ΝΠ | Τα Νέα του Περιοδικού

Τὰ ἔντυπα ἀφιερώματα τοῦ ΝΠ

 

*

Εμείς και οι Αρχαίοι, 2.7.2022 (Όλη η συζήτηση μαγνητοσκοπημένη)

*

Νύχτες του Ιουλίου
Συζήτηση στρογγυλής τραπέζης

«Εμείς και οι Αρχαίοι»

Σάββατο 2 Ιουλίου 2022, Θέατρο Κυδωνία – Αίθριος Χώρος

Τι απομένει από την Αρχαιότητα σήμερα; Εξακολουθεί να είναι η κληρονομιά της πηγή έμπνευσης, σημείο προσανατολισμού για τον σύγχρονο κόσμο; Ή η επίκλησή της έχει γίνει πλέον συνήθεια αταβιστική, ανούσια τελετουργία της μνήμης;

Συζητούν τρεις από τους κορυφαίους αρχαιογνώστες μας: Βασίλειος Π. Βερτουδάκης, καθηγητής κλασικής φιλολογίας στο ΕΚΠΑ, Βασίλης Κάλφας, καθηγητής φιλοσοφίας στο ΑΠΘ και Παντελής Μπουκάλας, ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής.

Συντονίζει ο Κώστας Κουτσουρέλης, συγγραφέας, διευθυντής του περιοδικού Νέο Πλανόδιον. Χαιρετισμό απευθύνει ο Μιχάλης Βιρβιδάκης, σκηνοθέτης, διευθυντής του Θεάτρου Κυδωνία.

Παρακολουθήστε την συζήτηση εδώ:

*

Στιγμές από τις Νύχτες του Ιουλίου 2022

Στιγμές από τις εφετινές Νύχτες του Ιουλίου στον Αίθριο Χώρο του Θεάτρου Κυδωνία των Χανίων που ολοκληρώθηκαν την Παρασκευή που μας πέρασε. Το Νέο Πλανόδιον θέλει και από τη θέση αυτή να ευχαριστήσει τους εκλεκτούς μας προσκεκλημένους, λογοτέχνες, στοχαστές, μουσικούς, μεταφραστές, μελετητές, αναφέροντάς τους για μια ακόμη φορά ονομαστικά χωρίς κάποια ιδιαίτερη σειρά:

Αργύρης Μπακιρτζής, Θοδωρής Γκόνης, Παντελής Μπουκάλας, Βασίλης Κάλφας, Βασίλης Βερτουδάκης, Στέφανος Κακλαμάνης, Μαργαρίτα Μέλμπεργκ, Γιώργος Κωστογιώργης, Κώστας Βόμβολος, Μιχάλης και Παντελής Καλογεράκης, Γιάννης Δημητρακάκης, Στράτος Γκρίντζαλης, Αλέξης Στενάκης, Φώτης Δούσος, Γιαν Χένρικ Σβαν, Μαρία Σεχοπούλου.

Και, βεβαίως, τον συναγωνιστή μας σε όλη αυτή (την εξαετή πλέον) σκυταλοδρομία: τον πολυτάλαντο και αγαπημένο φίλο Μιχάλη Βιρβιδάκη, τον ακρογωνιαίο και οργανωτικά λίθο της διοργάνωσης, και τους πολύτιμους συμπαραστάτες μας ηθοποιούς Αιμίλιο Καλογερή, Ντία Κοσκινά, Φώτη Κοτρώτσο και Γιώργο Ραϊλάκη που ερμήνευσαν τα κείμενα, τους τεχνικούς και επιμελητές του Θεάτρου Ανδρέα Κασσελάκη, Μαρία Βαρδαξή, Μικαέλα Παπά, Γιάννη Στεφανουδάκη, ΜΙχάλη Ναξάκη, τέλος τον Ορειβατικό Όμιλο Χανίων και όσους με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ενίσχυσαν την προσπάθειά μας.

Καλή αντάμωση στις Νύχτες του Ιουλίου 2023!

