*

Λ Ε Ξ Ι Σ Ω Μ Α Τ Α
γράφει η
Αντωνία Γουναροπούλου

~.~

Να λες το ανείπωτο, να αμφισβητείς το αδιαμφισβήτητο – το πείραμα του UATX

Μέσα στα χρόνια, η άλωση των πιο καταξιωμένων αμερικανικών πανεπιστημίων από τις διάφορες πρακτικές της κουλτούρας της ακύρωσης έχει γεννήσει αντιδράσεις και πρωτοβουλίες εκ μέρους πολλών διανοουμένων που παραμένουν πάντα φιλελεύθεροι στις αρχές τους και δημοκρατικοί στις πεποιθήσεις τους. Είτε ανήκουν στον συντηρητικό χώρο είτε στον παραδοσιακό προοδευτικό, τους ενώνει μια βαθιά ριζωμένη πίστη σε κλασικές αρχές τoυ φιλελευθερισμού, όπως είναι ο σεβασμός των ατομικών δικαιωμάτων και της ελευθερίας της έκφρασης. Το 2021, όταν αναγγέλθηκε η ίδρυση του Πανεπιστημίου του Ώστιν στο Τέξας (University of Austin in Texas – UATX), το οποίο φέτος διανύει το δεύτερο έτος της λειτουργίας του, φάνηκε να δημιουργεί ένα έντονα ποθούμενο αντίπαλο δέος στην ανελευθερία και το κλίμα φόβου που είχε επιβάλει ο αριστερογενής γουοκισμός. Η λογοκρισία και αυτολογοκρισία φοιτητών και διδακτικού προσωπικού υπό τον φόβο διοικητικών, ακαδημαϊκών, αλλά και κοινωνικών ποινών, η γιγάντωση μιας βαθιά πολιτικοποιημένης γραφειοκρατίας εντός των πανεπιστημίων που στοχεύει ακριβώς στην αστυνόμευση και στην επιβολή ποινών,[1] οι κατάφωρες αδικίες των μεθόδων πρόσληψης καθηγητών και εισαγωγής φοιτητών που γεννά η άδικη εφαρμογή πολιτικών θετικών διακρίσεων – όλα αυτά οδήγησαν μια ομάδα καταξιωμένων ακαδημαϊκών και ερευνητών να γυρίσουν την πλάτη τους στα ήδη υπάρχοντα πανεπιστήμια, και δη σε αυτά της Ivy League, τα οποία θεώρησαν ότι είχαν αποτύχει να προστατέψουν τις απολύτως αναγκαίες προϋποθέσεις παραγωγής και μετάδοσης της γνώσης, και να ιδρύσουν κάτι εντελώς διαφορετικό. «Δεν μπορούμε να περιμένουμε μέχρι να διορθωθούν τα πανεπιστήμια. Γι’ αυτό ξεκινάμε ένα καινούργιο» δήλωσε τον Αύγουστο του 2021 ο Πάνο Κανέλος, πρώτος πρύτανης του νεοσύστατου πανεπιστημίου.[2] Οι θέσεις που εξέφραζε σε αυτό το αναγγελτήριο, και καταγγελτικό, κείμενο σε γενικές γραμμές εξέφραζαν όλους όσοι εκείνη την εποχή ήρθαν να στελεχώσουν το διδακτικό προσωπικό και τη συμβουλευτική επιτροπή του ιδρύματος. Άμεσα ή έμμεσα, όλοι είχαν βιώσει τις αντιδημοκρατικές και αντιπαιδαγωγικές συνέπειες που είχε η κατάλυση της ελευθερίας της έκφρασης, η φίμωση και η ολοένα μεγαλύτερη ιδεολογική μονοφωνία στα πανεπιστήμια, και μοιράζονταν την ίδια αγωνία με τον Πάνο Κανέλος: (περισσότερα…)

