ΔΙΑΡΚΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 2000-2020

Ποιά ἡ ποίηση τοῦ 21ου αἰώνα καὶ ποιοί οἱ ποιητές της; Χιλιάδες ποιητικὲς συλλογές, εἴτε τυπωμένες ἀπὸ ἐπώνυμους οἴκους εἴτε αὐτοεκδόσεις, ἑκατοντάδων ἢ καὶ χιλιάδων ποιητῶν ποὺ ἀναζητοῦν τὴν θέση τους στὴν Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία. Τί μένει ὅμως καὶ τί περνάει ἀπὸ τὴν κρησάρα τῆς κριτικῆς; Τί ἐπιβιώνει –ἢ ἔστω, τί φαίνεται ὅτι μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσει– στὴν μνήμη τῆς ἀναγνωστικῆς κοινότητας;

Ἀποπειρώμενο μιὰν ἀπάντηση στὰ παραπάνω, τὸ Νέο Πλανόδιον ἐγκαινιάζει τὴν ἑβδομαδιαία στήλη ‘‘Νέοι ποιητὲς ἑνὸς νέου αἰώνα. Διαρκὴς ποιητικὴ ἀνθολογία 2000-2020’’. Γιὰ διάστημα δύο ἐτῶν καὶ ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2019, θὰ ἀνθολογοῦνται κάθε ἑβδομάδα ἕνα ἢ περισσότερα ποίηματα ἑνός/μιᾶς συγγραφέα, ποὺ θὰ πληροῦν δύο προϋποθέσεις: θὰ εἶναι α) δημοσιευμένα μετὰ τὸ 2000, καὶ β) γραμμένα ἀπὸ ποιήτριες ἢ ποιητὲς 45 ἐτῶν καὶ νεώτερους, γεννημένους δηλαδὴ ἀπὸ τό –σημαδιακό– 1974 καὶ ἑξῆς. (περισσότερα…)

~ . ~ 

Όλη η ιστορία αποκαλύφθηκε μετά το ατύχημα του Λουκά, όταν μια Τρίτη απόγευμα ο Παύλος αφού αγόρασε μια ωραιότατη μονογραφία για τον Βέρντι, δώρο για τον φίλο του, χτύπησε το κουδούνι της οδού Δροσοπούλου 22. Του άνοιξε η Βίβιαν, φορούσε μια ελαφριά μεταξωτή ρόμπα, είχε μια ροζ αυλακιά στο δεξί μάγουλο και τα μάτια της ήταν πρησμένα από τον ύπνο. Κοιτάχτηκαν αμήχανα, αν και ο καθένας για διαφορετικό λόγο.
— Δεν φανταζόμουν ότι θα κοιμόσαστε ακόμα, είχα πει στο Λουκά ότι θα περάσω κατά τις έξι…
— Από πού του είπες ότι θα πέρναγες;
— Μα, από ‘δω φυσικά, αφού προχθές βγήκε από το νοσοκομείο. Μη μου πεις ότι ξεπόρτισε κιόλας!
— Όχι, δεν μπορεί· άλλωστε του το έχουν απαγορεύσει εντελώς μέχρι να βγει ο γύψος.
— Τότε; Ο Παύλος πίεσε την παλάμη του στην κάσα της εξώπορτας ανήσυχος.
Η Βίβιαν συνέχιζε να του φράζει την είσοδο με το σώμα της, στο τέλος είπε κοιτώντας το χαλάκι της εισόδου:
— Δροσοπούλου 28. Εκεί θα τον βρεις.
— Μα εκεί μένει η μητέρα του.
— Ε, ναι, εκεί.
— Βίβιαν, είναι καλά ο Λουκάς, τί συμβαίνει;
— Τίποτα καινούργιο Παύλο, τίποτα καινούργιο! Και απορώ δηλαδή που κάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις. Εκτός, τι να πω, εκτός κι αν πράγματι δεν ξέρεις τίποτα, εκτός και κρύβεται κι από σένα ακόμα.
— Τι να μου κρύβει, εσείς είσαστε μια χαρά μεταξύ σας μέχρι προχθές. Με μπερδεύεις…
— Άσε, τίποτε, ρώτα τον ίδιο. Με συγχωρείς που δεν σου λέω τόσην ώρα να περάσεις, αλλά, ξέρεις, ήμουν στο μπάνιο, άλλωστε όπως σου είπα σήμερα είναι Τρίτη και ο Λουκάς δεν είναι εδώ.

