τὰ ἰσχύοντα ὑγειονομικὰ μέτρα

*

Νύχτες του Ιουλίου 2022

* * *

 

Νύχτες του Ιουλίου 2022

Καλοκαίρι στον Αίθριο Χώρο του Θεάτρου Κυδωνία των Χανίων

 

* * *

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

Όπου δεν αναφέρεται κάτι διαφορετικό, οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις 9.30 μ.μ. και η είσοδος είναι ελεύθερη 

H Εταιρεία Θεάτρου ΜΝΗΜΗ και το περιοδικό ΝΕΟ ΠΛΑΝΟΔΙΟΝ, για έκτη συνεχή χρονιά εφέτος, διοργανώνουν στον ΑΙΘΡΙΟ ΧΩΡΟ του Θεάτρου Κυδωνία στα Χανιά, τις «Νύχτες του Ιουλίου».

Οι φίλοι και οι επισκέπτες μας αυτό το καλοκαίρι θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν έναν ευρύ κύκλο παραστάσεων, συναυλιών, συζητήσεων, διαλέξεων και τιμητικών εκδηλώσεων με κορυφαίους εκπροσώπους της μουσικής, του θεάτρου, της λογοτεχνίας, της φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης. Ανάμεσά τους οι Αργύρης Μπακιρτζής, Θοδωρής Γκόνης, Παντελής Μπουκάλας, Βασίλης Κάλφας, Νίκος Σταμπολίδης, Βασίλης Βερτουδάκης, Στέφανος Κακλαμάνης, Μαργαρίτα Μέλμπεργκ κ.ά.

Το εφετινό πρόγραμμα είναι ιδιαιτέρως φιλόδοξο, αφού περιλαμβάνει μεταξύ άλλων εκδηλώσεις για τις σημερινές τύχες της κλασσικής αρχαιότητας, την κρητική αναγεννησιακή λογοτεχνία και το δημοτικό τραγούδι. Συμπλήρωμά του οργανικό, η εφετινή θερινή παραγωγή της Ε. Θ. ΜΝΗΜΗ «Πάροδος», η πρεμιέρα της οποίας θα δοθεί στο Αρχαίο Θέατρο της Απτέρας στις αρχές Αυγούστου. Πρόκειται μια παράσταση αφιερωμένη στη μνήμη της Μικρασιατικής Καταστροφής και βασιζόμενη στο εμβληματικό μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη Στου Χατζηφράγκου.

Την επιμέλεια του προγράμματος έχουν ο Μιχάλης Βιρβιδάκης και ο Κώστας Κουτσουρέλης. Θα τηρηθούν όλα τα προβλεπόμενα υγειονομικά μέτρα.

* * *

Σάββατο 2 | Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης

«Εμείς και οι Αρχαίοι»

Τι απομένει από την Αρχαιότητα σήμερα; Εξακολουθεί να είναι η κληρονομιά της πηγή έμπνευσης, σημείο προσανατολισμού για τον σύγχρονο κόσμο; Ή η επίκλησή της έχει γίνει πλέον συνήθεια αταβιστική, ανούσια τελετουργία της μνήμης;

Συζητούν τέσσερεις από τους κορυφαίους αρχαιογνώστες μας: Βασίλειος Π. Βερτουδάκης, καθηγητής κλασικής φιλολογίας στο ΕΚΠΑ, Βασίλης Κάλφας, καθηγητής φιλοσοφίας στο ΑΠΘ, Παντελής Μπουκάλας, ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής, και Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης, αρχαιολόγος, διευθυντής του Μουσείου Ακροπόλεως. (περισσότερα…)

Γλωσσικές νότες μ

(

Νύξεις για τα πάθη των λέξεων  ]

του ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

Συστηματική έκθεση των απόψεών του για την κατάσταση της ελληνικής γλώσσας σήμερα, ο Κονδύλης δεν μας άφησε στα έργα του. Τις θέσεις του, τις κατά τ’ άλλα γνωστές στους συνομιλητές του, τις συνάγει κανείς από νύξεις και σκόρπιες αναφορές στα κείμενά του για τη σύγχρονη Ελλάδα. Θα τις συνόψιζα σε τέσσερις βασικές διαπιστώσεις: Η ελληνική γλώσσα βρίσκεται σε πορεία φθίνουσα κατά το μέτρο που παρακολουθεί την γενική παρακμή της ελληνικής κοινωνίας. Ο οικονομικός παρασιτισμός αντανακλάται στον πνευματικό πιθηκισμό που με τη σειρά του οδηγεί αδήριτα σε στειρότητα διανοητική, εκφραστική και γλωσσική. Ακόμη και το μόνο υψηλής ποιότητας πνευματικό προϊόν της σύγχρονης Ελλάδας, η ποίηση, στην πραγματικότητα χρωστάει τη ζωτικότητα του όχι στις στενές νεοελληνικές συνθήκες αλλά στους δεσμούς της με το παμπάλαιο και πολυστρώματο γλωσσικό της όργανο: αρδεύεται και γονιμοποιείται από τις ιστορικές πηγές της ελληνικής. Η συρρίκνωση της ελληνικής συνεπάγεται αναγκαία την κατασίγαση της υψηλής ποίησης. Αντιστρόφως, η παρακμή της δεύτερης δηλώνει δυνητικά το προχωρημένο στάδιο της εργαλειοποίησης της πρώτης. Με τα δικά του λόγια:

Η εκποίηση του έθνους με την υλική έννοια θα συνοδευτεί και από την πλήρη πνευματική του στειρότητα, αν η μεταμοντέρνα σύμφυρση των πάντων με τα πάντα πραγματωθεί αποκλειστικά ως σύμφυρση μεταξύ κακοχωνεμένων δάνειων στοιχείων και αν η φθορά των ελληνικών, ή εν πάση περιπτώσει εξελληνισμένων, ιδεολογημάτων καταλήξει συν τοις άλλοις σε συρρίκνωση ή εργαλειοποίηση της γλώσσας τέτοια, ώστε να μην μπορεί πια να παραχθεί στον νεοελληνικό χώρο το μόνο προϊόν που –ακριβώς χάρη στην μοναδική δυναμική μιας πολυστρώματης και παμπάλαιας γλώσσας– έχει παραχθεί ώς τώρα σε υψηλή ποιότητα: ποίηση.

(περισσότερα…)