του ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ

~.~

Tα τελευταία γεγονότα σε πολλές χώρες της ΕΕ και της Ευρώπης γενικότερα δείχνουν ότι βαθαίνει το χάσμα μεταξύ των ευρωπαϊκών ελίτ και των κοινωνιών τους. Οι ευρωπαϊκές αρχηγεσίες συνεχίζουν ακάθεκτες στον λανθασμένο δρόμο που έχουν επιλέξει τόσο στο γεωπολιτικό – γεωοικονομικό όσο και στο επίπεδο της εσωτερικής πολιτικής. Μάλιστα στην αντιμετώπιση των εσωτερικών προβλημάτων επικαλούνται μονίμως τον «φόβο του εχθρού» και, πράγμα ακόμη πιο επικίνδυνο, έχουν μετατρέψει το φόβο σε «φοβία»[1] ως βασικό μέσο ελέγχου.

Η ανάλυση αυτού του φαινομένου αναδεικνύει τρεις κεντρικές διαστάσεις:

Α. Η «Φοβία» ως Εργαλείο Κατάπνιξης της Εσωτερικής Διαμαρτυρίας

Όταν η υπαρκτή γεωπολιτική ανησυχία μετατρέπεται σε συστηματική φοβία, το αποτέλεσμα στο εσωτερικό της ΕΕ είναι συχνά η απονομιμοποίηση κάθε εγχώριας πολιτικής διαφωνίας:

Ταυτοποίηση της διαμαρτυρίας με τον εχθρό: Αγρότες που διαδηλώνουν για το κόστος παραγωγής, εργαζόμενοι που απεργούν κατά της λιτότητας ή πολιτικά κινήματα που αμφισβητούν τις επιλογές των Βρυξελλών συχνά κατηγορούνται από τις κυβερνήσεις τους ότι «εξυπηρετούν το ρωσικό αφήγημα» ή ότι κατευθύνονται από «ρωσική παραπληροφόρηση».

Μετατόπιση της ευθύνης: Αντί οι αρχηγεσίες να αντιμετωπίσουν τις αποτυχίες της δικής τους οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής (ακρίβεια, αποβιομηχάνιση, στεγαστική κρίση), παρουσιάζουν κάθε κοινωνική έκρηξη ως αποτέλεσμα εξωτερικής υπονόμευσης.

Β. Η Αντίφαση: Εσωτερική Συνοχή εις βάρος των Πολιτών;

Η ιστορική χρήση ενός εξωτερικού εχθρού για τη δημιουργία εσωτερικής ενότητας λειτουργούσε παραδοσιακά όταν προσέφερε στους πολίτες ένα αίσθημα κοινής προστασίας. Σήμερα, ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι συμβαίνει το αντίθετο:

Οικονομικό κόστος: Η επιλογή της πλήρους ρήξης και του πολέμου φθοράς στερεί από την ευρωπαϊκή οικονομία φθηνούς ενεργειακούς πόρους και πρώτες ύλες, οδηγώντας σε απώλεια ανταγωνιστικότητας (ιδιαίτερα σε βιομηχανικούς γίγαντες όπως η Γερμανία).

Κοινωνικό συμβόλαιο: Οι πολίτες βλέπουν τα κονδύλια για την κοινωνική πρόνοια, την υγεία και την παιδεία να συρρικνώνονται, την ώρα που οι αμυντικοί προϋπολογισμοί και οι εξοπλιστικές βιομηχανίες καταγράφουν κέρδη ρεκόρ. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση ότι η επιβίωση του πολιτικού κατεστημένου γίνεται με άμεσο τίμημα το βιοτικό επίπεδο της πλειοψηφίας.

Γ. Το Υπαρξιακό Ρίσκο για την ίδια την ΕΕ

Αν η μοναδική ή η κύρια συγκολλητική ουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η κοινή εχθρότητα απέναντι σε έναν τρίτο (είτε αυτός είναι η Ρωσία είτε οι οικονομικές απειλές από την Κίνα και τις ΗΠΑ), τότε η δομή της παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. (περισσότερα…)