Προσεχώς!

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

«Το φιλελεύθερο, δημοκρατικό και εκκοσμικευμένο κράτος ζει από προυποθέσεις που αυτό το ίδιο δεν είναι σε θέση να εγγυηθεί.

Ως δημοκρατικό, φιλελεύθερο κράτος μπορεί να υπάρξει αν η ελευθερία που δίνει στους πολίτες του ρυθμίζεται εκ των έσω, από την ηθική ουσία του ατόμου και από την ομοιογένεια της κοινωνίας. Όμως, το κράτος το ίδιο δεν μπορεί να επιχειρήσει να εγγυηθεί αυτές τις εσωτερικές κανονιστικές δυνάμεις με τα μέσα του δικαιικού καταναγκασμού και της επιτακτικής εντολής, δίχως να απεμπολήσει τον φιλελεύθερο χαρακτήρα του.

Το κράτος μπορεί να επιχειρήσει να ξεφύγει από αυτό το πρόβλημα, με το να γίνει εγγυητής της εκπλήρωσης της ευδαιμονιστικής βιοτικής προσδοκίας των πολιτών του και να προσπαθήσει να αντλήσει από εκεί την δύναμη που το διέπει και το στηρίζει. Δεν πρόκειται πια για το αίτημα να εφαρμόζει το κράτος προνοιακή και κοινωνική πολιτική, ικανή να διασφαλίσει την ύπαρξη των πολιτών του –αυτή η αποστολή είναι εκ των ων ουκ άνευ -, αλλά για το ότι το κράτος προσπαθεί να βρει το νομιμοποιητικό του θεμέλιο ακριβώς εκεί μέσα.

Το κράτος μη έχοντας πια εμπιστοσύνη στις εσωτερικές συνεκτικές του δυνάμεις εξωθείται έτσι στην ανάδειξη ως προγραμματικού του στόχου της πραγμάτωσης της κοινωνικής ουτοπίας. Είναι όμως αμφίβολο, αν το θεμελιώδες πρόβλημα, που επιχειρεί να παρακάμψει με αυτό τον τρόπο, μπορεί έτσι να λυθεί. Πού θα στηριχθεί αυτό το κράτος την ώρα της (οικονομικής) κρίσης;»


ΕΡΝΣΤ ΒΟΛΦΓΚΑΝΓΚ ΜΠΑΙΚΕΝΦΑΙΡΝΤΕ
(μτφρ. Πέτρος Γιατζάκης)


Πενήντα σχεδόν χρόνια μετά την πρώτη του δημοσίευση, το δοκίμιο για τη «Γένεση του κράτους» του κορυφαίου Γερμανού συνταγματικού δικαστή και φιλοσόφου του δικαίου Ε. Β. Μπαικενφαίρντε παραμένει η ριζικότερη αμφισβήτηση της ικανότητας του δυτικού φιλελεύθερου κράτους να αυτοσυντηρηθεί εξ ιδίων. Πρόκειται για το λεγόμενο «Δίλημμα» ή «Παράδοξο Μπαικενφαίρντε» όπως έγινε έκτοτε γνωστό.

Από το κεντρικό Θέμα του ΝΠ3, που ετοιμάζεται:
«Τα όρια της ελευθερίας. Φιλελευθερισμός και Δύση στον 21ο αι.»

Boeckenfoerde_Ernst-W

Advertisements

ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ

«Ο κόσμος της ελευθερίας είναι ένας κόσμος του μέλλοντος, ένας κόσμος-προς. Δεν αποτελεί μια άρνηση της κοινωνικής σχέσης αλλά την ανάληψή της. Είναι ό, τι είναι στη φύση η βαρύτητα: χάρη σ’ αυτήν υπάρχει κάθε ιδιότητα, όλα αυτήν αναζητούν, όλα αυτήν παράγουν. Είναι το μοναδικά αληθινό. Όπως τείνει η ύλη προς ένα κέντρο ζητώντας ενότητα, έτσι το πνεύμα, δηλαδή η ελευθερία, έχει μέσα του το κέντρο, δηλαδή την ενότητα των πάντων. Η ενότητα είναι μέσα στην ελευθερία και η ελευθερία μέσα στην ενότητα, δεν είναι η ρήξη της ενότητας αλλά η ουσία της. Και για τούτο η ελευθερία είναι ο μόνος έσχατος σκοπός της ιστορίας, η αναπαράσταση του πνεύματος που πολεμά να γνωρίσει τον εαυτό του, ο πόθος της ιδανικής μορφής. Το αντίκρισμά της δυναμώνει την ψυχή, ποτίζει τις ρίζες της ζωής, καθαρίζει τα μάτια, φλογίζει το Είναι. Αυτή ήταν η αρχαία ελληνική θεμελίωση της ελευθερίας που θα μπορούσε να ονομαστεί με σύγχρονους όρους φιλελευθερισμός, πολύ πέρα από την περιορισμένη λατινική αντίληψη που εξαντλείται στην ελευθερία ως τυπική-νομική κατάσταση.»

ΚΩΣΤΑΣ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ,
«Τι ήταν και τι ήθελε ο ελληνικός φιλελευθερισμός»

Από το κεντρικό Θέμα του ΝΠ3, που ετοιμάζεται:
«Τα Όρια της Ελευθερίας. Φιλελευθερισμός και Δύση στον 21ο αι.»

Hatziantoniou

ΟYΓΚΟ ΦΟΝ ΧΟΦΜΑΝΝΣΤΑΛ

«Η ζωή! Ο κόσμος! Ο κόσμος βρίσκεται στη δουλειά του και η δουλειά του είναι η ζωή του. Μιλήστε σ’ ένα χαρτοπαίκτη για τον κόσμο την ώρα που ετοιμάζεται να ποντάρει, μιλήστε σ’ έναν συλλέκτη, πως η γυναίκα του σφαδάζει από σπασμούς, πως έχουν συλλάβει το γιο του, πως το σπίτι του πήρε φωτιά, μιλήστε του για αυτά την ώρα που ανακαλύπτει στο μαγαζί ενός εμπόρου ένα σπάνιο σμάλτο ή ένα παραβάν, απ’ αυτά που τώρα τα λένε Πομπαντούρ και που τα ορειχάλκινα πλαίσιά του τα σχεδίασε ο Κλωντιόν. Θα Σας κοιτάξει με το βλέμμα που κοίταξε ο Ληρ στον ερημότοπο εκείνον που προσπαθούσε να του δώσει να καταλάβει πως δεν προκάλεσαν αχάριστες κόρες τη συμφορά του Έντγκαρ και μήτε προκαλούν αχάριστες κόρες τη δυστυχία κάθε αθώου πλάσματος. Σε κάθε μάτι υπάρχει κάποτε αυτό το μεγαλειώδες βλέμμα της ψυχής που δεν μπορεί να εννοήσει πως υπάρχουν κι άλλα πράγματα στον κόσμο πέρα από τις υποθέσεις της.»

ΟYΓΚΟ ΦΟΝ ΧΟΦΜΑΝΝΣΤΑΛ
«Διάλογος για τους χαρακτήρες στο δράμα και το μυθιστόρημα»

Στο ΝΠ3, που επίκειται, ο Γιώργος Βαρθαλίτης
μεταφράζει τον μεγάλο Αυστριακό συγγραφέα

Nicola_Perscheid_-_Hugo_von_Hofmannsthal_1910

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ

Παλαμάς