Ο Παύλος στην διαδρομή από το ένα σπίτι στο άλλο, άρχισε να υποψιάζεται διάφορα. Λίγα λεπτά αργότερα η γηραιά κυρία με το κομοδινί μαλλί άνοιγε με θριαμβευτικό χαμόγελο την πόρτα της Δροσοπούλου 28.
— Επιτέλους! Καλώς τον, σε περιμέναμε. Ο φίλος σου είναι περδίκι, λεβεντιά μετά από τέτοιο τρακάρισμα! Θηρίο σου λέω, αλλά έτσι είμαστε εμείς, γερή φύτρα! Πέρασε, πέρασε.
Ο Παύλος όρμησε στο δωμάτιο του Λουκά, του πέταξε περίπου τον Βέρντι στο κεφάλι και με γουρλωμένα μάτια φώναξε:
— Τί δουλειά έχεις εσύ εδώ;
— Πώς κάνεις έτσι, ηρέμησε! Έλα κάθισε, μόνο πρόσεξε το γύψο, είπε ο Λουκάς παραμερίζοντας το πάπλωμα στην άκρη του κρεβατιού του.
Ο Παύλος παρέμενε όρθιος με τα χέρια στις τσέπες και τα πόδια ανοιχτά σαν καραβοκύρης σε τρικυμία.
— Μα γιατί, από πότε συμβαίνει αυτό;
— Σιγά μη μετράω…
— Καλά και η Βίβιαν τί λέει, δεν την πειράζει;
— Τι να την πειράξει μωρέ, μετά από είκοσι χρόνια γάμου!
— Τι σχέση έχουν τα χρόνια γάμου; Άλλωστε, αν κρίνω από το ύφος της αυτό το χούι εσύ πρέπει να το έχεις καιρό.
Ο Λουκάς ανασήκωσε βαριεστημένα τους ώμους του στρογγυλεύοντας τα χείλη.
— Δηλαδή μπορεί και από την αρχή;
Ο Παύλος στραβοκάθησε στην άκρη του κρεββατιού και συνέχισε συγχυσμένος ενώνοντας προσεκτικά τις παλάμες του.
— Γιατί δεν μιλάς, Συγνώμη, ξέρεις πολλούς που ζουν με τη μάνα τους ενώ είναι παντρεμένοι;
— Ε, καλά τώρα, υπερβολές. Ζω με τη μάνα μου! Δεν ζω με τη μάνα μου, απλώς εδώ είμαι πιο άνετος, έχω ζωτικό χώρο, δουλεύω καλύτερα, με φροντίζει, τους χυμούς μου, την ησυχία μου. Άλλωστε δυο φορές την εβδομάδα πάω κι απ’ το άλλο σπίτι.
— Α, δεν πας καλά!
— Υπερβάλεις, υπερβάλεις, ούτε η Βίβιαν δεν ασχολείται πλέον.
— Δεν ασχολείται, γιατί μάλλον την έχεις πρήξει πλέον, δεν το καταλαβαίνεις;
Ο Λουκάς άλλαξε συζήτηση. Δεν του άρεσε να μιλάει για το παράξενο δίπορτο της ζωής του, πάτησε το play και δυνάμωσε τον ήχο.
— Άκου αυτό, εχθές το ‘γραψα, του είπε και άρχισε να μαεστράρει στον αέρα.
— Ρε μπαγάσα, δε σε καταλαβαίνω, επέμεινε ο Παύλος Τουλάχιστον να ‘τανε γκόμενα, να πω χαλάλι και δίπορτο και τρίπορτο, που λέει ο λόγος. Αλλά να ζεις με τη μάνα σου πενή-ντα χρονών άνθρωπος! Τότε τι την παντρεύτηκες την άλλη;

Ο κλινήρης μαέστρος σιωπούσε εκκωφαντικά. Ο Παύλος τον κοιτούσε λοξά σκεπτικός ζυγίζοντας προσεκτικά τις λέξεις που θα ξεστόμιζε. Μετά υψώνοντας τη φωνή του λίγο πάνω από τις νότες, είπε με δήθεν εξομολογητικό ύφος.
— Ξέρεις μερικές φορές μου ‘ρχονται κάτι περίεργες σκέψεις, κάτι διλήμματα αβυσσαλέα.
— Τι αβυσσαλέο, λες; χαχάνισε τώρα ο Λουκάς χαρούμενος για την στροφή της κουβέντας σε άλλο θέμα.
— Θα σου πω, χαμήλωσε λίγο τον ήχο.
— Ορίστε, ακούω.
— Να λέω, μερικές φορές όταν αισθάνομαι την ύπαρξη του κινδύνου, της απώλειας, του θανάτου…
— Μωρέ, τι ωραία συντροφιά που είσαι! Ό,τι πρέπει για να ξεπεράσω το μετατραυματικό μου σοκ!
— Όχι, άκου… λοιπόν, σκέφτομαι αν γινόταν, ας πούμε, μια καταστροφή και μπορούσα να διαλέξω εγώ ποιός θα ζήσει και ποιός θα πεθάνει· ποιόν θα έσωζα;
— Ε, ποιόν θα έσωζες;
— Εδώ είναι, δεν ξέρω, πολύ δύσκολη απόφαση. Γιατί εσύ ξέρεις; Δηλαδή, αν σου χτύπαγε την πόρτα ο Μεγάλος κι έπρεπε να διαλέξεις, για παράδειγμα, τη Βίβιαν ή τη μάνα σου, τί θα διάλεγες, ξέρεις;…
Τον κοιτούσε καρτερικά στριφογυρίζοντας έναν αναπτήρα.
Το κεφάλι του Λουκά βούτηξε απότομα κάτω από τα σκεπάσματα ψάχνοντας για ένα δεύτερο cd. Πρέπει να κράτησε την αναπνοή του όσο όταν έπεφτε για ψαροντούφεκο. Όταν αναδύθηκε ήταν κατακόκκινος.
— Λοιπόν, ξέρεις; Επέμεινε ο Παύλος.
Ο Λουκάς κοιτώντας πάνω από τα γυαλιά του τα ψιλά γράμματα του εξωφύλλου ψιθύρισε με σταθερή φωνή.
— Εγώ, ξέρω. Δίνω, άλλωστε, εδώ και χρόνια την ίδια απάντηση πέντε ημέρες την εβδομάδα.

ΗΡΩ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 2000-2020

Ποιά ἡ ποίηση τοῦ 21ου αἰώνα καὶ ποιοί οἱ ποιητές της; Χιλιάδες ποιητικὲς συλλογές, εἴτε τυπωμένες ἀπὸ ἐπώνυμους οἴκους εἴτε αὐτοεκδόσεις, ἑκατοντάδων ἢ καὶ χιλιάδων ποιητῶν ποὺ ἀναζητοῦν τὴν θέση τους στὴν Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία. Τί μένει ὅμως καὶ τί περνάει ἀπὸ τὴν κρησάρα τῆς κριτικῆς; Τί ἐπιβιώνει –ἢ ἔστω, τί φαίνεται ὅτι μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσει– στὴν μνήμη τῆς ἀναγνωστικῆς κοινότητας;

