*
Με μεγάλη επιτυχία ξεκίνησαν χθες το βράδυ εδώ στα Χανιά οι εφετινές Νύχτες του Ιουλίου. Στον κατάμεστο Αίθριο Χώρο του Θεάτρου Κυδωνία, οι τρεις διακεκριμένοι φιλοξενούμενοί μας είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν με λόγο πυκνό και ζωντανό, άμεσα κατανοητό και για τους μη ειδήμονες, συχνά και αποκαλυπτικό για τα άγνωστα στοιχεία που έφεραν στο φως, τους προβληματισμούς τους για την κατάσταση της επιστήμης σήμερα και την όλη και στενότερη διαπλοκή της με εξωθεσμικά κέντρα εξουσίας: την πολιτική, τα ΜΜΕ, την οικονομία.
Ο επιδημιολόγος, καθηγητής του Στάνφορντ των ΗΠΑ, Ιωάννης Π. Α. Ιωαννίδης μίλησε για τον αναγκαίο σκεπτικισμό, την διαρκή κριτική βάσανο στην οποία ο σοβαρός επιστήμονας οφείλει να υποβάλλει και το δικό του έργο, μακριά από κάθε είδους αυταρέσκειες και βεβαιότητες. Έδειξε δε με παραδείγματα από τον χώρο της ιατρικής, αλλά και της πρόσφατης πανδημικής κρίσης, πόσο συχνά ο κανόνας αυτός παραβιάζεται, και πόσο συχνά ο δημόσιος λόγος της επιστήμης εκπροσωπείται από πρόσωπα εντελώς ακατάλληλα ή και ευθέως υποκινούμενα από ποικίλα εξωεπιστημονικά, πολιτικά και οικονομικά κίνητρα.
Ο φυσικός, καθηγητής του ΕΚΠΑ, Ξάνθος Μαϊντάς ανέτρεξε στην ιστορία της θεωρητικής φυσικής μετά τον Νεύτωνα και υπέδειξε ότι τις τελευταίες δεκαετίες την δόκιμη παράδοση της επιβεβαιωμένης, τεκμηριωμένης έρευνας φαίνεται να υποκαθιστά στο πανεπιστήμιο ένα είδος εντυπωσιοθηρικού θεωρητικού λόγου, μετέωρου αποδεικτικά, πληθωριστικού βιβλιογραφικά και εντέλει ανούσιου. Αιτήματα ξένα προς την επιστήμη, όπως «ανταγωνισμός», κακόζηλο δάνειο από το χρηματοπιστωτικό σύστημα, φαίνεται να υποκαθιστούν το παραδοσιακό ιδεώδες της άμιλλας και να επηρεάζουν αρνητικά τους νέους ερευνητές.
Ο οικονομολόγος, καθηγητής του Παντείου, Κώστας Μελάς επεσήμανε τον μετέωρο και αθεμελίωτο χαρακτήρα του μεγαλύτερου μέρους της σύγχρονης «οικονομικής επιστήμης», που όντας στρατευμένη σε μια κυρίαρχη σήμερα πολιτικοοικονομική κοσμοθεωρία, αντί να μελετά και να παρατηρεί με νηφαλιότητα και αντικειμενικότητα τα οικονομικά φαινόμενα, στην πραγματικότητα δογματίζει και όχι σπανίως υπαγορεύει εκείνη στην πολιτική τον ακολουθητέο δρόμο. Η ίδια αυτή κυρίαρχη θεωρία μονοπωλεί τον δημόσιο λόγο περί οικονομίας, τα ΜΜΕ και τους θεσμούς και καθιστά στην ουσία αδύνατη την ειλικρινή επιστημονική αντιπαράθεση.
Το κοινό παρακολούθησε με αμείωτο ενδιαφέρον ώς το τέλος τη ζωηρή δίωρη ανταλλαγή και παρενέβη και το ίδιο με ερωτήματα. Προλόγισε ο διευθυντής του Θεάτρου Κυδωνία Μιχάλης Βιρβιδάκης. Τη συζήτηση, η οποία κινηματογραφήθηκε και θα αναρτηθεί σύντομα στο Διαδίκτυο, συντόνισε ο Κώστας Κουτσουρέλης, διευθυντής του περιοδικού Νέο Πλανόδιον.
*
*
