*

του ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ

~.~

1.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να κηρύξει πόλεμο κατά του Ιράν παρότι δεν είχαν εξαντληθεί οι διπλωματικές επιλογές του. Επιπλέον, ούτε μια ομαλή αλλαγή καθεστώτος φαίνεται σήμερα στόχος ρεαλιστικός ώστε να διευκολύνεται από την κήρυξη του πολέμου, ούτε η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ είναι σε θέση να εξουδετερώσει την «επικείμενη απειλή» για την ασφάλειά τους (την οποία ο Τραμπ επικαλέστηκε προκαλώντας γέλωτες). Τίποτε απ’ όλα αυτά.

Ο Τραμπ ξεκίνησε έναν ακόμη πόλεμο των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή –ανατρέποντας μια κεντρική προεκλογική υπόσχεση προς τη βάση του MAGA– για να προωθήσει τα δικά του προσωπικά και πολιτικά συμφέροντα. Οι Ιρανοί και πρωταρχικά οι λαοί σε όλη την περιοχή θα πληρώσουν υψηλό τίμημα, αλλά και οι υπόλοιποι λαοί των χωρών του πλανήτη θα καταβάλλουν το μερίδιο τους πρωτίστως ως οικονομικό κόστος και όχι μόνο. Σαφέστατο κόστος ενδέχεται να έχουν και οι ίδιοι οι Αμερικανοί εάν η ανομία του Τραμπ στο εξωτερικό προωθήσει τις αυταρχικές του φιλοδοξίες και στο εσωτερικό (άλλωστε τις έχει αρχίσει).

Διατυπώνεται η άποψη, με βάση τη μελέτη της ιστορίας, ότι για τις ΗΠΑ ο πόλεμος είναι ένας ακαταμάχητος πειρασμός. Μια νεύρωση, δεδομένου ότι ακόμα και όταν όλα φαίνονται να κινούνται στο πλαίσιο της νηφαλιότητας, η παρόρμηση για επανάληψη των πολεμικών πράξεων ενεργοποιείται.

Παρότι συμφωνώ με την παραπάνω άποψη θεωρώ ότι η συνεχής ροπή των ΗΠΑ προς τον πόλεμο είναι εγγεγραμμένη στο ίδιο το DNA της respublica americana, δηλαδή στο ίδιο το Σύνταγμα των ΗΠΑ, όπου ενυπάρχει η έννοια της επεκτατικής Αυτοκρατορίας και των Ανοιχτών Συνόρων (Δες M. Hardt- A. Negri, Αυτοκρατορία, Scripta 2002, kεφ. 2.5). Είναι δηλαδή μια εμμένουσα τάση, ένα εμμένον χαρακτηριστικό του τρόπου θέσμισης της αμερικανικής πολιτείας. Είναι αδύνατον οι ΗΠΑ να απαρνηθούν τις ιμπεριαλιστικές τους επεμβάσεις είτε απειλώντας, είτε εκφοβίζοντας, είτε ανατρέποντας καθεστώτα (ειρήσθω εν παρόδω, η ανατροπή του δημοκρατικού Μωχάμεντ Μοσαντέκ με πραξικόπημα που διοργάνωσαν οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειιο το 1953 ήταν η αρχή όλων των περιπετειών του Ιράν μέχρι και σήμερα), είτε εξαπολύοντας πολέμους –οι περισσότεροι των οποίων άφησαν πίσω τους συντρίμμια και καταστροφή– είτε ακόμα όταν σπανίως εμφανίζονται ως καλοπροαίρετος ηγεμόνας. Στα αυτιά του πλανήτη αντηχεί επαναλαμβανόμενο το εκπορευόμενο από τις σημερινές πολιτικές αρχηγεσίες των ΗΠΑ σύνθημα: είμαστε οι πιο δυνατοί, κανείς δεν μπορεί να μας νικήσει! (Ξεχνούν βέβαια τις συντριπτικές ήττες τους στο Βιετνάμ, το Αφγανιστάν, τη Σομαλία…).

Η επίθεση στο Ιράν, σε συνεργασία με το Ισραήλ, είναι ένας προληπτικός[1] πόλεμος εναντίον μιας χώρας τόσο αδύναμης και με οξυμένα εσωτερικά προβλήματα που την παραμονή της επίθεσης είχε συμφωνήσει στην πραγματικότητα να αποκηρύξει τα πυρηνικά όπλα, όπως αποκάλυψε ο Υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, μεσολαβητής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου θέλουν να αποτρέψουν την ειρήνη. Ο Τραμπ ακολουθεί την ιδιοτελή πολεμοχαρή προπαγάνδα του Νετανιάχου και ασπάζεται την άποψή του: πόλεμος για χάρη του πολέμου. (περισσότερα…)