*

Λογοθεσίες από τον
ΗΡΑΚΛΗ ΛΟΓΟΘΕΤΗ

*

Απνευμάτιστο και πανεπιζήμιο

Στα Έξι Μαθήματα για την Παιδεία, ο Νίτσε περιγελά την αξίωση του πανεπιστημίου να θεωρείται ανώτατο πνευματικό ίδρυμα και διαπιστώνει ότι στην μουντή του ατμόσφαιρα μαραίνονται τα καλύτερα άνθη της ευγενικής νεολαίας. Σήμερα, στο καθυστερημένο μνημόσυνο, ενάμιση αιώνα  μετά την άκλαυτη κηδεία του, χύνονται πολλά δάκρυα. Τα περισσότερα ειλικρινή, δεν αντιλέγω, αλλά περιττά εκεί όπου θα αρκούσε ένας πικρός μορφασμός, αφού το δημόσιο πανεπιστήμιο έχει ήδη αλωθεί προ πολλού με τη διαστροφική έκπτωση της γνώσης από αγαθό σε προϊόν και την επιχειρησιακή ανασύνταξη της virtus από τον ελληνικό περίπατο της Αρετής στον στρατιωτικό βηματισμό της Δυνάμεως. Οι σχολές των θετικών επιστημών λειτουργούν ως προπαιδευτικά παραρτήματα της εταιρικής διάρθρωσης του καπιταλισμού, μεριμνώντας για τη σύνδεση των αποφοίτων με την αγορά και όχι με την κοινωνία  και τις ανάγκες της. Ενώ οι θεωρητικές, αντί να ασχολούνται με την καλλιέργεια των προϋποθέσεων της αυθεντικής σκέψης, βγάζουν με το τσουβάλι, ως επιβεβαίωση του Κίρκεγκωρ, «δούλους παραπομπών και αχθοφόρους υποσημειώσεων» — για ν’ αφήσω στην άκρη τα πομφολυγοξεράσματα των «αφυπνισμένων» δικαιωματικών σχολών. Προς τι λοιπόν τόσος θρήνος και τόσος κοπετός; Κουκιά τρώει κανείς, κουκιά μολογάει. Το ότι σήμερα ιδιωτικοποιούνται και επισήμως δεν αλλάζει και πολλά στο πιάτο – που εξακολουθεί να σερβίρεται με τα ίδια υλικά: εξίσου ευτελή αλλά πιο ακριβά.

~.~

Στις ανταύγειες του 1821

Όλες οι ιδέες για τις οποίες αξίζει να μαχηθεί κανείς είναι προορισμένες να ηττηθούν, έτσι τουλάχιστον λέει μελαγχολικά ο Σίλερ στους Ληστές. Οι κλεφταρματολοί του ’21 έδειξαν όμως ότι το αρνητικό πρόσημο αυτού του ρομαντικού προτάγματος μπορεί καμιά φορά να αντιστραφεί. Κάθε ευγενική ιδέα είναι ραγδαία στη σύλληψη, παράτολμη στην εκτέλεση και αβέβαιη στην έκβαση. Γι αυτό η νίκη της ανταμείβεται διπλά και τρίδιπλα στο γραφείο των μεγάλων ιστορικών στοιχημάτων. Και η λάμψη της γίνεται εμφανέστερη στο πρόσωπο όσων δεν πρόλαβαν να τη χαρούν: (περισσότερα…)

 

[ Νύξεις για τα πάθη των λέξεων  ]

του ΚΩΣΤΑ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗ

Το να ’σαι συγγραφέας Έλληνας και να υποστηρίζεις σοβαρά ότι τα αρχαία σού είναι ξένη γλώσσα, ότι η διδασκαλία τους είναι παρά φύσιν, ότι η εξοικείωση με την παλιότερη γραμματεία μας δεν έχει να κάνει σε τίποτα με το πώς βάζεις εσύ τις λέξεις σου σε μια σειρά κ.τ.τ., είναι σαν να ’σαι δρομέας και να ισχυρίζεσαι ότι μπορείς να κάνεις και χωρίς τα πόδια.
(περισσότερα…)