Ἀποπειρώμενο μιὰν ἀπάντηση στὰ παραπάνω, τὸ Νέο Πλανόδιον ἐγκαινιάζει τὴν ἑβδομαδιαία στήλη ‘‘Νέοι ποιητὲς ἑνὸς νέου αἰώνα. Διαρκὴς ποιητικὴ ἀνθολογία 2000-2020’’. Γιὰ διάστημα δύο ἐτῶν καὶ ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2019, θὰ ἀνθολογοῦνται κάθε ἑβδομάδα ἕνα ἢ περισσότερα ποίηματα ἑνός/μιᾶς συγγραφέα, ποὺ θὰ πληροῦν δύο προϋποθέσεις: θὰ εἶναι α) δημοσιευμένα μετὰ τὸ 2000, καὶ β) γραμμένα ἀπὸ ποιήτριες ἢ ποιητὲς 45 ἐτῶν καὶ νεώτερους, γεννημένους δηλαδὴ ἀπὸ τό –σημαδιακό– 1974 καὶ ἑξῆς. (περισσότερα…)

της ΘΕΩΝΗΣ ΚΟΤΙΝΗ

Τασούλα Καραγεωργίου, Η πήλινη χορεύτρια, Γαβριηλίδης 2019

Η όγδοη συλλογή της Τασούλας Καραγεωργίου ανήκει σε εκείνο το είδος της ποίησης που διαλέγεται εκτεταμένα με την παλιότερη γραμματεία αλλά και τη γενεαλογία της ελληνικής γλώσσας. Μιας γλώσσας που αντιμετωπίζεται ως η πολύτιμη κιβωτός του λόγου που κατόρθωσε μελωδικά και ακαριαία να αποτυπώσει το διαχρονικό πάθος της ανθρώπινης μοίρας. Παντού το βλέμμα της κλασικής φιλολόγου που διέρχεται με άνεση και αγάπη περιοχές του λόγου και του μύθου που έχουν αποκτήσει έναν εμβληματικό συμβολισμό στην αυτοσυνειδησία του Έλληνα. (περισσότερα…)

~ . ~ 

Ι.

Αποβιώνει η πραγματικότητα
μες στα μυαλά μας.
Κλεισμένοι μες στα σπίτια μας
σπαρταράμε σαν αρουραίοι σε πλοίο που βυθίζεται
ή σα μυρμήγκια που τρέχουν
ν’ αποφύγουν τη φωτιά
χωρίς να καταλαβαίνουνε τον κίνδυνο.
Οι εκδοχές έχουν κρυφτεί παντού και
όλες αληθεύουν μέσα στα δίκαιά μας.
Κάπου μέσα μας γνωρίζουμε
ότι είμαστε, απλώς, θλιμμένοι
ότι μας εξήντλησε η ανέχεια
η γκρίζα γειτονιά.

Μαζεύω ένα σωρό με φραγκοδίφραγκα.
Μ’ ένα τρίγωνο και πάλι θα κερδίσω το ψωμί μου
κλαίγοντας τα κάλαντα του Φθινοπώρου. (περισσότερα…)

Υπερσιβηρικός

Μνήμη Ορ. Λάσκου

“Και το τρένο της προόδου ολοταχώς
τρέχει σαν τρελό μέχρι να φτάσει
όσο γίνεται μακρύτερα απ’ το φως,
το Θεό,
την αγάπη
και την πλάση”
Ντ. Μιζγκούλιν (μτφρ. Αλ. Πάρνη)

Περίμενα χρόνια να ’ρχόταν το τρένο,
γεμάτος με σκόνη μυριάδων σταθμών
– στον κόσμο γεννιέμαι, σιωπώ και πεθαίνω,
παιχνίδι της μοίρας και πάντα υπ’ ατμόν.
Μα πάλι η φωνή μυστικά θα καλεί
παιδιά που αρνηθήκαν τις έτοιμες λύσεις.
Ω, πράξη σαν γίνει αυτή η οφειλή,
τον δούλο σου, Κύριε, μπορείς ν’ απολύσεις!

 

Ποιος μ’ έβαλ’, αλήθεια, σ’ αυτό το ταξίδι
σκεφτόμουν πνιγμένος στο μαύρο βυθό.
Μα τάχα το ίδιο δε ’λέγαν κι όσοι ήδη
σβηστήκαν, μα κι όσοι θα βγουν σαν χαθώ;
Κουκκίδα μικρούλα η ζωή μας, ενώ
ο Χρόνος τις μαύρες σελίδες απλώνει
και μοιάζει σχεδόν γλαφυρό το κενό
καθώς αγναντεύεις της στέπας το χιόνι.

Τις χώρες ετούτες στον πάγο Κοζάκοι
διαβαίναν στ’ αλόγου τις σέλες ορθοί
―μ’ αυτές τις εικόνες κοιμόμουν παιδάκι,
μα το παραμύθι ξανά δεν θα ’ρθεί―
Μονάχα οι ράγες χτυπούν δυνατά
κι ο δρόμος μου μοιάζει σκοπό να μη φέρει
και πάντα ο ανήξερος φίλος ρωτά
γιατί στις χαρές η καρδιά μου υποφέρει.

Φιλιά κι αρραβώνες και κόρες κι εγγόνια
και κάπου στη δύση το Βλαδιβοστόκ.
Γιατί, τότες, βάφουν αλλιώς τα βαγόνια
αφού τ’ αγοράσαν απ’ όμοιο στοκ;
Αλίμονο! Ο κόσμος βαδίζει τυφλά
κι ανόμοιοι ανθρώποι την ίδια ζουν πλάνη
– ακόμα και το ίδιο το Φως σκουντουφλά
καθώς διαλαλούν πως κι αυτό θα πεθάνει!

Ποιοι να ‘χουν το σθένος ενός Μαγιακόφσκι
ν’ αλλάξουν το τέλος που έχει οριστεί;
Εντός τους μιας άλλης ζωής θα υποφώσκει
το χάος, μα τούτης θα μένουν πιστοί.
Ο μέσα παλμός τους θα σβήνει κι αυτός,
με φόντο μια λήθη χωρίς ανδριάντα
κι η ποίηση μόνη σανίδα φωτός
μιας νιότης στραβής που τραβά στα τριάντα.

