Ύμνος στον Νείλο

*

Απόδοση ΛΗΤΩ ΣΕΪΖΑΝΗ

Ο Ύμνος στον Νείλο είναι σύνθεση της εποχής του Μέσου Βασιλείου και γράφτηκε γύρω στο 2100 π.Χ. από τον Χέτυ, έναν άνδρα ταπεινής καταγωγής. Υπάρχουν πολλές παραλλαγές του έργου. Για την απόδοση αυτή στα ελληνικά βασίστηκα σε μια ιταλική και μια αγγλική μετάφραση. ΛΣ

~ . ~

Χαίρε, ω Νείλε, προέρχεσαι απ’ τη γη
Έρχεσαι να χαρίσεις στην Αίγυπτο ζωή!
Εκ φύσεως μυστηριώδης, ερεβώδης
σε υμνούν οι ακόλουθοί σου
τους κάμπους ποτίζεις, από τον Ρα έχεις πλαστεί
για να δίνεις στα ζωντανά τροφή
εσύ την έρημο ξεδιψάς, εσύ ανεξάντλητη πηγή
Μοιάζεις μονοπάτι που από τον ουρανό έχει κατεβεί
Τον άρτο του Σεμπ αγαπάς και του Νέπρα τους πρώτους καρπούς,
ευημερία φέρνεις στα εργαστήρια του Πτα.*

~ . ~

Κύριε των ψαριών, στη διάρκεια της πλημμύρας
κανένα πτηνό δεν πλησιάζει τη σοδειά.
Εσύ παράγεις καλαμπόκι, εσύ κάνεις το στάρι να γεννιέται
εξασφαλίζεις των ναών τη διαιώνιση.
Αν σταματήσεις να δουλεύεις
θα φοβηθεί κάθε έμβιο όν.
Αν οι θεοί στους ουρανούς υποφέρουν
τότε θα χαθούν οι θνητοί, οι πάντες θα φτωχύνουν

~ . ~

Τότε τα κοπάδια της Αιγύπτου θα πεινάσουν,
μικροί και μεγάλοι μαρτύρια θα περάσουν.
Όλα αλλάζουν μόλις πλησιάζεις,
εσύ με τα χαρίσματα του Χνουμ.**
Σαν λάμπεις χαίρεται όλη η χώρα.
Κάθε στομάχι πανηγυρίζει
κάθε κορμί
κάθε σιαγώνα μασουλάει την τροφή.

~ . ~

Φέρνεις τροφή, πλούσιο φαϊ,
είσαι δημιουργός κάθε καλού,
δεσπότης της ζωής, με επιλογές όλο γλυκύτητα.
Εσύ τα χόρτα κάνεις να φυτρώνουν για τα κτήνη,
φροντίζεις να προσφέρονται θυσίες σ’ όλους τους θεούς.
Ακόμα κι όταν είσαι στο Ντουάτ***, ο ουρανός και η γη σε υπακούουν
είσαι κατακτητής των Δύο Χωρών****
Εσύ γεμίζεις τις αποθήκες των σιτηρών
εσύ θα δώσεις στους φτωχούς
εσύ τα δέντρα βοηθάς να μεγαλώνουν όπως όλοι επιθυμούν
εσύ τα κάνεις να πληθαίνουν.
Όταν θυμώνεις, οι υπήκοοί σου βρίσκονται σε ένδεια
η ετήσια τροφή τους καταστρέφεται
οι πλούσιοι ανησυχούν, όλοι παίρνουν τα όπλα
οι σύντροφοι γίνονται εχθροί,
δεν έχουν ρούχα να ντυθούν, οι γιοί των ευγενών κοσμήματα δεν έχουν.
Οι μητέρες δεν γεννούν, η έλλειψή σου τις κάνει στείρες.
Κανείς δεν έχει με τι ν’ αλείψει το κορμί του.
Εσύ επαναφέρεις την αλήθεια στων ανθρώπων τις καρδιές
και όποιος ψεύδεται, σε σένα πρέπει ν’ απολογηθεί.
Εσύ απαντάς με τις πλημμύρες
Οι άνθρωποι σου προσφέρουν τις πρώτες σοδειές
όλοι οι θεοί σε λατρεύουν!
Τα πουλιά δεν κατεβαίνουν στο χώμα
Με το χρυσαφένιο σου χέρι
φτιάχνεις ράβδους από ασήμι
Αλλά δεν γίνεται με λάπις λάζουλι να τραφούμε
μόνο το καλαμπόκι δύναμη μας δίνει.

~ . ~

Για σένα παίζει η άρπα ένα χαρμόσυνο τραγούδι
Οι νέοι και τα παιδιά πανηγυρίζουν
πασιχαρείς όλοι γιορτάζουν
Είσαι το υπέρτατο της γης στολίδι
Το σκάφος σου πάει μπροστά
κάνοντας τις ετοιμόγεννες ν’ αναθαρρήσουν
και τα κοπάδια να πληθύνουν.

~ . ~

Καθώς λάμπεις περνώντας μέσα από των βασιλέων την πόλη
οι πλούσιοι έχουν αφθονία αγαθών
ακόμα κι ο φτωχός περιφρονεί τον λωτό
Κάθε καρπός γίνεται εκλεκτός
και τα παιδιά σου αποκτούν τα πάντα.
Αν εσύ αρνηθείς να τα θρέψεις
πέφτει σιωπή γεμάτη δυστυχία
όλη η χώρα απ’την εξάντληση πεθαίνει.

~ . ~

Καθώς η στάθμη σου, ω Νείλε, ανεβαίνει
αρχίζουν οι θυσίες των βοδιών
και οι μεγάλες εορτές.
Για σένα θυσιάζονται πουλιά
και αντιλόπες πάνω στα βουνά
ανάβουν για σένα φωτιές
Σφάγια προσφέρονται σε όλους τους θεούς
Επιστρέφει ο Νείλος στη νότιο Αίγυπτο
το όνομά του ξακουστό μέχρι τον Κάτω Κόσμο
Ο θεός εμφανίζεται ξαφνιάζοντας τους πάντες.

~ . ~

Οι θνητοί τον δοξάζουν
τον φοβούνται όταν φέρνει τόση ζέστη
εκείνον που κατέστησε τον γιό του παγκόσμιο αυθέντη
ευημερία δίνοντας στην Αίγυπτο.
Εμφανίσου για να δοξαστείς
Έλα ω Νείλε να φέρεις τα πλούτη σου!
Εσύ που στους ανθρώπους επιτρέπεις να ζουν απ’ τα κοπάδια
που στα κοπάδια επιτρέπεις να ζουν απ’ τους αγρούς.
Εμφανίσου για να δοξαστείς
Έλα ω Νείλε να φέρεις τα πλούτη σου!

~ . ~

* Σεμπ, Νέπρα, Πτα: θεοί των αρχαίων Αιγυπτίων, από το όνομα του τελευταίου προέρχεται η λέξη Αίγυπτος.
** Χνουμ: θεός της γονιμότητας.
*** Ντουάτ: το βασίλειο των νεκρών κατά τους αρχαίους Αιγυπτίους.
**** Δύο χώρες: η Άνω και Κάτω Αίγυπτος.

*