ΔΙΑΡΚΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 2000-2020
Ποιά ἡ ποίηση τοῦ 21ου αἰώνα καὶ ποιοί οἱ ποιητές της; Χιλιάδες ποιητικὲς συλλογές, εἴτε τυπωμένες ἀπὸ ἐπώνυμους οἴκους εἴτε αὐτοεκδόσεις, ἑκατοντάδων ἢ καὶ χιλιάδων ποιητῶν ποὺ ἀναζητοῦν τὴν θέση τους στὴν Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία. Τί μένει ὅμως καὶ τί περνάει ἀπὸ τὴν κρησάρα τῆς κριτικῆς; Τί ἐπιβιώνει –ἢ ἔστω, τί φαίνεται ὅτι μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσει– στὴν μνήμη τῆς ἀναγνωστικῆς κοινότητας;
Ἀποπειρώμενο μιὰν ἀπάντηση στὰ παραπάνω, τὸ Νέο Πλανόδιον ἐγκαινιάζει τὴν ἑβδομαδιαία στήλη ‘‘Νέοι ποιητὲς ἑνὸς νέου αἰώνα. Διαρκὴς ποιητικὴ ἀνθολογία 2000-2020’’. Γιὰ διάστημα δύο ἐτῶν καὶ ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2019, θὰ ἀνθολογοῦμε κάθε ἑβδομάδα ἀπὸ ἕνα ἢ περισσότερα ποίηματα ἑνός/μιᾶς συγγραφέα, ποὺ θὰ πληροῦν δύο προϋποθέσεις: θὰ εἶναι α) δημοσιευμένα μετὰ τὸ 2000, καὶ β) γραμμένα ἀπὸ ποιήτριες ἢ ποιητὲς 45 ἐτῶν καὶ νεώτερους, γεννημένους δηλαδὴ ἀπὸ τό –σημαδιακό– 1974 καὶ ἑξῆς.
Τὰ ποιήματα θὰ παρατίθενται πολυτονισμένα, δίχως ὅμως ἄλλες παρεμβάσεις στὸ πρωτότυπο. Ἐπίσης, στὸ τέλος κάθε ἑξαμήνου θὰ δημοσιεύεται στὸν ἱστότοπο ὁ Θησαυρὸς Ἀναγνώσεων τῶν ἀνθολόγων μὲ τὴν μορφὴ ἀναλυτικοῦ καταλόγου, ὅπου καὶ θὰ καταγράφονται ὅλες οἱ ποιητικὲς συλλογὲς ποὺ εἴδαμε στὸ διάστημα αὐτό. Τὰ ποιήματα ποὺ θὰ προκύψουν στὸ πέρας τῆς διαρκοῦς αὐτῆς ἀνθολόγησης, συμπληρωμένα ἐνδεχομένως καὶ μὲ ἄλλα, θὰ ἀποτελέσουν τὸν κορμὸ μιᾶς ἔντυπης Ἐκλογῆς.
Οἱ σκοποὶ τοῦ ἐγχειρήματος, δύο: νὰ ἀναδείξουμε τὰ ἀξιανάγνωστα ποιήματα ποὺ γράφονται στὶς μέρες μας ἀπὸ νέους ποιητές· καὶ νὰ συμβάλλουμε στὴν ἐπόπτευση τῆς νεοελληνικῆς ποίησης τοῦ αἰώνα μας, μακριὰ ἀπὸ παρελκυστικὲς κατηγοριοποιήσεις, αἰσθητικὲς ἢ/καὶ ἰδεολογικές.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΟΡΔΑΣ
Μὲ δεδομένο τὸν τεράστιο ὄγκο τῆς τρέχουσας ποιητικῆς παραγωγῆς, ποὺ ξεπερνᾶ τοὺς 800 τίτλους ἐτησίως (813 γιὰ τὸ 2017, βάσει ἐπίσημων στοιχείων ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη), οἱ ἀνθολόγοι δὲν τρέφουν ψευδαισθήσεις ὅτι εἶναι σὲ θέση νὰ τὴν παρακολουθήσουν στὴν πληρότητά της. Ὑπόσχονται ὅμως νὰ ἐξετάσουν φιλότιμα ὅλα τὰ βιβλία ποὺ θὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τους. Οἱ φίλοι νέοι ποιητὲς μποροῦν νὰ τὰ στέλνουν στὶς διευθύνσεις: Ἀγησιλάου 7, Ἡράκλειο Ἀττικῆς, 141-22 καὶ Ἁγ. Φανουρίου 2, Ζωγράφου, 157-72 [Μὲ τὴν ἔνδειξη: “Α.Β.Γ.-Α.Κ. γιὰ τὸ Ν.Π.” στὰ στοιχεῖα τοῦ παραλήπτη].
