Γλωσσικές νότες ζ΄

 

[ Νύξεις για τα πάθη των λέξεων  ]

του ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

Όταν στα 1864 ο Johann Ludwig Fuchs ίδρυσε το πρώτο εργοστάσιό του στο Κολωνάκι, το πώς και σε ποια γλώσσα και με ποιο αλφάβητο θα επέγραφε το προϊόν του ήταν προφανές. Και ίδιος είχε άλλωστε εξελληνίσει τ’ όνομά του: Ιωάννης Φιξ. Ζύθος Φιξ, λοιπόν.

Εκατόν πενήντα χρόνια αργότερα, οι κάτοχοι του εμπορικού του σήματος, αφού πρώτα το επαναλανσάρισαν με το άσχετο και ανιστόρητο FIX στην αγορά, το μεταβίβασαν στους Δανούς της Carlsberg που κατέχουν μεταξύ άλλων και τον ελληνώνυμο πλην λατινόγραφο Μύθο (“Mythos” Hellenic Lager Beer), δημιούργημα της οικογένειας Μπουτάρη. Ένας πλήρης κύκλος ξεπουλήματος, ένας πλήρης κύκλος αφελληνισμού.

Οι εκλατινισμοί και οι αναβαπτίσεις των ελληνικών επιχειρήσεων δεν λένε να σταματήσουν τις τελευταίες δεκαετίες. Τράπεζες, βιομηχανίες, εμπορικά σήματα, αλλά και πολιτιστικοί φορείς και ιδρύματα και εφημερίδες και περιοδικά και κανάλια και θέατρα και κινηματογράφοι και στάδια και πλοία και κτήρια και κινήσεις πολιτών, όλα απηνώς «εκσυγχρονίζονται»: μιλάμε για πολλές χιλιάδες τέτοιες περιπτώσεις. Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο έγινε Hellenic Postbank, η Τρία Έψιλον έγινε Coca Cola 3E, η Α.Ε.Ε. Αργυρομεταλλευμάτων & Βαρυτίνης έγινε S&B, η μητρική Δέλτα έγινε Vivartia κ.ο.κ., κ.ο.κ. Ακόμη και συνοικιακά ψιλικατζίδικα και φούρνοι της επαρχίας ποζάρουν με μια γελοία αγγλικούρα για τίτλο.

Στις μεγάλες εταιρείες, η πορεία είναι σχεδόν πάντα η ίδια: πρώτα το γλωσσικό μασκάρεμα ή μπαστάρδεμα, μετά η μεταφορά της έδρας στο εξωτερικό ή η εκποίησή τους στα αλλοδαπά συμφέροντα. Η γλωσσική παρενδυσία προηγείται ‒ προστάδιο του ραντιέρη είναι ο πίθηκος.

Τα αρχιγράμματα που κοσμούν τη στήλη είναι του ζωγράφου Δημήτρη Γέρου.