*

Από τον κ. Γεράσιμο Κακολύρη λάβαμε το απαντητικό γράμμα που δημοσιεύουμε αμέσως παρακάτω μαζί με την ανταπάντηση του κ. Παναγιώτη Γκόνη, υπ’ όψιν του οποίου το θέσαμε.

~.~

Προς Νέον Πλανόδιον,

Πρόσφατα δημοσιεύτηκαν στον ιστότοπο του περιοδικού δύο επιστολές του κ. Παναγιώτου Γκόνη, στις οποίες διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι δύο άρθρα μου συνιστούν προϊόν λογοκλοπής. Η πρώτη αφορά κείμενό μου για τη σχέση Σαρτρ και Ντερριντά και η δεύτερη άρθρο μου σχετικά με την ανάγνωση του Δοκιμίου περί της καταγωγής των γλωσσών του Ρουσσώ από τον Ντερριντά.

Δεν θα επεκταθώ στο πρώτο κείμενο, δεδομένου ότι βασιζόταν σε υλικό πανεπιστημιακών παραδόσεων, χωρίς να δοθεί η δέουσα προσοχή κατά τη συγγραφή του. Θα επικεντρωθώ, αντιθέτως, στο άρθρο μου «Παραποιώντας το κείμενο: Η αποδομητική ανάγνωση του Δοκιμίου για την Καταγωγή των Γλωσσών του Ρουσσώ από τον Ντερριντά» από το 2002. Στο αρχικό του μέρος υπήρξαν όντως ατέλειες ως προς τον τρόπο παράθεσης και τεκμηρίωσης ορισμένων σημείων, οι οποίες θα έπρεπε να είχαν αποφευχθεί με μεγαλύτερη επιμέλεια. Έτσι, στην αγγλική έκδοση του άρθρου το 2015, τα αμφιλεγόμενα αποσπάσματα δεν υφίστανται πλέον, πλην δύο περιπτώσεων που μου διέφυγαν.

Το άρθρο στο σύνολό του εκτείνεται σε 33 σελίδες και η κεντρική του θέση διαμορφώνεται μέσα από συστηματική εκ του σύνεγγυς ανάγνωση του Ρουσσώ και του Ντερριντά. Το βασικό του επιχείρημα είναι ότι ο Ντερριντά, επιχειρώντας να θεμελιώσει τη φιλοσοφική του πρόταση μέσω της ανάδειξης αντιφάσεων στο έργο του Ρουσσώ, παρερμηνεύει κρίσιμες πτυχές της σκέψης του τελευταίου, προκειμένου να την προσαρμόσει στις προϋποτιθέμενες αρχές της αποδόμησης. Για την υποστήριξη αυτής της θέσης βασίζομαι αποκλειστικά στη δική μου ερμηνευτική επεξεργασία των πρωτογενών κειμένων. Ανεξάρτητα από το αν γίνεται αποδεκτή ή όχι, η κριτική που διατυπώνεται στο άρθρο συνιστά αυτόνομη συμβολή στον σχετικό διάλογο. Σε διεθνές επίπεδο, πριν από τη δική μου παρέμβαση, επιφυλάξεις απέναντι στη ντερριντιανή ανάγνωση του Ρουσσώ είχε διατυπώσει μόνο ο Paul de Man στο Blindness and Insight, και μάλιστα στηριζόμενος σε διαφορετική επιχειρηματολογία από εκείνη που αναπτύσσω.

Θεωρώ ότι η ίδια πρωτοτυπία χαρακτηρίζει και το επιστημονικό μου έργο αν θελήσει να εξετάσει κανείς την επιστημονική μου συμβολή συνολικά και όχι μεμονωμένα. Εργασίες μου έχουν δημοσιευθεί σε διεθνώς αναγνωρισμένα περιοδικά με κριτές: Derrida Today, The New Yearbook of Phenomenology and Phenomenological Philosophy, The Journal of the British Society for Phenomenology, Hospitality and Society, The International Journal of the Humanities: Annual Review κ.ά. Στο Google Scholar καταγράφονται 235 αναφορές στο έργο μου, ενώ στο Scopus 70, γεγονός που υποδηλώνει ότι το έργο μου συμμετέχει ενεργά στον επιστημονικό διάλογο. Αντίστοιχα, τα βιβλία μου Ο Ζακ Ντερριντά και η αποδομητική ανάγνωση και Η ηθική της φιλοξενίας: Ο Ζακ Ντερριντά για την απροϋπόθετη και την υπό όρους φιλοξενία επιχειρούν να συμβάλλουν συστηματικά στο πεδίο των Derrida Studies. Το πρώτο επιδιώκει να φωτίσει την ένταση ή και την ενδεχόμενη αντίφαση ανάμεσα στις δύο διακριτές «χειρονομίες» που συναπαρτίζουν την αποδομητική ανάγνωση. Το δεύτερο, που κυκλοφόρησε το 2024 στα αγγλικά σε αναθεωρημένη έκδοση από τον εκδοτικό οίκο Palgrave Macmillan, συνιστά τη δεύτερη, σε διεθνές επίπεδο, μονογραφία αφιερωμένη αποκλειστικά στη σκέψη του Ντερριντά για τη φιλοξενία.