Αιώνια Ρωσία που σ’ άρπαξαν τώρα
οι κόκκινοι, οι μαύροι… (γυρνά το εκρεμμές)
Ρημάζουν τις στέπες ξανά τροχοφόρα
μα εμάς σταθερές ταξιδεύουν γραμμές.
Κι αν βγάζουν μια λάμψη τ’ αστέρια τους, φευ!
παραίσθηση μοιάζει που κρύβει το φως μου.
Στρατιές Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Ραντισέφ
θα δείξουν το δρόμο στην άκρη του κόσμου.

Γι’ αυτούς θα σταθώ μπρος στης ζήσης το ρέμα
που ρέπουν οι αγώνες κοντά στο κενό,
στον τόπο που χτίσανε δάκρυα κι αίμα,
στη γη που απαντά τις κραυγές που μηνώ.
Οι γυάλινοι πύργοι πώς μοιάζουν σταυροί
στα γύρω μας δάση το χιόνι σαν φτιάχνει,
μα ―αν κάποιος πιστέψει σ’ αυτούς― θε να βρει
ξανά το Θεό που εβυθίσθη στην πάχνη.

Σιμά μου χιλιάδες που αντέξαν το ψύχος
και ζουν μες στο σκότος το σιβηρικό
που μόνος τους πόθος κι απόκοσμος ήχος
“Να πέσουμ’, αρκεί να σβηστεί το Κακό!”
Η μέρα της κρίσης του πλήθους θ’ αργεί
κι ως τότε μονάχη η Σιωπή θα επιχαίρει,
μα αυτοί θα διαβαίνουν σαν ίσκιοι τη γη,
χωρίς μεν Θεό, με σταυρό όμως στο χέρι.

Στην τούνδρα βαδίζει για πάντα η ζωή μας
και σπάμε τον πάγο στροφή τη στροφή,
μ’ αξίνα τους στίχους, με τ’ άστρο της ρίμας,
με κάθε στιγμή που ξανά δεν θα ’ρθεί.
Σπιτάκια, χωριά, ώς κι η Μόσχα ―για δες!―
θα κλίνουν το γόνυ μπροστά σαν περνάει,
μ’ ολόφωτες μέρες, με κρύες βραδιές
– μα τώρα, σωπάστε! Η γραμμή ξεκινάει…

ΘΑΝΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΔΗΣ

Σχετικὰ μὲ τὸν Δεύτερο Θησαυρὸ Ἀναγνώσεων

Μὲ πενήντα-πέντε πλέον ἑβδομάδες παρουσίας στὸ ἑλληνικὸ διαδίκτυο, ἡ Διαρκὴς Ποιητικὴ Ἀνθολογία ἔκρινε σκόπιμο νὰ προβῇ σ’ ἕνα σύντομο σταμάτημα ἀνασκόπησης, προτοῦ συνεχίσει τὴν πορεία της πρὸς τὰ ἐμπρός, πάντοτε ἀκολουθῶντας τὶς ἀφετηριακές της ἐξαγγελίες, τὶς ἀπαρέγκλιτες ἀρχές της καὶ τὴν ἐπιδίωξη μιᾶς ὅσο τὸ δυνατὸν δικαιότερης, πληρέστερης καὶ ἀντιπροσωπευτικότερης παρακολούθησης κι’ ἀνθολόγησης τῆς σύγχρονης νεοελληνικῆς ποίησης ποὺ γράφεται ἀπὸ συγγραφεῖς γεννημένους ἔπειτα ἀπὸ τὸ σημαδιακὸ γιὰ τὸν ἑλληνισμὸ 1974. (περισσότερα…)

~.~

ΠΩΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΜΜΕ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΙ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ
ΕΞΩΡΑΪΖΑΝ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΕΠΙ ΜΗΝΕΣ

Του ΓΕΝΣ ΜΠΕΡΓΚΕΡ 

Όλες αυτές τις τελευταίες εβδομάδες στη Γερμανία, οι μεγάλες εφημερίδες και οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες ενημέρωσης της χώρας με την ειδησεογραφία τους για τον κορωνοϊό λειτούργησαν ως φερέφωνο της κυβέρνησης Μέρκελ. Κριτική είδαμε σε δόσεις που θυμίζουν ομοιοπαθητική θεραπεία και οι ειδήμονες που καλούνται εκάστοτε να τοποθετηθούν επιλέγονται με κύριο κριτήριο αν ακολουθούν τη γραμμή της καγκελαρίου ή όχι. Έχοντας αυτά κατά νου, ας ρίξουμε μια ματιά στα όσα γράφτηκαν και ειπώθηκαν για τον κορωνοϊό τον Γενάρη και τον Φλεβάρη που μας πέρασαν. Ήδη τότε τα κυρίαρχα ΜΜΕ ευθυγραμμίζονταν με την επίσημη γραμμή της κυβέρνησης Μέρκελ· μόνο που τότε αυτή η γραμμή ήταν διαφορετική.

9 Ιανουαρίου
Το περιοδικό Spiegel  κάνει λόγο πρώτη φορά για μια «μυστηριώδη νόσο των πνευμόνων», η οποία σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ. φέρεται να ξεκίνησε από την κινεζική επαρχία Γιουχάν και παρουσιάζει ομοιότητες με τους ιούς Sars και Mers.

Ασιατικά κράτη όπως η Ταϊβάν, το Χονγκ Κονγκ, η Νότια Κορέα, η Ταϊλάνδη και οι Φιλιππίνες βάζουν ήδη από τότε σε καραντίνα τους επιβάτες από την Κίνα και προχωρούν σε ελέγχους για συμπτώματα της νόσου στα αεροδρόμια. Να σημειωθεί ότι τέτοιοι έλεγχοι δεν γίνονται στη Γερμανία ούτε σήμερα.

11 Ιανουαρίου
Το Spiegel αναφέρει τον πρώτο θάνατο από τη «μυστηριώδη νόσο των πνευμόνων» στην επαρχία Γιουχάν.

