*

του ΚΩΣΤΑ ΜΕΛΑ

1.

Από συγκεκριμένη οπτική γωνία, ο Τραμπ φαίνεται να πέτυχε αυτό που ήθελε: με μία μόνο στρατιωτική ενέργεια κατέστρεψε ή προκάλεσε σοβαρή ζημιά στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τρόμαξε την Τεχεράνη σε σημείο που η αντίδραση της στον βομβαρδισμό να είναι προσχηματική, και έπεισε το Ισραήλ να προχωρήσει σε εκεχειρία κάποιας μορφής.

Προσοχή όμως. Τώρα σχεδιάζει να επιστρέψει στο σημείο εκκίνησης της κρίσης: τη διαπραγμάτευση για την παρακολούθηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν με αυστηρότερα μέτρα από αυτά που επιβλήθηκαν από την προηγούμενη συμφωνία (2015) που είχε επιτύχει ο Μπαράκ Ομπάμα, από την οποία, ειρήσθω εν παρόδω, ο ίδιος ο Τραμπ αποσύρθηκε κατά την πρώτη του θητεία!

Για άλλη μια φορά, επιπλέον, το μήνυμα του Τραμπ είναι αντιφατικό: μέσα σε λίγες μέρες μίλησε για αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, επινοώντας μάλιστα ένα ακρωνύμιο, το «MIGA» (Κάντε το Ιράν Ξανά Μεγάλο), και για «ειρήνη» που θα επιτευχθεί μέσω διαπραγματεύσεων με τους αγιατολάχ, στους οποίους εξέφρασε τις ευχαριστίες του που προειδοποίησαν το Κατάρ, και κατ’ επέκταση την Ουάσινγκτον, για το πού και πότε θα εξαπολύσουν τα πυραυλικά αντίποινα.

Μετά από όλα αυτά κανείς μπορεί να καταλήξει για την ώρα στο εξής: αν το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι το Ιράν εξακολουθεί να έχει εμπλουτίσει ουράνιο και θα κάνει τα πάντα για να αναπτύξει ακόμη πιο μυστικά ατομικά όπλα, ο σύντομος πόλεμος του Τραμπ θα ήταν μια ολοκληρωτική αποτυχία. Ο χρόνος θα δείξει ποιος είχε δίκιο. Προς το παρόν και οι τρεις εμπόλεμες πλευρές μπορούν να ισχυρίζονται ότι έχουν πετύχει κάτι, χωρίς να γνωρίζουν αν αυτό ήταν μια πραγματική νίκη.

2.

Ο πρόεδρος Τραμπ προσπαθεί να δείξει επίσης στην εκλογική του βάση ότι ουσιαστικά δεν έχει αθετήσει (;) τη δέσμευση του να αποφύγει την εμπλοκή των ΗΠΑ στους «μακροχρόνιους πολέμους» των προκατόχων του, επειδή η αποστολή των αμερικανικών βομβαρδιστικών διήρκεσε μόλις 36 ώρες! Με βάση αυτό το επιχείρημα πιστεύει ότι έχει πετύχει να επανενώσει (;) το απομονωτικό τμήμα του κινήματος MAGA (Στηβ Μπάνον, Tάκερ Κάρλσον) με τα παρεμβατικά γεράκια του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Και τέλος, έστειλε ένα αποτρεπτικό σήμα σε πολύ πιο ισχυρούς εχθρούς της Αμερικής, μια προειδοποίηση προς τη Ρωσία (;) και την Κίνα ότι, σε δύσκολους καιρούς, ο Ντόναλντ είναι ικανός να ασκήσει εξωτερική πολιτική με ακραίες λύσεις, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης βίας. Σαφέστατα σημειώνω εκεί που μπορεί και με αβέβαιο αποτέλεσμα.

Αλλά το γεγονός που παραμένει και υπονομεύει την εικόνα του στιβαρού και αποφασιστικού ηγέτη μέσω της οποίας ο Τραμπ θέλει να παρουσιάζει τον εαυτό του, είναι ότι ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου σύρθηκε στον πόλεμο από τον Νετανιάχου, αφού ως γνωστόν τον είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα να μην επιτεθεί στο Ιράν.