Φυσικά, δεν ισχυρίζομαι ότι όλα μου τα κείμενα συνιστούν πρωτότυπες συνεισφορές, ιδίως εν όψει του γεγονότος ότι σημαντικό μέρος της εργασίας μου εξυπηρετεί την διδασκαλία και συνεπώς πρόκειται για κείμενα που πρέπει πρωτίστως να εισάγουν και να δημιουργήσουν συνθήκες κατανόησης του έργου σημαντικών διανοητών. Ωστόσο, εκτιμώ ότι η συνολική ποιότητα και η συμβολή του έργου μου δεν μπορούν να αποτιμηθούν μονοδιάστατα ούτε να περιοριστούν σε πιθανές μεμονωμένες αδυναμίες.

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία της παρούσας επιστολής.

Με εκτίμηση

Γεράσιμος Κακολύρης

///

Ακολουθεί η ανταπάντηση του κ. Παναγιώτη Γκόνη

Αγαπητό Νέο Πλανόδιον,

Προς ανταπάντηση της επιστολής του κ. Κακολύρη θέλω να σημειώσω τα ακόλουθα:

Ο «Οδηγός συγγραφής ακαδημαϊκών εργασιών» για το ακαδημαϊκό έτος 2017-2019 και για το μάθημα της Σύγχρονης Φιλοσοφίας, ο οποίος φέρει το όνομα του κ. Κακολύρη ως διδάσκοντος το εν λόγω μάθημα, διαλαμβάνει (δις) το θέμα της λογοκλοπής, στις σελίδες 2 και 11, όπου πανηγυρικώς και επισήμως (έντονη γραφή, κίτρινο φόντο, ειδικό πλαίσιο) επισημαίνεται στους φοιτητές ότι:

«Προσοχή! Η μεταφορά αυτοτελών αποσπασμάτων από τη σχετική βιβλιογραφία χωρίς αυτό να καθίσταται εμφανές, δηλαδή να τοποθετείται το απόσπασμα σε εισαγωγικά, αποτελεί αντιγραφή με συνέπεια η εργασία να μηδενίζεται. Επιπλέον, η υπόθεση θα παραπέμπεται στην Κοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής.»

Κοντολογίς, καμία συμπόνια στους ταλαίπωρους προχειρογράφους ή στους φτωχούς αντιγραφείς… Τούς αποπέμπει βαναύσως! Και σωστά: δεν την λες και «έλλειψη δέουσας προσοχής» ή «ατέλεια στον τρόπο παράθεσης» (sic!), την πιστή μεταφορά μιας δάνειας σοφίας, έστω και δευτερεύουσας. Σαν και αυτή που δειγματίζω, τρίτη και τελευταία φορά, βάζω το χέρι μου στο ευαγγέλιο, στο συνημμένο αρχείο, όπου ο Norris αναδεικνύεται σε σταθερή προτίμηση. Αφορά το άρθρο του κ. Κακολύρη «Η γραφή ως αναπλήρωμα: η ανάγνωση των εξομολογήσεων του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ από τον Ντερριντά», Νέα Εστία, Ιανουάριος 2004, τευχ. 1763, όπου και πάλι τα αποσπάσματα φιλοξενούνται χωρίς εισαγωγικά ή άλλη αναφορά.

Αν ο κ. Κακολύρης επικεντρώνεται στην υπενθύμιση της διεθνώς αναγνωρισμένης πρωτοτυπίας του στις «Derrida Studies», ο λόγος είναι πως αν θεωρήσουμε ακαταμάχητα τα τεκμήρια της πρωτοτυπίας που προσκομίζει, και πράγματι ουδεμία σχετικά αντίρρηση προβάλλουμε, η λογοκλοπή θα λογίζεται τότε, τι άλλο θα μπορούσε, ως συγγνωστή απροσεξία ή παραδρομή, άνευ σημασίας, ενός καινοφανούς στοχαστή. Δεκτό. Τι να κάνουμε όμως, που εμείς εμφορούμαστε από την τάση να κλείνουμε σε εισαγωγικά ακόμα και το κύριο όνομά μας, από φόβο μήπως και δεν είμαστε εμείς! Ο Πιέρο Σράφφα, αυτός κι αν ήταν πρωτότυπος! Μάλιστα ήταν μόνο πρωτότυπος. Γι’ αυτό και το δημοσιευμένο έργο του, στην αντίστοιχη ηλικία, ήταν μικρότερο σε έκταση από το βιογραφικό του κ. Κακολύρη. Ο προσφιλής Δημήτρης Μιχαήλ κι αυτός είναι πρωτότυπος! Βάζει εισαγωγικά. Gavagaimotherfuckers!

Ευχαριστώ

Παναγιώτης Γκόνης

*

*

*