16 Ιανουαρίου
Κινέζα εργαζόμενη στην εταιρεία Webasto της Σαγκάης δέχεται επίσκεψη από τους γονείς της από τη σφοδρά πληττόμενη από τον κορωνοϊό επαρχία Γιουχάν.

19-23 Ιανουαρίου
Η ίδια εργαζόμενη επισκέπτεται τα κεντρικά της εταιρείας, στο Στόκντορφ της Βαυαρίας. Δεν έχει εκδηλώσει ακόμη συμπτώματα της νόσου και συμμετέχει σε ένα σεμινάριο μαζί με έναν τριαντατριάχρονο συνάδερφό της από το Κάουφερινγκ. Κατά τη διάρκεια της διαμονής της εμφανίζει τα πρώτα συμπτώματα και στις 23 Ιανουαρίου επιστρέφει με πυρετό στη Σαγκάη.

20 Ιανουαρίου
Εν τω μεταξύ, διάφορες χώρες εφαρμόζουν ελέγχους στα αεροδρόμια. Πλέον και στις ΗΠΑ θερμομετρούνται οι επιβάτες που επιστρέφουν από τη Γιουχάν.

21 Ιανουαρίου
Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας της Γερμανίας εκτιμά τον κίνδυνο ως “πολύ μικρό”. Υπάρχει ωστόσο ένας ιολόγος με αντίθετη άποψη. Ο Κρίστιαν Ντρόστεν [ο επιδημιολόγος που σήμερα έχει τον ρόλο του Σωτήρη Τσιόδρα στη Γερμανία, σ.τ.μ.]  προειδοποιεί στη Γερμανική Ραδιοφωνία: «Θα έχουμε και στη Γερμανία τέτοια περιστατικά και οι γερμανικές κλινικές πρέπει να προετοιμαστούν για την αντιμετώπιση αυτών των ασθενών». Η προειδοποίησή του δεν εισακούστηκε.   

Όταν, εβδομάδες αργότερα, άρχισαν να καταφθάνουν στα γερμανικά νοσοκομεία τα κύματα ασθενών με κορωνοϊό, εξακολουθούσε να λείπει ο βασικός εξοπλισμός ατομικής προστασίας, ενώ ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό δεν είχε λάβει αντίστοιχη εκπαίδευση. Και η διορατικότητα του Ντρόστεν, όμως, δεν ήταν αλάνθαστη. Κι εκείνος υποτίμησε τον κίνδυνο του ιού: «δεν φαίνεται να είναι τόσο θανατηφόρος.»

23 Ιανουαρίου
Η Κίνα αποκλείει την Γιουχάν στέλνοντας πέντε εκατομμύρια πολίτες σε καραντίνα. Ο ομοσπονδιακός υπουργός υγείας της Γερμανίας Γεν Σπαν δηλώνει στο κανάλι RTL ότι «δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας κι αχρείαστου συναγερμού». Στο δελτίο ειδήσεων της κρατικής τηλεόρασης ζητά να γίνει η «σωστή εκτίμηση», καθώς η πορεία της νόσου στην Κίνα αποδεικνύεται ηπιότερη εκείνης της εποχικής γρίπης στη Γερμανία. Το γερμανικό Υπουργείο Εξωτερικών εκτιμά τον κίνδυνο για τους επιβάτες προς Γιουχάν ως «ήπιο».

24 Ιανουαρίου
Το Γερμανικό Πρακτορείο Τύπου (dpa) βρίσκει στο πρόσωπο του καθηγητή Όλιβερ Βίτσκε, Διευθυντή της Λοιμωξιολογικής Κλινικής και του Κέντρου Λοιμωξιολογίας της Δυτικής Γερμανίας του Πανεπιστημίου του Έσσεν, τον ειδικό που θα επιβεβαιώσει τη δήλωση του υπουργού Σπαν. Ο καθηγητής Βίτσκε δηλώνει στο Πρακτορείο Ειδήσεων: «θεωρώ την πιθανότητα εμφάνισης μεγάλου αριθμού περιστατικών στην Ευρώπη ή στη Γερμανία πολύ περιορισμένη».

25 Ιανουαρίου
Στη Γαλλία επιβεβαιώνονται τα τρία πρώτα κρούσματα του κορωνοϊού. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) θεωρεί πιθανή την εμφάνιση περαιτέρω κρουσμάτων στην Ευρώπη.

27 Ιανουαρίου
Ο Λόταρ Βήλερ, Διευθυντής του Ινστιτούτου Ρόμπερτ Κοχ [του κορυφαίου επιδημιολογικού θεσμού της Γερμανίας, σ.τ.μ.] περιγράφει στην κρατική τηλεόραση τον κίνδυνο για το γερμανικό πληθυσμό ως «πολύ περιορισμένο». Η εκπρόσωπος του Ινστιτούτου, Σουζάνε Γκλασμάχερ, επιβεβαιώνει αυτήν την εκτίμηση στο Ράδιο Ένα και συγκρίνει τη νέα νόσο με τη γρίπη: «είναι κάτι το διαφορετικό», «ο μεγαλύτερος κίνδυνος όμως αφορά συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου του πληθυσμού». Τη χρονική εκείνη στιγμή ήδη πολυάριθμες έρευνες στην Κίνα επιβεβαιώνουν την επικινδυνότητα της νόσου –η οποία σύντομα θα ονομαστεί Covid-19 και θα λάβει θλιβερές διαστάσεις– για συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου.