Πασχάλης Χριστοδουλίδης
(Ποιήματα, Ἀθήνα, Πλανόδιον, 2005)
Ἂν φρόντιζα
Ἀγόρασα ἀπὸ τὴ Λαϊκὴ
γλαστρούλα μὲ πανέμορφο λουλούδι.
Τὴν ἔβαλα στὸ μπαλκόνι καὶ τὴ θαύμαζα.
Τὴν πότιζα ἀνελλιπῶς.
Εἶχε λαμπρύνει τὴ ζωή μου.
Ἀλλά, καθὼς περνοῦσε ὁ καιρός,
δὲν πρόσεξα πόσο ἀσφυκτιοῦσε
μὲς στὴ γλαστρούλα τὸ λουλούδι.
Ἕως ποὺ τελικὰ μαράθηκε.
Ἂ νὰ μὴ βαριόμουνα
νὰ τὸ μεταφυτέψω
σὲ πιὸ μεγάλη γλάστρα…
~.~
Εὐθύνη
Ὁ ἀκαδημαϊκὸς καὶ κάτι ἄλλοι
—διανοούμενοι τῆς ἐποχῆς—
ἀναλύουν μὲ γλώσσα θαυμασία
—καὶ ὀλίγον ἐξεζητημένη, ἔστω—
τὰ κοινωνικὰ προβλήματα
ποὺ καθημερινῶς μᾶς ταλανίζουν.
Ὁμιλοῦν περὶ σημείων καὶ τεράτων.
(Ἡ συνολικὴ συνεισφορά των
«εἰς τὰς Τέχνας καὶ τὰ Γράμματα»
κρίνεται τεραστία.)
Ζωὴ κι αὐτή…
Μεγάλο ἄγχος. Μὴν ἐκδοθεῖ
τὸ περιώνυμο περιοδικὸ
χωρὶς νὰ γράψουν κάτι.
Στὸ μεταξύ, τοὺς διέφυγε
πὼς σπίτι ἀνατρέφουν ἕνα τέρας.
Ἀλλ’ οὔτε καὶ ἔχουν μυριστεῖ
τὴν ἀπόγνωση τοῦ δίπλα
ποὺ ἑτοιμάζεται νὰ τιναχτεῖ
καὶ νὰ τινάξει ὅλους κι ὅλα
στὸν ἀέρα.
Στὰ ἑπόμενα δοκίμιά τους
θὰ γράφουν περὶ τρομοκρατίας.
Θὰ εἶναι καὶ ἐπίκαιροι.
Τὸ τέρας τους ἐκεῖ.
Μακάριο. Στὸ κλουβί του.
Μπροστὰ ἀπ’ τὸ κουτί του.
Μιλώντας γιὰ εὐθύνη.
~.~
(Σὲ τούτη τὴ χώρα, Ἀθήνα, Σμίλη, 2018)
Ἡ φύσις τοῦ ἐπαγγέλματος
πάντα δὲ σκοπῶν
ηὕρισκον οὐδὲν πλὴν ἀνιᾶσθαι παρόν
Εἴμαστε οἱ Ἀκτινολόγοι.
Δουλειά μας
νὰ διαβάζουμε εἰκόνες.
Βλέπουμε
γιατὶ ξέρουμε.
Ἀναγνωρίζουμε
γιατὶ γνωρίζουμε – ἔχουμε μάθει
νὰ βλέπουμε.
Μάθαμε
γιατὶ μᾶς ἀφορᾶ·
εἶν’ ἡ δουλειά μας.
Κι ὅταν μᾶς φέρουν, μὲ ἀγωνία,
μιὰν εἰκόνα
«Αὐτό; Αὐτὸ εἶναι κάτι;»
μᾶς ρωτᾶν.
«Ὄχι. Τίποτα».
«Αὐτό; Εἶναι κάτι αὐτό;»
«Τίποτα, τίποτα».
