*

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΑΡΑΣΛΙΑ

~.~

Η αφήγηση που ακολουθεί είναι μια ερμηνεία κάποιων γεγονότων της ζωής μου από τα πρώτα χρόνια των μνημονίων, σκόρπια κομμάτια μνήμης, διαβρωμένα από τη λήθη, συμπληρωμένα με τις εμμονές μου και με μικρές δόσεις επινόησης και φαντασίας. Πολλά κεφάλαια της ατομικής μου ιστορίας, ακόμα και πρόσφατα, δυσκολεύομαι να τα θυμηθώ αλλά υπάρχουν συναντήσεις και πρόσωπα που έχουν αφήσει ανεξίτηλα τα ίχνη τους μέσα μου. Φαίνεται πως η σημασία τους στη ζωή μου ήταν μεγαλύτερη από όσο μπορώ να φανταστώ γιατί ακόμα και τώρα επισκέπτονται απρόσκλητα τη μνήμη μου σαν να ζητούν εξηγήσεις για πράγματα που δεν έγιναν όπως έπρεπε ή για παραλείψεις μου που ήταν ασυγχώρητες.

Ήταν δύσκολη και ταραγμένη εκείνη η εποχή. Προσωπικά δεν πίστευα λέξη από το επίσημο κρατικό αφήγημα περί χρεοκοπίας. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Στα μέρη μας έχω την εντύπωση ότι οι συνέπειες ήταν πιο ήπιες σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας. Υπήρξαν κι εδώ μικρές και μεγάλες τραγωδίες αλλά δεν επηρεάστηκαν όλοι το ίδιο. Πολλοί άντεξαν, κάποιοι καταστράφηκαν, ορισμένοι έφτασαν μέχρι την αυτοκτονία. Ένας γνωστός μου, στη γειτονιά που έμενα, βρέθηκε κρεμασμένος μέσα στο μαγαζί του. Ακούστηκε ότι είχε πέσει κι αυτός θύμα του κουρέματος των ομολόγων το 2012. Είχε τοποθετήσει τις οικονομίες μιας ζωής σε κρατικά ομόλογα. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει πάνω από το 70% των αποταμιεύσεών του. Το μαγαζί του παρέμεινε κλειστό και ξενοίκιαστο για πολλά χρόνια και προστέθηκε σε έναν μεγάλο αριθμό κλειστών μαγαζιών στο κέντρο και στις συνοικίες της πόλης.

Προσωπικά δεν έχασα και πολλά από οικονομικής πλευράς γιατί δεν είχα τίποτα να χάσω. Όμως η ήδη επισφαλής οικονομική μου κατάσταση έγινε ακόμα πιο δύσκολη. Αυτό με τη σειρά του επηρέασε τις κοινωνικές μου σχέσεις αλλά και τις ηθικές αντοχές μου. Είχε προηγηθεί ένας χωρισμός επιπόλαιος, σχεδόν κωμικός, αποτέλεσμα υπερβολών και παρεξηγήσεων. Τα δύσκολα άρχισαν αργότερα. Όλες οι σχέσεις μου κατέρρευσαν σαν ντόμινο. Οι περισσότερες ήταν ρηχές, σχέσεις που γεννήθηκαν σε χώρους δουλειάς και περιορίζονταν σε αραιές συναντήσεις για καφέ και συζητήσεις για χρήμα, δουλειές, ποδόσφαιρο, κινητά και αυτοκίνητα. Λίγες είχαν μια υποψία φιλίας αλλά ούτε κι αυτές άντεξαν. Οι λόγοι; Άλλοι φανεροί, άλλοι ανομολόγητοι. Διαφορές στην οικονομική κατάσταση, διαφορετικές ιδέες, συμφέροντα, προσδοκίες. Η γενικότερη οικονομική ανασφάλεια έπαιξε τον ρόλο της. Ειδικά σε δύσκολες εποχές οι άνθρωποι ψάχνουν σχέσεις που προσφέρουν ασφάλεια, παρέες που θα τους φανούν χρήσιμες σε επαγγελματικά και οικονομικά θέματα. Χωρίς χρήμα, χωρίς προνόμια και χωρίς χρήσιμο κοινωνικό κύκλο δεν ήμουν ελκυστική παρέα. Κάποιοι διέκοψαν την επικοινωνία άμεσα, άλλοι σταδιακά με ελιγμούς, δικαιολογίες, υπεκφυγές και προσχήματα. Δεν επέμεινα. Ο ρόλος του κομπάρσου στις ζωές άλλων δεν μου ταίριαζε.