28 Ιανουαρίου
Καθώς οι κινεζικές αρχές ενημερώνουν τις γερμανικές για την ασθένεια της εργαζόμενης στην εταιρεία Webasto, έχουμε στην επαρχία Στάρνμπεργκ το πρώτο κρούσμα κορωνοϊού στη Γερμανία. Αρχές και ιατρικό προσωπικό κάνουν λόγο για υστερία. Το στέλεχος της Κλινικής Φράιζινγκερ, δρ Κρίστιαν Φήντλερ, δηλώνει στην εφημερίδα Süddeutsche Zeitung ότι ο ιός «δεν είναι και τόσο μεταδοτικός» σε σύγκριση για παράδειγμα με τον ιό της γρίπης. Για το δε Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ, ο κίνδυνος «παραμένει μικρός». Σε τελική ανάλυση, μπορεί κανείς να προστατευτεί –σύμφωνα με τον Λόταρ Βήλερ– «όπως και στη γρίπη», με την τήρηση αποστάσεων και το φτέρνισμα στον αγκώνα. Ούτε και ο Γερμανός υπουργός υγείας Σπαν βλέπει «λόγους ιδιαίτερης ανησυχίας». Το Σπήγκελ σιγοντάρει τον υπουργό: «Η γρίπη έχει χιλιάδες θύματα στη Γερμανία, ενώ ο κορωνοϊός μέχρι στιγμής ούτε ένα».

Και η εφημερίδα Welt, όμως ξέρει «ότι δεν θα έρθει η Συντέλεια». «Η επικινδυνότητα του κορωνοϊού δεν συγκρίνεται με εκείνην του Sars που πριν δεκαεφτά χρόνια στοίχισε τη ζωή σε οχτακόσιους ανθρώπους», εξάλλου «ο νέος ιός δεν έχει παρά μια θνησιμότητα της τάξης μόνο (sic!) του τέσσερα τοις εκατό». Ο συντάκτης του άρθρου, βέβαια, έχει κατανόηση για τα θύματα του πανικού. Στο κάτω κάτω, «η διαχείριση των πιθανοτήτων δεν είναι από τα δυνατά σημεία του ανθρώπινου είδους. Απ’ ό,τι φαίνεται, η φυσική εξέλιξη δεν προέβλεπε μια τέτοια αρετή για τον Homo sapiens».

29 Ιανουαρίου
Η Lufthansa ακυρώνει όλες τις πτήσεις προς Κίνα. Επίσημη εντολή ή προτροπή από την πλευρά της κυβέρνησης δεν υπήρξε, ωστόσο, ποτέ.

Η Ουλρίκε Πρότσερ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Κλινικής Ιολογίας του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου, καθώς και του Κέντρου Χέλμχολτς του Μονάχου, επικροτεί ως ειδήμων τη γραμμή της κυβέρνησης στην Welt: «Δεν λέω, η εμφάνιση μιας νέας νόσου έχει κάτι το εντυπωσιακό, όταν όμως συγκρίνει κανείς τις συνέπειές της στον ευρύτερο πληθυσμό με εκείνες της ετήσιας γρίπης, διαπιστώνει μεγάλη διαφορά. Μάλλον κάποιοι προσπαθούν να κάνουν θόρυβο.» Την προοπτική της ευρείας εξάπλωσης του κορωνοϊού στη Γερμανία, η Πρότσερ την θεωρεί λίγο πιθανή. «Είμαστε καλά προετοιμασμένοι ώστε να ταυτοποιούμε τάχιστα και να απομονώνουμε τους ασθενείς, περιορίζοντας έτσι την εξάπλωση του ιού.»

30 Ιανουαρίου
Ο Π.Ο.Υ. κηρύσσει κατάσταση υγειονομικής έκτακτης ανάγκης λόγω κορωνοϊού. Στην Ευρώπη αυξάνουν οι μαρτυρίες ότι τα μέσα ατομικής προστασίας και συγκεκριμένα οι προστατευτικές μάσκες προσώπου έχουν εξαντληθεί στο εμπόριο. Παρ’ όλα αυτά, ο υπουργός  Σπαν θεωρεί το σύστημα υγείας της χώρας του «καλά προετοιμασμένο» και συγκρίνει τον ιό Covid-19 για άλλη μια φορά –αυτή τη φορά συνομιλώντας στο τωκ-σόου της Μαϊμπρίτ Ίλνερ– με τη γρίπη, συνιστώντας ψυχραιμία. Τη στάση του υπουργού στηρίζει ο ερευνητής Όρτβιν Ρένν στην εφημερίδα FAZ, θεωρώντας «υπερβολικό τον ντόρο γύρω από τον κορωνοϊό».

Παράλληλα με τις δηλώσεις του υπουργού Σπαν στην κρατική ZDF, και ο Γκέοργκ Ρέστλε στην εκπομπή του στην ARD καλεί σε ψυχραιμία, εκφράζοντας την έκπληξή του για τον υπέρμετρο ζήλο των συναδέρφων του. «Παρεμπιπτόντως, η είδηση για το θάνατο έξι χιλιάδων ανθρώπων στο Κογκό από ιλαρά είδε το φως της δημοσιότητας σχεδόν ταυτόχρονα με εκείνην για τον κορωνοϊό, ελάχιστοι όμως την έλαβαν υπόψη». Σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά του, ο καθηγητής Έγκμπερτ Τάνιχ του Ινστιτούτου Μπέρνχαρντ Νόχτ για τις Τροπικές Ασθένειες εμφανίζεται έκπληκτος: «Μας εκπλήσσει η προβολή και οι διαστάσεις που δίνονται στο θέμα. Εξάλλου, διαβλέπεται ήδη ότι η επικινδυνότητα του ιού είναι σημαντικά μικρότερη εκείνης που αρχικά αναμενόταν.»

1 Φεβρουαρίου
Στο Σπήγκελ ο ειδήμων της οικονομίας Χέρμαν-Γιόζεφ Τενχάγκεν δίνει επενδυτικές συμβουλές. Μακροπρόθεσμα συμφέρει να επενδύσει κανείς στο χρηματιστήριο στη μετοχή της MSCI World. Προς το παρόν δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους μακροπρόθεσμους επενδυτές. Λίγες ημέρες αργότερα, το MSCI World χάνει πάνω από το ένα τρίτο της αξίας του.