*

του ΗΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑ

~.~

Στο γραφείο του ποιητή Δημήτρη Δούκαρη της οδού Πανεπιστημίου, εκεί όπου ήταν και το καθημερινό εντευκτήριο του περιοδικού Τομές, γνώρισα το 1978 για πρώτη φορά τον ποιητή Χρίστο Ρουμελιωτάκη, που μου ήταν ήδη γνωστός από την αφιέρωση σ’ αυτόν του περίφημου ποιήματος του Μιχάλη Κατσαρού «Μπαλάντα στους ποιητές που πέθαναν νέοι» στο περιοδικό Αθηναϊκά Γράμματα (1958), όταν ήταν 18χρονος τότε και μόλις είχε δημοσιεύσει τα πρώτα του ποιήματα. Έμελλε να γίνουμε γρήγορα πολύ στενοί φίλοι, να περνάμε πολλά απογεύματα και βράδια μαζί με επισκέψεις στο σπίτι μου στα Άνω Πατήσια ή στο δικό του στο Νέο Ηράκλειο. «Σπίτι μου, σπίτι μου να ρθείς, έχω και κήπο» ήταν η χιουμοριστική επωδός του για κάθε προγραμματισμό που κάναμε για την επόμενη συνάντησή μας. Ζούσε από τη δικηγορία του, αλλά όμως από το μυαλό του δεν έβγαινε ποτέ η ποίηση. Επειδή το γραφείο του ήταν δίπλα από το γραφείο του Δούκαρη, όπου ως φίλος αρχικά και συνεργάτης αργότερα πήγαινα κι εγώ πολύ συχνά και τον ενοχλούσα με την γεμάτη απορίες παρουσία μου, τον συναντούσα εκεί κι έκτιζα μαζί του μια πολύ εκλεκτική σχέση φιλίας.

Γεννημένος στην Αργυρούπολη Ρεθύμνου το 1938 και μεγαλωμένος στην Νέα Ιωνία της Αθήνας, συνοικία με την οποία είχε ταυτιστεί ο βίος του και η πολιτική του συγκρότηση, ο Χρίστος ήξερε να κάνει μόνο φίλους και μάλιστα φανατικούς. Βλαστός της αριστεράς και αγωνιστής της προοδευτικής ιδεολογίας με διώξεις και εξορίες παρέμεινε πιστός στις επάλξεις της ακόμα και όταν το τελευταίο μεγάλο κοινωνικό αυτό όραμα συνέθλιψε ή απλώς έθλιψε τους οπαδούς και τους συνειδητοποιημένους πιστούς του. Ατέλειωτες συζητήσεις πάνω στα λάθη και τις τακτικές της αριστεράς, πάνω στις εκτιμήσεις των πραγμάτων από τους κομματικούς διαχειριστές και θλίψη απροσμέτρητη, καθώς η μία ήττα διαδεχόταν την άλλη. Όλοι είμαστε ηττημένοι, αριστεροί και δεξιοί και ο καθένας για τους δικούς του λόγους, επειδή όλοι ξεχνάνε τον παράγοντα άνθρωπο, μονολογούσε ο Χρίστος. Όλοι ξεχνάνε το απρόβλεπτο που έχει να κάνει με τα βαθύτερα αίτια της ανθρώπινης ύπαρξης.

Ο Χρίστος Ρουμελιωτάκης ανδρώθηκε ποιητικά μέσα στις απηχήσεις  των γεγονότων του εμφυλίου πολέμου. Με το να είναι σάρκα από τη σάρκα της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, ακολούθησε και ο ίδιος πιστά τις συνιστώσες της γενιάς αυτής, αποσιωπώντας συνειδητά τις δυνατότητες του εαυτού του υπέρ του εν όλω σκοπού. Πρόκειται για μια σημαδιακή και ιδιόμορφη στον χαρακτήρα της γενιά, η οποία, φορτωμένη το άγχος του μετεμφυλιακού κλίματος και την πίκρα μιας παρατεταμένης ήττας, δεν θέλησε ποτέ στη συνέχεια να σηκώσει κεφάλι, δεν θέλησε ποτέ να φωνάξει και να δείξει την ταυτότητά της, δεν επιθύμησε ποτέ να ηγηθεί. Οι ενέργειες της γενιάς αυτής, ύστερα από το καταλάγιασμα  των πολιτικών πραγμάτων, χαρακτηρίζονται από μια διστακτικότητα και μια διαρκή αίσθηση του ματαίου. Η ποίησή της συμπυκνώνεται στη γενική στάση της συγκατάβασης και της αποχής από πρωτοβουλίες κάθε είδους. Η ποίησή της γίνεται το μελαγχολικό τραγούδι μιας βαθιά τραυματισμένης μνήμης. (περισσότερα…)