ΚΚ

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

Νύχτες του Ιουλίου | Από τον κόσμο του Στρίντμπεργκ (Παρασκευή 29.7.2022)

* * *

Παρασκευή 29 | Τιμητική βραδιά για την Μαργαρίτα Μέλμπεργκ

Από τον κόσμο του Στρίντμπεργκ

Πρόσφατα τιμημένη με το επίζηλο σουηδικό Βραβείο Στρίντμπεργκ, η Μαργαρίτα Μέλμπεργκ μας ξεναγεί στον κόσμο του Σουηδού δραματουργού και εν γένει του σουηδικού θεάτρου στο οποίο έχει αφιερώσει το πολυδεκαετές μεταφραστικό της έργο.

Μαζί της συζητούν ο Σουηδός πεζογράφος και μεταφραστής Γιαν Χένρικ Σβαν και η θεατρολόγος Μαρία Σεχοπούλου.

* * *

Νύχτες του Ιουλίου 2022

Καλοκαίρι στον Αίθριο Χώρο του Θεάτρου Κυδωνία των Χανίων (Υψηλαντών 12)

Όπου δεν αναφέρεται κάτι διαφορετικό, οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις 9.30 μ.μ. και η είσοδος είναι ελεύθερη 

 

*

 

Νύχτες του Ιουλίου | Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης, Ρεμπώτικα (Παρασκευή 22.7.2022)

*

Παρασκευή 22 | Μουσική συναυλία

«Ρεμπώτικα»: Με τους Μιχάλη και Παντελή Καλογεράκη

Έναρξη 9.30 μ.μ. – Είσοδος 12 €

Μαζί τους οι μουσικοί Στράτος Γκρίντζαλης, μπουζούκι, μαντολίνο, και Αλέξης Στενάκης, κλαρινέτο.

~. ~

Ρεμπώτικα: οι Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης προτείνουν τη δημιουργική συνύπαρξη του ρεμπέτικου κόσμου του Ρεμπώ με τον ποιητικό κόσμο του ρεμπέτικου.

Το «πάντρεμα» των δύο αυτών κόσμων ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2016, όταν τα αδέρφια Καλογεράκη άρχισαν τη μελέτη της αλληλογραφίας του Ρεμπώ με τον Βερλαίν. Μέσω των επιστολών άρχισαν να ξεδιπλώνουν την πορεία της ερωτικής τους σχέσης.

Η καλλιτεχνική τους ανησυχία για τη μελοποίηση αυτών των επιστολών τούς οδήγησε σε μία τολμηρή ιδέα: το πάντρεμά τους με ρεμπέτικα τραγούδια, δημοφιλή, αλλά και λιγότερα γνωστά στο ευρύ κοινό. Μία συνομιλία, μία περιγραφή, αλλά ταυτόχρονα και ένας σχολιασμός της θυελλώδους αυτής σχέσης μέσα από την ερωτική θεματολογία των κλασικών ρεμπέτικων.

Βασικός άξονας του δίσκου είναι οι σημαντικοί σταθμοί της πενταετούς σχέσης τους, μέσα από 9 επιστολές τους, οι οποίες μεταλλάχθηκαν σε 9 ρεμπώτικα τραγούδια: από την πρώτη επιστολή τον Σεπτέμβρη 1871 που αποστέλλει ο Ρεμπώ στον 27χρονο Πωλ Βερλαίν, ο οποίος ζούσε νιόπαντρος στο Παρίσι με την έγκυο γυναίκα του μέχρι και την τελευταία τους συνάντηση το 1875, από τη γνωριμία τους μέχρι και τον χωρισμό τους.

Ο Παντελής και ο Μιχάλης Καλογεράκης απαγγέλουν και ερμηνεύουν, άλλοτε ρεμπέτικα τραγούδια, κι άλλοτε τις επιστολές των δυο ποιητών.

Αποτέλεσμα αυτού: να φτάνει η στιγμή όπου ο λόγος που απαγγέλλεται, με τον λόγο που τραγουδιέται να δένεται αρμονικά και να προσφέρει ένα ακουστικό πλούτο, με αρώματα ποίησης και ρεμπέτικου. Μοιραία λοιπόν προκύπτουν τα Ρεμπώτικα, μία συνομιλία της θυελλώδους αυτής σχέσης και του ρεμπέτικου τραγουδιού.