3 Φεβρουαρίου
«Σε σύγκριση με άλλες ασθένειες, ο κορωνοϊός δεν είναι τόσο επίφοβος», ισχυρίζεται στην ηλεκτρονική της πλατφόρμα η κρατικἠ ARD, επαναλαμβάνοντας τη θέση της κυβέρνησης και των ειδημόνων της. Το κλείσιμο των συνόρων δεν είναι αποτελεσματική προφύλαξη. Αργότερα, η ίδια πλατφόρμα θα μιλάει για τα αποτελεσματικά “μέτρα” που ελήφθησαν.

5 Φεβρουαρίου
Το περίφημο οικονομικό Ινστιτούτο IFO εκτιμά ότι ο κορωνοϊός δεν θα επηρεάσει τη γερμανική οικονομία.

6 Φεβρουαρίου
Η SZ ανακαλύπτει άλλον έναν ειδικό που υποτιμά την επικινδυνότητα του ιού. «Ο κορωνοϊός δεν είναι σε καμία περίπτωση πιο επικίνδυνος από τον ιό της γρίπης», διατείνεται ο Κλέμενς Βέντνερ, επικεφαλής λοιμωξιολόγος της Κλινικής Σβάμπινγκ του Μονάχου. «Σε αντίθεση με τον ιό της γρίπης που στοιχίζει τη ζωή ετησίως σε εκατοντάδες χιλιάδες, η πιθανότητα νόσησης από κορωνοϊό είναι εδώ στη Γερμανία πολύ περιορισμένη.» Ο γιατρός δεν θεωρεί πιθανή την ανάλογη εξάπλωση του κορωνοϊού και την εκδήλωση πανδημίας σε Γερμανία και Ευρώπη όπως στην Κίνα. Μία ημέρα αργότερα, ο γιατρός επαναλαμβάνει την ίδια εκτίμηση στη Ραδιοφωνία της Βαυαρίας: «δεν έχουμε να κάνουμε με μια ιδιαίτερα επικίνδυνη νόσο, ο κορωνοϊός δεν είναι σε καμία περίπτωση πιο επικίνδυνος από τον ιό της γρίπης».

7 Φεβρουαρίου
Πλέον και ο Π.Ο.Υ. προειδοποιεί για τις ελλείψεις εξοπλισμού ατομικής προστασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Θα περάσει ένας μήνας ώσπου η Γερμανία να λάβει υπόψη της αυτήν την προειδοποίηση και να αρχίσει να αναζητά μάσκες και ποδιές για τους εργαζόμενους στο σύστημα υγείας.

9 Φεβρουαρίου
Η Κίνα αποστέλλει χιλιάδες γιατρούς στην αποκλεισμένη περιοχή της Γιουχάν κι εντείνει τα ούτως ή άλλως αυστηρά μέτρα προστασίας στην υπόλοιπη χώρα.

12 Φεβρουαρίου
Τώρα μόνο ξυπνάει σιγά-σιγά και το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ και ψελλίζει ότι ο κορωνοϊός μπορεί να προκαλέσει μεγάλα προβλήματα σε διεθνές επίπεδο. «Σύμφωνα με τις διεθνείς εξελίξεις, είναι πιθανό να προκληθεί μια παγκόσμια εξάπλωση του ιού με τη μορφή πανδημίας», δηλώνει τώρα στην αναφορά του. Ο υπουργός υγείας επιμένει όμως ότι η θερμομέτρηση των επιβατών στα αεροδρόμια δεν είναι απαραίτητη. Η απαγόρευση εισόδου στη χώρα των επιβάτες από πληγείσες περιοχές θα τεθεί σε εφαρμογή μόνο δυο μήνες αργότερα, στις 15 Απριλίου.

13 Φεβρουαρίου
Πλέον και οι υπουργοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανησυχούν για ελλείψεις φαρμάκων και προστατευτικού ρουχισμού. Ο Λόταρ Βήλερ, σε συνέντευξή του στη Γερμανική Ραδιοφωνία δεν διαβλέπει τέτοιο κίνδυνο: «Είμαστε καλά προετοιμασμένοι και σε θέση να περιορίσουμε τον κορωνοϊό.»

14 Φεβρουαρίου
Το Γερμανικό Πρακτορείο Τύπου καλεί τον ειδήμονα Όλιβερ Βίτσκε να εκτιμήσει εκ νέου την κατάσταση. «Ο κίνδυνος μόλυνσης από τον κορωνοϊό είναι μικρός στη Γερμανία». Για το καρναβάλι λέει ότι «δεν ανησυχεί περισσότερο από τις προηγούμενες χρονιές».

15 Φεβρουαρίου
Στους εορτασμούς του καρναβαλιού στο Γκάνγκελτ της επαρχίας Χάινσμπεργκ, ένας άνδρας-φορέας του ιού τον μεταδίδει σε αρκετούς καρναβαλιστές. Μία μέρα αργότερα προσέρχεται στο νοσοκομείο στο Έρκελεντς με συμπτώματα πυρετού και βήχα, αλλά την ίδια μέρα τού επιτρέπεται να επιστρέψει στο σπίτι. Εννιά μέρες αργότερα, Καθαρά Δευτέρα, επιστρέφει στο νοσοκομείο –αυτή τη φορά με βαριά συμπτωματολογία– όπου και ελέγχεται για Covid-19. Το θετικό αποτέλεσμα ανακοινώνεται μετά την Καθαρά Δευτέρα. Μέχρι τις 23 Απριλίου έχουν ταυτοποιηθεί στην επαρχία Χάινσμπεργκ χίλια εξακόσια πέντε κρούσματα και πενήντα εφτά θάνατοι από τον κορωνοϊό.

17 Φεβρουαρίου
Ο αριθμός των κρουσμάτων στην Κίνα ξεπερνά τις εβδομήντα χιλιάδες, φτάνει όμως στο αποκορύφωμά του, στη συνέχεια σταδιακά θα πέφτει. Με την εφαρμογή αυστηρών μέτρων, η Κίνα φαίνεται να θέτει την πανδημία υπό έλεγχο. Όποιος όμως καταφτάνει στη Γερμανία από την Κίνα δεν ελέγχεται καν για πυρετό.