Ίσως κάποιοι άνθρωποι να ανθίζουν μέσα στη μοναξιά αλλά δεν είμαι ένας από αυτούς. Η ανακούφιση που περίμενα να βρω στη μοναχική ζωή παρέμεινε τελικά μια ελπίδα. Το σενάριο ζωής που είχα σχηματίσει αφηρημένα στο μυαλό μου αποδείχτηκε ανέφικτο όχι μόνο λόγω της οικονομικής μου στενότητας αλλά και λόγω εσωτερικών αδυναμιών τις οποίες είχα υποτιμήσει. Η μοναξιά δεν μου ήταν άγνωστη αλλά στα σαράντα μου πήρε τα χαρακτηριστικά δοκιμασίας. Ήταν μια επώδυνη και αποκαλυπτική εμπειρία, ένα βίωμα που λίγο έλειψε να με ρίξει για τα καλά στην επικράτεια της μνησικακίας και του φθόνου ειδικά όταν αντίκριζα εικόνες οικογενειακής ενότητας και θαλπωρής ή όταν έβλεπα ζευγάρια αγκαλιασμένα, φαινομενικά αγαπημένα και χαρούμενα, εικόνες ανθρώπων που φαίνονταν να διατηρούν τα προνόμια της κοινώς αποδεχτής ζωής, αυτά που είχα χάσει. Ήταν επεισόδια που μου θύμισαν για μια ακόμα φορά το πόσο ευάλωτο είναι το ανθρώπινο ον σωματικά και ηθικά, και το πόσο εύκολο είναι, όταν υποφέρεις, να τυφλωθείς από μια γενικευμένη κακία ή να χάσεις την ικανότητα για κατανόηση και συμπόνια.

Αυτήν ακριβώς τη διάθεση είχα αρχίσει να χάνω εκείνα τα δύσκολα χρόνια. Ένοιωθα πως κάτι είχε αρχίσει να αλλάζει μέσα μου, ότι δεν είχα πια τη δύναμη να νοιώσω πραγματικά τους άλλους και ειδικά αυτούς που ήταν σε χειρότερη θέση απο μένα. Αυτό που από τα εφηβικά μου χρόνια βρισκόταν στον πυρήνα του τρόπου σκέψης μου σταδιακά είχε αρχίσει να ατονεί και να ξεθωριάζει. Ακόμα και το χαμόγελό μου, κάποτε γενναιόδωρο, έβγαινε πια απρόθυμο, κουρασμένο. Η προσωπική μου κατάσταση ήταν δύσκολη αλλά δεν ήθελα να συνηθίσω να χρησιμοποιώ τα προβλήματα μου ως άλλοθι για να δικαιολογήσω την εξασθένιση των βασικών αρχών μου. Είχα αρχίσει να πιστεύω ότι θα ήταν η μεγαλύτερη αποτυχία της ζωής μου αν έφτανα στο σημείο να στέκομαι τελείως αδιάφορος μπροστά στον πόνο των άλλων ή ακόμα χειρότερα αν κυριαρχούσε μέσα μου η σκληρότητα και η κακία.

///

Είχαν περάσει κιόλας δέκα χρόνια από την επιστροφή μου στο νησί και οικονομικά βρισκόμουν στην ίδια οριακή κατάσταση όπως και την εποχή που αποφάσισα να κλείσω οριστικά το κεφάλαιο της διαμονής μου στην Αθήνα. (περισσότερα…)