«Μήπως αὐτό; Αὐτὸ ἐδῶ;»
«Δὲν εἶναι κάτι.
Τὸ φτιάχνει τὸ μάτι σας».
«Δὲν ἔχει τίποτα λοιπόν;
Νὰ φύγουμε;»
«Μισὸ λεπτό!» τοὺς λέμε.
Παίρνουμε τὴν εἰκόνα,
σκύβουμε ἀπὸ πάνω της,
παρατηροῦμε
καὶ λέμε τότε
μὲ ὅση σιγουριὰ μᾶς ἐπιτρέπει
ἡ φύσις τοῦ ἐπαγγέλματος
«Αὐτό!»
δείχνοντας
μιὰ τρίχα,
μιὰν ἀνεπαίσθητη γραμμὴ
ἀόρατη στοὺς ἄλλους.
«Αὐτό!»
Ὅταν μείνουμε μόνοι
λέμε στὸν ἑαυτό μας:
«Σώσαμε καὶ σήμερα τὸν κόσμο».
Ἔτσι μᾶς ἀρέσει νὰ πιστεύουμε.
Κι ἂς ξέρουμε
ποὺ ἄλλος θὰ χώσει τελικὰ
τὸ νυστέρι
στὴ σάρκα.
~.~
Ὁ θάνατος τοῦ Ἀχιλλέως
τί φής; τί σιγᾷς; ποῦ ποτ’ ὤν, τέκνον, κυρεῖς;
Οἱ γενιὲς ὅλες * ὑμνοῦν σε, Ἀχιλλέα,
ἀγαπημένε γιέ μου.
Οἱ Νηρηίδες ἦλθαν, * οἱ ἀδελφές μου, πάλι,
μῦρα γιὰ νὰ σοῦ φέρουν.
Ὡς θνητόν, ἐσένα! * Ἐσένα, τὸ λιοντάρι
ποὺ σκότωνες ἀνθρώπους!
Γιατί, κοῦκλε, γιατί * ἐκίνησες τὴν πτέρνα
πρὸς τὴ μεριὰ τοῦ Πάρι;
Γιατί νὰ μὲ ποτίσεις, * τέρας ἀγνωμοσύνης,
ξύδι, χολὴν καὶ φλέγμα;
Ἐσὺ καὶ ὁ Ἰούδας * προδώσατε, προδότες,
τὴν ἄβυσσον ἀγάπης.
Ἐγὼ κι οἱ ἀδελφές μου * κηδεύουμεν, ἀλί μου,
ἕνα κομμάτι κρέας!
Ὦ, γλυκέ μου ἄντρα, * ἀγάπη μου, χρυσέ μου,
ποῦ πῆγε ἡ ὀμορφιά σου;
Ἡμίθε θεέ μου, * Ὑιέ μου, Ἀχιλλέα,
πῶς δέχτηκες τὸ πάθος;
Μιὰ βλεφαρίδα κάπου * μέσα στὸ μάτι μπῆκε
καὶ φαίνομαι νὰ κλαίω!
Δὲν καταλαβαίνω * μὲ ποίαν εὐσπλαχνίαν
ἐπρόσφερες θυσίαν
τὸ σῶμα σου, καλέ μου, * ποὺ ἔκαψα γιὰ χρόνια
πάνω σὲ θεία φλόγα!
Φτηνιάρικες γυναῖκες * προστρέχουν νὰ σὲ ράνουν
ἀντὶ τῆς Ἀφροδίτης.
Κοινές, θνητὲς γυναῖκες * ἀρώματα καὶ μῦρα
στὸν τάφο σου προσφέρουν.
Ὦ, θεοὶ τοῦ Ὀλύμπου, * καὶ Οὐρανέ, καὶ Γαία,
ἐλᾶτε νὰ μὲ δεῖτε!
Οἱ γενιὲς ὅλες * ὑμνοῦν με, Ἀχιλλέα,
γι’ αὐτὴν τὴν τραγωδία!
Ὁ Πασχάλης Χριστοδουλίδης γεννήθηκε τὸ 1980 στὴ Λευκωσία. Ζεῖ στὴν Ἀθήνα, ὅπου καὶ ἐργάζεται ὡς ἰατρός-ἀκτινολόγος. Ἔχουν κυκλοφορήσει οἱ ποιητικές του συλλογές: Ποιήματα (2005) καὶ Σὲ τούτη τὴ χώρα (2018).
