*
Μετάφραση – Σχόλια: Δήμητρα Φιλιπποπούλου
~.~
Κι ύστερα ήταν ο Άγιος Κέβιν και το κοτσύφι.
Ο άγιος γονατίζει, χέρια εκτεταμένα μέσα
στο κελί του, μα το κελί είναι στενό, οπότε
η μια παλάμη, γυρισμένη προς τα πάνω, βγαίνει έξω, στέρεη,
σαν το δοκάρι του σταυρού, όταν ένα κοτσύφι κατεβαίνει,
κάθεται μέσα της και βολεύεται για να γεννήσει.
Ο Κέβιν νιώθει τα ζεστά αυγά, το μικρό στήθος, το κρυμμένο
τακτοποιημένο κεφάλι και τα νύχια, κι όπως ανακαλύπτει πως είναι πλεγμένος
στο δίκτυο μέσα της αιώνιας ζωής,
συγκινείται και το συμπονά: Τώρα πρέπει να κρατήσει το χέρι του
σαν κλαδί έξω στον ήλιο και τη βροχή για εβδομάδες
μέχρι να βγούνε τα μικρά από τ’ αυγό, να φτερωθούν και να πετάξουν.
*
Κι αφού, όπως και να ’χει, όλο ετούτο είναι βγαλμένο απ’ το μυαλό,
φαντάσου κάποιος να ’ναι ο Κέβιν: Τι ισχύει από τα δυο;
Ξένος προς το ναρκισσισμό ή αγωνιά διαρκώς
απ’ το λαιμό, έξω και πέρα, μέχρι τα πονεμένα μπράτσα του;
Νεκρώθηκαν τα δάχτυλά του; Νιώθει τα γόνατα ακόμα;
Ή έχει το αόμματο κενό του κάτω κόσμου
σκαρφαλώσει μέσα του; Έχει κρατήσει ο νους του αποστάσεις;
Μονάχος καθρεφτίζεται και λαγαρός, μες στο βαθύ ποτάμι της αγάπης,
«Να μοχθείς χωρίς να ψάχνεις αμοιβή», προσεύχεται,
μια προσευχή που κάνει ολόκληρη το σώμα του,
καθώς ξενώθηκε από τον εαυτό του, ξενώθηκε από το πουλί,
και, στου ποταμιού την όχθη, ξενώθηκε από το πώς τον λεν τον ποταμό.
///
Ο Σέημους Χήνυ (1939-2013) ήταν Ιρλανδός ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και μεταφραστής. Υπήρξε λάτρης της Ελλάδας, πασίγνωστος για το έργο του και δημοφιλής σε όλον τον κόσμο. Χαρακτηρίστηκε ως «ο πιο σημαντικός Ιρλανδός ποιητής από τον καιρό του Γέητς», αλλά και «ο μεγαλύτερος ποιητής της εποχής μας ». Υψηλό και σθεναρό ανάστημα, καθηγητής στο Χάρβαρντ και την Οξφόρδη, έλαβε πολλά βραβεία, ενώ το 1995 τού απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας «για τα λυρικής ομορφιάς και ηθικού βάθους έργα του, που εξυμνούν τα θαύματα της καθημερινής ζωής και το ζωντανό παρελθόν ».
Ο Άγιος Κέβιν έζησε από τον 6ο ως τις αρχές του 7ου αιώνα στην Ιρλανδία. Χριστιανός ιερέας και ερημίτης, βγήκε ακουσίως από την απομόνωσή του και δίδαξε το ευαγγέλιο στην περιοχή νότια του Δουβλίνου, αντιμετωπίζοντας πολλούς κινδύνους και αντιξοότητες. Η φήμη της αγιότητάς του διαδόθηκε και γύρω του συγκεντρώθηκαν πολλοί μοναχοί. Έτσι, ίδρυσε τη μοναστική πολιτεία στο Γκλένταλοχ, ερείπια της οποίας σώζονται ακόμη και σήμερα, κάποια σε εξαιρετική κατάσταση, αποτελώντας σημαντικό τουριστικό πόλο έλξης. Πολλά από τα θαύματά του σχετίζονται με τα ζώα και τη φύση.