*

Νύχτες του Ιουλίου | Η λίστα του Λεπορέλο (Τετάρτη 20.7.2022)

*

Η Λίστα του Λεπορέλο του Φώτη Δούσου (Νεφέλη 2021) δεν είναι μόνο ένα γερό αστυνομικό μυθιστόρημα. Έχει στοιχεία και από άλλα λογοτεχνικά είδη. Διαβάζεται ας πούμε και ως σάτιρα του λογοτεχνικού σιναφιού, αυτού του ατελεύτητου πανηγυριού της ματαιοδοξίας.

Οι δυο τρεις σελίδες στις οποίες ο συγγραφέας φιλοτεχνεί το πορτραίτο της ποιήτριας Κατερίνας Κέυ, λ.χ., είναι άξιες για ανθολογία.

«Είχε βγάλει τρεις ποιητικές συλλογές μέχρι στιγμής. Η μία χειρότερη από την άλλη. Η κριτική τής συμπεριφέρθηκε όμως με σεβασμό. Ίσως γιατί η ίδια φρόντισε να κοιμηθεί με τους μισούς κριτικούς… Με εντυπωσίαζε η τρομερή άνεση που είχαν οι νέοι λογοτέχνες να αυτοτιτλοφορούνται ποιητές ή συγγραφείς. Παλαιότερα έβγαζες πέντ’-έξι βιβλία και ακόμα δεν ήσουν σίγουρος ότι μπορείς να λέγεσαι συγγραφέας. Ήταν περισσότερο τίτλος τιμής. Τώρα με 2-3 ποιήματα που πόσταρες στο facebook αποκτούσες ύφος ποιητή φανφάρα και ό,τι μπαρούφα έλεγες έμοιαζε βαθυστόχαστη και σημαντική… Φυσικά είχε προλάβει να μου στείλει τα ποιήματά της… Με το που τα διάβασα, ένιωσα απέχθεια για το άτομό της. Τα φυσικά της θέλγητρα, τα σαρκώδη χείλη, το ωραίο σώμα, το σταχτί της δέρμα στα μάτια μου μαράθηκαν απότομα. Πίσω από το καλοσχηματισμένο πρόσωπό της έβλεπα μια μηχανή που φτύνει απαίσιους στίχους. Μια θεριζοαλωνιστική μηχανή στίχων. Στον κόρφο της φώλιαζαν κακογραμμένα ποιήματα.»

Και συνολικά όμως, η Λίστα είναι ευφάνταστη και τραβηχτική, το εύρημα με τους εκδότες και τον βιβλιόκοσμο ως ντεκόρ της δράσης έξυπνο, δέλεαρ του συγγραφέα για να τραβήξει στις σελίδες του και ένα κοινό λογίων που δεν αρέσκεται να διαβάζει αστυνομικά ή και τα σνομπάρει.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΤΣΟΥΡΕΛΗΣ
facebook, 25.9.2021

*

Νύχτες του Ιουλίου | Ο Αργύρης Μπακιρτζής στα Χανιά (Σάββατο 16.7.2022)

*

Σάββατο 16 | Μουσική συναυλία

«Το καλοκαίρι πέρασε σα ρίγος» – Ο Αργύρης Μπακιρτζής στα Χανιά

Δημιουργός και ερμηνευτής εμβληματικών τραγουδιών που έχουν χαραχθεί στη συλλογική μας μνήμη εδώ και δεκαετίες, φυσιογνωμία οικεία μας και από τον κινηματογράφο, ο Θερινός Αρχικολυμβητής Αργύρης Μπακιρτζής δεν χρειάζεται περαιτέρω συστάσεις. Από το μακρινό 1979 αυτός και το θρυλικό του συγκρότημα, ένα από τα μακροβιότερα και σημαντικότερα σχήματα της άδουσας μουσικής μας, τέρπουν την συλλογική μας ακοή.

Μαζί του στα Χανιά σε μια συναυλία αφιερωμένη στην κοινή δισκογραφική τους δουλειά που κυκλοφορεί με τον τίτλο Το καλοκαίρι πέρασε σα ρίγος αλλά και σε ακόμη νεώτερα τραγούδια που συνέθεσε ο ίδιος, ο νεότατος συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Κωστογιώργης.

