*
«Φτερὰ κι ἀγκάθια»
γράφει ὁ
ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ
~.~
Εἴμαστε στὸν 2ο αἰ. μ.Χ. καὶ ὁ Λουκιανὸς περπατᾶ στὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ, ἀκροβατῶντας ἀνάμεσα στὴν ἀλήθεια καὶ τὸ ψέμα. Ἐκεῖ ὅπου, ὅπως εὔγλωττα γράφει στὴν Ἀληθινὴ Ἱστορία, ἀποφασίζει νὰ κάνει ὅ,τι οἱ προγενέστεροι καὶ σύγχρονοί του συγγραφεῖς, μόνο ποὺ αὐτὸς τολμᾶ τὸ βῆμα περαιτέρω: θὰ γράψει «γιὰ πράγματα ποὺ δὲν εἶδε, δὲν ἔπαθε, δὲν τὰ ἄκουσε ἀπὸ ἄλλους· γιὰ πράγματα ποὺ δὲν ὑπάρχουν καὶ δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρξουν», παροτρύνοντας τοὺς ἀναγνῶστες του «νὰ μὴν τὰ πιστεύουν καθόλου». Ἔτσι, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς ὁμοτέχνους του ἀλλὰ καὶ τοὺς φιλοσόφους, ἐπιλέγει νὰ πεῖ ψέματα παραδεχόμενος ἐκ προοιμίου τὴν πρόθεσή του αὐτή, ὁδηγῶντας τὴ δημιουργούμενη αὐτὴ συγγραφικὴ συνθήκη στὸ τέλμα της. Ἐφόσον παραδέχεται τὸ ψέμα, τελικὰ λέει ἀλήθεια. Ἀκριβῶς σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο βρισκόμαστε.
«Μετα-ἀλήθεια», «διασπορὰ ψευδῶν εἰδήσεων», «psy-ops», «fake news», «θεωρίες συνωμοσίας», «κυνήγι μαγισσών», «δολοφονίες χαρακτήρων», «προσομοίωση». Λέξεις καὶ ἔννοιες ποὺ μονοπωλοῦν τὴν καθημερινότητα, ἐπίδικα ζητήματα ποὺ ἀπαιτοῦν λύσεις, νομοθεσίες ποὺ περιορίζουν τὴν πληροφορία ἢ/καὶ τὴν ἑρμηνεία της, κινήματα πρὸς τὴ μία ἢ τὴν ἄλλη κατεύθυνση. Ὅλα τὰ παραπάνω μοιάζουν νὰ δημιουργοῦν ἕνα σαθρὸ ἔδαφος πάνω στὸ ὁποῖο ὁ κοινωνικὸς βίος παλινδρομεῖ μεταξὺ τοῦ κατακερματισμοῦ τῶν καταστατικῶν ἀφηγημάτων καὶ τὴν ὑποχώρηση τῶν μαζικῶν ροῶν σκέψης, δίνοντας θέση στὶς ἐπιμέρους μονώσεις, στὶς προσωπικὲς σταυροφορίες, στὴν ἐσωστρεφῆ ἐξωστρέφεια μιᾶς νέας γενιᾶς ποὺ στρατεύεται στοὺς ὑποκειμενικούς της σκοπούς, ἀδιαφορῶντας γιὰ τὴν εὐρεία συλλογικότητα.
Ὁ πόλεμος στὴ Μέση Ἀνατολὴ μοιάζει μὲ μιὰ χολλυγουντιανὴ παραγωγὴ μὲ χιλιάδες ἀναλώσιμους κομπάρσους. Οἱ τηλεοπτικοὶ δέκτες καὶ οἱ ὀθόνες τῶν ὑπολογιστῶν ἢ τῶν κινητῶν καταθέτουν σὲ τίτλους εἰδήσεων μιὰ πραγματικότητα ποὺ μοιάζει νὰ διαδραματίζεται σὲ ἄλλον πλανήτη, ἄλλον γαλαξία, σὲ ἄλλην ἐποχή, μὲ ἀκίνδυνες μεσομακροπρόθεσμες συνέπειες. Ἡ στατιστικοποίηση τῶν θυμάτων ἔρχεται νὰ ἀντικαταστήσει τὴν καθημερινὴ ἀναγγελία κρουσμάτων καὶ νεκρῶν τῆς πανδημίας. Ἡ παρουσίαση τῶν ὁπλικῶν συστημάτων μοιάζει μὲ μετα-μεταμοντέρνα μπιενάλε θανάτου. Τὰ πολιτικὰ ἀνακοινωθέντα θυμίζουν ἑνότητα σχολίων ἀθλητικοῦ ραδιοφώνου μετὰ ἀπὸ ντέρμπι ποὺ κρίθηκε μὲ πέτσινο πέναλτυ. Ὅλα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, γίνονται κοινὸ κτῆμα φυσικοποιῶντας μιὰν ἐξαχρείωση ποὺ ἐμφανίζεται ὡς κανονικότητα. Ὅλα εἶναι τόσο ἀληθινὰ ποὺ τελικὰ μοιάζουν ψεύτικα ‒ καὶ μοιάζουν τόσο ψεύτικα ποὺ τελικὰ διὰ τῆς ἀναμετάδοσής τους γίνονται τόσο πολὺ ἀληθινά, ὥστε τελικὰ νὰ μοιάζουν αὐτονόητα, κατὰ φύσιν. (περισσότερα…)