19 Φεβρουαρίου
Λίγο πριν την Καθαρά Δευτέρα το κέφι των καρναβαλιστών χτυπάει κόκκινο: «Αν σκεφτεί κανείς ότι πολλοί περισσότεροι υποφέρουν από την απλή γρίπη απ’ ό,τι από τον κορωνοϊό, δεν ανησυχώ καθόλου. Και αυτήν την Καθαρά Δευτέρα θα ανταλλάξουμε τα πατροπαράδοτα φιλιά, ώσπου να ’ρθει ο γιατρός», δηλώνει ο Χόλγκερ Κιρς, επικεφαλής του Καρναβαλιού της Κολωνίας, στην εφημερίδα SZ.

23 Φεβρουαρίου
Μετά τους πρώτους θανάτους από κορωνοϊό, η Ιταλία Θέτει σε καραντίνα ολόκληρες πόλεις. Το Καρναβάλι της Βενετίας τερματίζεται πρόωρα.

24 Φεβρουαρίου
Καθαρά Δευτέρα. Τα νέα κρούσματα κορωνοϊού στην Κίνα μειώνονται δραστικά.

25 Φεβρουαρίου
Στη Βάδη-Βυτεμβέργη και τη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία [τις κατ’ εξοχήν καρναβαλικές περιοχές της Γερμανίας, σ.τ.μ.] επιβεβαιώνονται τα πρώτα κρούσματα κορωνοϊού. Ακολουθεί ιχνηλάτηση επαφών στο εσωτερικό της χώρας χωρίς περαιτέρω δυνατότητα εξακρίβωσης.

26 Φεβρουαρίου
Πρώτη Τετάρτη της Σαρακοστής. Σε συνέντευξη τύπου ο υπουργός  υγείας Γενς Σπαν παραδέχεται πλέον ότι «βρισκόμαστε στην αρχή μιας επιδημίας από κορωνοϊό». Ο συνάδελφός του στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία επιχειρεί να καθησυχάσει τους πολίτες: «Μιλάμε για θνησιμότητα της τάξης μόνο (sic!) του δύο τοις εκατό».

27 Φεβρουαρίου
Στο κανάλι n-tv εξηγούν ειδικοί «γιατί είναι περιττός ο πανικός για τον κορωνοϊό».
Σύμφωνα με τον ιολόγο Γιόνας Σμιτ-Χανασίτμ «πρόκειται για ελαφριά νόσο, κάτι σαν το συνάχι, το ξεπερνά κανείς εύκολα». Αλλά και ο Ρενέ Γκότσαλκ, Διευθυντής της Υπηρεσίας Υγείας της Φρανκφούρτης, μιλάει για συνάχι: «Το να απομονώνεις κάποιον για δεκατέσσερις μέρες για μια ασθένεια που περνάει σαν το συνάχι είναι εντελώς παρατραβηγμένο.»

Στις 27 Φεβρουαρίου επιβαιώνονται δέκα κρούσματα της νόσου στη Γερμανία και ξεκινά η φάση εκθετικής αύξησης.

Σ Υ Μ Π Ε Ρ Α Σ Μ Α

Η μείωση των νέων κρουσμάτων στη Γερμανία ξεκινά μόνο μετά τις 16 Μαρτίου αφού πρώτα λαμβάνονται οι πρώτες δέσμες “μέτρων”. Ώς τις 23 Απριλίου είχαν επιβεβαιωθεί 150.000 κρούσματα Covid-19, από τα οποία οι 47.000 με συμπτώματα. Η νόσος που, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, «περνάει σαν το συνάχι» στοίχισε τη ζωή σε 5.316 ανθρώπους και, σε σύγκριση με άλλες χώρες, η Γερμανία στάθηκε τυχερή. Αν ο –άγνωστος έως τότε– „Super-Spreader“ δεν είχε πάει για σκι στο Ισγκλ, αλλά στο Καρναβάλι της Κολωνίας, τα νούμερα θα ήταν διαφορετικά. Εξίσου δραματικές είναι και οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, οι διαστάσεις των οποίων είναι δύσκολο να εκτιμηθούν αυτή τη στιγμή. Όλα αυτά θα μπορούσαν να έχουν αποτραπεί αν είχαν ληφθεί εγκαίρως υπόψη τα γεγονότα στην Κίνα, αλλά και το παράδειγμα χωρών όπως η Νότια Κορέα, η Ταϊβάν ή η Σιγκαπούρη. Αλλά γιατί να φέρει κανείς τα πάνω κάτω για ένα “συνάχι”;

Οι ελλείψεις της άνοιξης πρέπει άμεσα να καλυφθούν. Δεν είναι μόνο η πολιτική που απέτυχε σε μεγάλο βαθμό. Το ίδιο ισχύει και για τα ΜΜΕ, όπως αποδείχθηκε. Δίχως ίχνος κριτικής σκέψης αναμάσησαν την επίσημη γραμμή εφησυχασμού της κυβέρνησης και φρόντισαν να τη στηρίξουν με δηλώσεις ειδικών. Σήμερα έχουν κάνει στροφή 180 μοιρών. Εξακολουθούν να αναμασούν την (νέα πλέον) επίσημη γραμμή της κυβέρνησης· απλώς οι ειδικοί που καλούν έχουν τώρα άλλα ονόματα.

Πηγή: NachDenkSeiten, 23. 4. 2020

Μετάφραση: Μπερλίνα Δραπανιώτου

O Jens Berger είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας πολυσυζητημένων στη Γερμανία ερευνητικών έργων, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζουν τα μπεστ-σέλλερ Der Kick des Geldes (2015) και Wem gehört Deutschland? (2014). Είναι μέλος της συντακτικής ομάδας του NachDenkSeiten,  ιστοτόπου εναλλακτικής κριτικής δημοσιογραφίας.