Το ποίημα «St. Kevin and the Blackbird» εμφανίζεται στην ποιητική συλλογή The Spirit Level (Faber and Faber, 1996) και έχει και παλαιότερα μεταφραστεί στα ελληνικά. Αν και δημοσιεύτηκε ένα χρόνο μετά τη βράβευση του ποιητή με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, θα λέγαμε πως τουλάχιστον η ιδέα είναι προγενέστερη, καθώς η συγκεκριμένη ιστορία τον έχει γοητεύσει τόσο, που αφιερώνει σε αυτήν ένα μέρος της ομιλίας του κατά την τελετή της απονομής, στη Σουηδική Ακαδημία. Ας ανατρέξουμε στο σημείο που περιγράφει το θαυματουργικό περιστατικό από τη ζωή του Ιρλανδού Αγίου:
«Σε κάθε περίπτωση, όπως ο Κέβιν γονάτισε και προσευχόταν, ένα κοτσύφι πέρασε το απλωμένο χέρι του για κούρνια κι έπεσε πάνω του, γέννησε μέσα τ’ αυγά του και άρχισε να τα κλωσάει, σα να ήταν το κλαδί ενός δέντρου. Τότε, πλημμυρισμένος από συμπόνια και αναγκασμένος από την πίστη του να αγαπά τη ζωή σε όλα τα πλάσματα, μεγάλα και μικρά, ο Κέβιν έμεινε ακίνητος για ώρες και μέρες και νύχτες και βδομάδες, κρατώντας έξω το χέρι του ωσότου τα αυγά εκκολάφθηκαν, κι οι νεοσσοί έβγαλαν φτερά, πιστός στη ζωή ακόμη και με ανατροπή της κοινής λογικής, εκεί που η φυσική διαδικασία συναντά μια λάμψη του ιδανικού, όντας ταυτόχρονα οδοδείκτης και υπενθύμιση.»
Ο Κέβιν δεν επιδιώκει την ένωση με το θείο μέσα από την εκμηδένιση, ξεχνώντας, λησμονώντας, «χάνοντας» τον εαυτό του μέσα στην πλάση. Δεν πρόκειται για μια έκσταση που εξαφανίζει τον εαυτό. Το αντίθετο: Μέσα από την ταπείνωση της άσκησης και την προσευχή, ο μοναχός γίνεται δοχείο του Πνεύματος του Αγίου, δοχείο χάριτος, που έρχεται από ψηλά. Πλέον ο χρόνος δε μετράει για αυτόν όπως στη φύση. Τη συμπονά τη φύση, μα βγαίνει έξω από το χρόνο ο Κέβιν, και συναντά εκεί το ιδανικό –μοχθώντας δίχως να προσμένει αντάλλαγμα, με μόνο κίνητρο την αγάπη. Το σώμα του κι η προσευχή του γίνονται ένα, η καρδιά και ο νους του είναι απόλυτα και αδιάλειπτα συντονισμένα. Έτσι δεν μπορεί να τον αγγίξει ο κάτω κόσμος, καθώς αρπάζεται από τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού και εκτείνεται στην αιωνιότητα, δίνοντας αξία σε ένα φθαρτό και ταπεινό κομμάτι της Δημιουργίας: ένα κοτσύφι.
Μέσα από αυτό το πνεύμα ιδωμένο, το ποίημα αποκτά τη σημασία που του πρέπει. Μια ιστορία γεμάτη χάρη και σοφία, φανερώνει τις σχέσεις που δημιουργούνται ανάμεσα στο Θεό, τον άνθρωπο, τη φύση και την ποίηση, που αναλαμβάνει ένα ρόλο αποκαλυπτικό, και γίνεται κι εκείνη οδοδείκτης και υπενθύμιση, ότι η φθορά μπορεί να νικηθεί. — Δ.Φ.
///
*
*
*
