*

του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Δέκα ημέρες μέρες πριν από την 5η Νοεμβρίου, ημέρα της διαλογής των ψήφων των αμερικανικών προεδρικών εκλογών, μερικά από τα έως τώρα δεδομένα.

1)  Περίπου 25 εκατομμύρια Αμερικανοί (πάνω από το 10% του συνολικού εκλογικού σώματος) έχουν ήδη ψηφίσει.

2)  Η Κάμαλα Χάρρις συνεχίζει να χάνει έδαφος. Πριν 30 μέρες είχε μεσοσταθμική διαφορά +2.5 μονάδων σε εθνικό επίπεδο στις τελευταίες δέκα δημοσκοπήσεις. Χθες, 25 Οκτωβρίου είχε το ίδιο ακριβώς ποσοστό με τον αντίπαλό της.

3)  Από τις αμφίρροπες πολιτείες που θα κρίνουν τον νικητή, πριν από 30 μέρες η Χάρρις ήταν μπροστά κατά μισή με μία μονάδα σε Ουισκόνσιν, Μίσιγκαν, Νεβάδα, Τζώρτζια και ήταν περίπου ισόπαλη με τον Τραμπ στην Πενσυλβάνια. Σήμερα, δημοσκοπικά δεν κερδίζει καμία από αυτές τις πολιτείες. Αυτό σημαίνει ότι το πιο πιθανό εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι 312 εκλέκτορες υπέρ του Τραμπ έναντι 226 υπέρ της Χάρρις με τους Ρεπουμπλικανούς να κατακτούν με συντριπτική πλεοψηφία την Προεδρία, με άνεση τη Γερουσία και δυσκολότερα την απλή πλειοψηφία στη Βουλή. Για τους Δημοκρατικούς, το προεδρικό αποτέλεσμα προμηνύεται χειρότερο από εκείνο της Χίλλαρυ Κλίντον το 2016.

*

Πηγή: http://www.realclearpolitics.com

Γιατί συμβαίνει αυτό; Στα μάτια των μορφωμένων μεσοαστικών στρωμάτων στις ΗΠΑ και στην Ελλάδα, ο Τραμπ είναι ένας αλλοπρόσαλλος υποψήφιος, επικίνδυνος για τη φιλελεύθερη δημοκρατία και τους πολιτικούς της θεσμούς. Αυτό δεν είναι ανακριβές, αλλά δεν είναι και η μόνη αλήθεια. Στα μάτια των φτωχότερων στρωμάτων των ΗΠΑ ωστόσο, ο Τραμπ έχει πολλά ψεγάδια χαρακτήρα αλλά εκφράζει τα αισθήματα ματαίωσης που τους προξενεί η οικονομική στασιμότητα και τα μετατράπει σε αγανάκτηση και τιμωρία των υπαιτίων.

Από το 2015 περίπου, οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν ενισχύσει τις σχέσεις τους με την εργατική τάξη, συμπεριλαμβανομένων λευκών, μαύρων και Λατινοαμερικανών. Από την άλλη, οι Δημοκρατικοί έχουν γίνει το κόμμα της μεσαίας τάξης με ανώτατη εκπαίδευση, ενώ έχουν χάσει σημαντικό μέρος της υποστήριξης από τους ισπανόφωνους (περίπου το 40% των οποίων υπολογίζεται ότι θα ψηφίσει Τραμπ) και τους μαύρους νέους άνδρες (ίσως ένα 30% σε αυτή την κατηγορία να ψηφίσει Τραμπ). Ο Τραμπ έχει σαφές μήνυμα: «Η Κάμαλα Χάρις εκφράζει τον εσωτερικό εχθρό». Την περασμένη βδομάδα πέρασα από ένα εκλογικό τμήμα στη Βόρεια Καρολίνα. Τα συνθήματα ήταν απλά:

Trump=Low prices  |  Kamala=High prices
Trump=Low taxes  |  Kamala=High taxes
Trump=Secure border  |  Kamala= Open border
Trump= Safety  |  Kamala= Crime

Απλά στοχευμένα μηνύματα για την οικονομία (το Νο 1 ζήτημα σε σπουδαιότητα για τους Αμερικανούς), τον πληθωρισμό (το Νο 4 ζήτημα), τη μετανάστευση (το Νο 3 ζήτημα), κ.ό.κ. Απέναντι σε αυτά, οι Δημοκρατικοί δεν είχαν καν συνθήματα. Αυτά που είδα ήταν στην κυριολεξία:

Harris-Walz
KamalaHarris.com

Η Χάρις φαίνεται να χάνει επειδή η εκστρατεία της αντιπροσωπεύει ένα κόμμα που είναι πλέον ξένο σε πολλούς εργαζόμενους – ξένο προς τις απογοητεύσεις και φιλοδοξίες της τάξης τους.