Φήμες λένε ότι όταν ο Τραμπ είδε την επιτυχία της πρώτης ημέρας της ισραηλινής επίθεσης, ένιωσε την ανάγκη να την αποδεχτεί, να διεκδικήσει μέρος της επιτυχίας και, τέλος, να συμμετάσχει ενεργά, αρνούμενος όλα όσα είχε πει πριν.

Ένα διάσημο αστείο του Μπιλ Κλίντον μετά από μια συνομιλία με τον Νετανιάχου μού έρχεται στο μυαλό: «Ποια είναι η γαμημένη υπερδύναμη εδώ μέσα;» Υπονοείται: Η Αμερική ή το μικρό Ισραήλ;

3.

Το ίδιο ερώτημα σαφώς δεν μπορεί να τεθεί σε σχέση με τις ΗΠΑ και τις ευρωπαϊκές χώρες. Είναι τόσο μεγάλος ο φόβος των ευρωπαϊκών πολιτικών αρχηγεσιών, σχεδόν έχει μετατραπεί σε φοβία, που τους καθιστά ανίκανους ακόμη και στοιχειώδεις συλλογισμούς, θυμίζοντας μας το στίχο του γνωστού τραγουδιού ότι έχουν «γλώσσα μόνο για να γλείφουν»!

Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ χαρακτηρίστηκε κρίσιμη για το μέλλον της Συμμαχίας, αλλά εξελίχθηκε σε επίδειξη των επιτυχιών της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ. Και ο πρόεδρος συνεπής στον εαυτό του (!), το μόνο που πρόσφερε στους επαιτούντες και λιγωμένους από αγωνία παρευρισκόμενους Ευρωπαίους ηγέτες ήταν μερικά ρίγη στη σπονδυλική στήλη. Αυτό, γιατί πριν από την προσγείωση, σε συνομιλίες με δημοσιογράφους στο Air Force One, αμφισβήτησε εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υποχρεούνταν να παρέμβουν σε περίπτωση επίθεσης σε χώρα μέλος. Το Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ατλαντικής Συμμαχίας «χρήζει ερμηνείας», είπε, προτού υποχωρήσει εν μέρει και, μόλις έφτασε, δηλώσει ότι «θα είμαστε πάντα στο πλευρό τους».

Ο Αμερικανός μεγιστάνας δημοσίευσε επίσης στο Truth ένα ιδιωτικό μήνυμα που του έστειλε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, στο οποίο τον συνεχάρη για τη «μεγάλη επιτυχία» που διαφαινόταν στη σύνοδο κορυφής. «Η Ευρώπη θα πληρώσει ουσιαστικά τα χρέη της, όπως πρέπει, και αυτό θα είναι μια νίκη για εσάς», αναφέρει το μήνυμα: «Θα πετύχετε κάτι που κανένας άλλος Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει καταφέρει να κάνει εδώ και δεκαετίες. Δεν ήταν εύκολο, αλλά καταφέραμε να κάνουμε τους πάντες να δεσμευτούν για την επίτευξη του 5%».

Το μήνυμα του Ρούτε αποκαλύπτει πόσο φοβούνται οι Ευρωπαίοι την ανακοινωθείσα αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη Γηραιά Ήπειρο. Γι’ αυτόν τον λόγο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι σύμμαχοι δεσμεύτηκαν –παρά την αντίθεση ορισμένων χωρών μελών– να διαθέσουν στην άμυνα ένα ποσό ίσο με το 5% του ΑΕΠ τους έως το 2035. Απάντησαν έτσι στη ρητή απαίτηση του Τραμπ για «αναδιάρθρωση» του κόστους ασφάλειας της Ευρώπης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους, πολιτική του MAGA προφανώς και καταφανώς εχθρική προς τη Γηραιά Ήπειρο. Για να επιτευχθεί ο στόχος, τον οποίο ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες φτάνουν αφού διαθέτουν περίπου 3,5% για την άμυνά τους, ο Ρούτε έχει επινοήσει ένα στρατηγικό σχέδιο: το 5% μπορεί να χωριστεί σε δύο μέρη, 3,5% για την άμυνα με την αυστηρή έννοια και 1,5% για τη γενική «ασφάλεια». Και σαν μην έφτανε αυτό, η πρόοδος που θα σημειωθεί προς τον στόχο αυτόν θα επανεξεταστεί το 2029. Finis Europae!

///

*

*