Το Κέντρο Εργατικής Πολιτικής της Νέας Υόρκης (CWCP) σε συνεργασία με τη δημοσκοπική εταιρεία YouGov πειραματίστηκε με μια ποικιλία πολιτικών μηνυμάτων προς τους ψηφοφόρους στην Πενσυλβάνια προκειμένου να καθορίσει τι είδους πολιτική ρητορική έχει μεγαλύτερη επιτυχία πάνω τους. Έτσι ζητήθηκε από τους ερωτηθέντες να αξιολογήσουν ενδεχόμενα πολιτικά μηνύματα της Χάρρις και του Τραμπ. Τα μηνύματα τα εστιασμένα στην οικονομία και τα λαϊκά στρώματα έτυχαν καλύτερης υποδοχής σε σχέση με τα μηνύματα που είχαν θέμα τους τον χαρακτήρα του Τραμπ ή τις αρετές της Χάρρις και του Μπάιντεν. Τα μηνύματα της Χάρρις για τις αμβλώσεις και τη μετανάστευση είχαν χειρότερη αξιολόγηση από όλα τα οικονομικού περιεχομένου μηνύματα.

Ωστόσο, κανένα μήνυμα δεν ήταν τόσο αντιδημοφιλές όσο το μήνυμα περί της «απειλούμενης δημοκρατίας» το οποίο δεσπόζει στη ρητορική της Χάρρις (και έχει πράγματι βάση). Το μήνυμα που καλούσε τους ψηφοφόρους «να υπερασπιστούν την ελευθερία και τη δημοκρατία μας» ενάντια στον επίδοξο δικτάτορα, «εγκληματία» ή «κατάδικο» Τραμπ ήταν το πιο αντιδημοφιλές ανάμεσα στα εν συνόλω επτά – ένα πολιτικά «νεκρό» μήνυμα. Και επιπλέον ήταν το λιγότερο δημοφιλές στις εργατικές εκλογικές περιφέρειες. Κάπως δημοφιλέστερο ήταν μόνο μεταξύ ελεύθερων επαγγελματιών και αριστερών. To μήνυμα που συνδύαζε μέτρα μιας προοδευτικής οικονομικής πολιτικής με την καταδίκη των «δισεκατομμυριούχων», των «μεγάλων εταιρειών» και των «πολιτικών στην Ουάσιγκτον που τους υπηρετούν» ήταν το πιο δημοφιλές μεταξύ και των ειδικευμένων και των ανειδίκευτων εργατοϋπαλλήλων.

Η ταξική βραχμανοποίηση του Δημοκρατικού Κόμματος έχει το τίμημά της. Ακούς μια ανάλυση από τον Μάρκο Ρούμπιο, Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή της Φλόριντας, και διαπιστώνεις αμέσως ότι έχει κοινωνικό περιεχόμενο το οποίο απευθύνεται στον ευρύ εργαζόμενο πληθυσμό. Διαβάζεις μια ανάλυση στους Τάιμς της Νέας Υόρκης και βλέπεις ότι απευθύνεται στους κομματικά ανέντακτους. Όμως ακόμη και αυτούς τους τελευταίους, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ισχυρό πολιτικό μήνυμα για την οικονομία τούς συγκινεί περισσότερο από το μήνυμα περί απειλούμενης δημοκρατίας.

Το Δημοκρατικό Κόμμα απoδεικνύεται ανίκανο να προβάλει ένα πρόγραμμα απλών, άμεσων και προοδευτικών οικονομικών μέτρων. Όντας δέσμιο ποικίλων και αντιφατικών συμφερόντων, στην προσπάθειά του να μην θίξει κανέναν έχει λίγο πολύ εγκαταλειψει τα identity politics**, αλλά δεν έχει πλέον κανένα άλλο μήνυμα πέρα από αυτά τα περί «απειλούμενης δημοκρατίας» και «κίνδυνου Τραμπ» με αποτέλεσμα να οδηγείται σε μεγάλη ήττα.

Όπως δήλωσε πρόσφατα στον Γκάρντιαν ο Ντάστιν Γκουστέλα, στέλεχος του εργατικού συνδικάτου των Teamsters, εάν οι Δημοκρατικοί θέλουν πράγματι να υπερασπιστούν τη δημοκρατία, καλό θα ήταν να σταματήσουν να μιλούν γι’ αυτήν. Αντ’ αυτού, θα έπρεπε να πείσουν τους ψηφοφόρους προτείνοντάς τους ένα οικονομικό όραμα: τον τερματισμό των μαζικών απολύσεων, την αναζωογόνηση της μεταποίησης, τη μείωση των τιμών των συνταγογραφούμενων φαρμάκων κ.ά. Φαίνεται όμως ότι είναι ήδη αργά…

~.~

** Η Χίλλαρυ Κλίντον το 2016 εξέπεμπε το μήνυμα ότι ο λαός και η Ιστορία σχεδόν της το χρωστούν να την εκλέξουν την πρώτη γυναίκα πρόεδρο των ΗΠΑ. Όποιος διαφωνούσε ήταν ποταπός μισογύνης και τα παρόμοια. Η Κάμαλα Χάρρις το 2024 δεν κάνει το ίδιο. Δεν επικαλείται το γεγονός ότι μπορεί να γίνει η πρώτη μαύρη γυναίκα πρόεδρος των ΗΠΑ. Όμως για την κοινωνική πολιτική δεν έχει να πει το παραμικρό.

*

*

*