Μελωδικές γραμμές εκφραστικές και απέριττες, ευφάνταστη και λειτουργική ενορχήστρωση, εντυπωσιακή άνεση στην εναλλαγή των τόνων, από τη τζαζ ώς το λαϊκό, από τον έλεγο στον χορό και από το βαρύθυμο στο ανάλαφρο ύφος, και βεβαίως η εξαίρετη ερμηνεία του Αργύρη είναι τα βαρύτιμα χαρίσματα αυτής της δουλειάς που από μόνη της αρκεί για να μας συστήσει τον νεαρό δημιουργό της ως μια από τις μεγαλύτερες ελπίδες του ελληνικού τραγουδιού.

Το κυριότερο όμως είναι η ώσμωση της μουσικής με τον ποιητικό λόγο – τέτοια ευφρόσυνη ισορροπία, σπάνια πολύ σπάνια ακούμε. Τα ποιήματα των Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, Κώστα Ουράνη, Τέλλου Άγρα, Αργύρη Εφταλιώτη και Κωνσταντίνου Χατζόπουλου που περιέχει ο δίσκος μελοποιήθηκαν σε ένα μόλις δεκαήμερο, σ’ εκείνη την καταθλιπτική χριστουγεννιάτικη καραντίνα του 2020 στο σπίτι του Μπακιρτζήδων στην Καβάλα. Όπως εύστοχα γράφτηκε, τα τραγούδια αυτά μας μεταφέρουν σε μια ατμόσφαιρα μεσοπολεμική και κουβαλούν πάνω τους «όλο το φορτίο μιας σπάνιας συναισθηματικής έντασης, της ιδιόμορφης, μελαγχολικής και συνάμα ζωογόνας λειτουργίας του έρωτα και των πολλαπλών και διαφορετικών εκδοχών και απροσδόκητων φανερώσεών του». Ισχύει και για την τέχνη προφανώς, ουδέν κακόν, αμιγές καλού…

Μαζί με τον Αργύρη Μπακιρτζή και τον Γιώργο Κωστογιώργη απόψε, ένας άλλος αγαπημένος Χειμερινός Κολυμβητής, ο λαμπρός ακορντεονίστας, και όχι μόνο, Κώστας Βόμβολος.

Γενική είσοδος 12 ευρώ

*

*

Νύχτες του Ιουλίου | Μια βραδιά με τον Θοδωρή Γκόνη (Τετάρτη 13.7.2022)

*

Κώστας Κουτσουρέλης: Για τον Θοδωρή Γκόνη

(από το βιβλίο: Τι είναι και τι δεν είναι η ποίηση.
Δώδεκα ομόκεντρα δοκίμια, Μικρή Άρκτος, 2021)

Από τους στιχουργούς του καιρού μας, ο Θοδωρής Γκόνης είναι ίσως ο σημαντικότερος μαθητής του Νίκου Γκάτσου. Εμπνεόμενος κι αυτός από την ελληνική ιστορία και λαϊκή παράδοση, ιδίως στα θαυμάσια τραγούδια που έγραψαν με τον Νίκο Ξυδάκη, προεκτείνει την εικονοπλαστική και συμβολική γλώσσα του Γκάτσου στο σήμερα, ανανεώνοντάς την. Κι ο Γκόνης είναι ένας θαυμάσιος λυρικός. Ακούστε:

Το μέλι φέρνω των γκρεμών
Της πέτρας τη σιωπή
Εκοίμησα τις μέλισσες
Με τη δική σου ευχή

Των βράχων φέρνω την ηχώ
Του λύκου τη φωνή
Της άμμου το τριαντάφυλλο
Της στάχτης το φιλί (περισσότερα…)

Νύχτες του Ιουλίου | Η ποίηση στα χρόνια της Κρητικής Αναγέννησης (Κυριακή 10.7.2022)

*

Σήμερα Κυριακή 10/7, στις 9.30 μ.μ.
Συζήτηση με τον Στέφανο Κακλαμάνη

Η ποίηση στα χρόνια της Κρητικής Αναγέννησης

Με τον συγγραφέα συζητούν ο Κώστας Κουτσουρέλης και ο Γιάννης Δημητρακάκης. Αποσπάσματα από την Ανθολογία Κακλαμάνη διαβάζουν οι ηθοποιοί Ντία Κοσκινά και Μιχάλης Βιρβιδάκης.

Τα μάτια δεν καλοθωρού στο μάκρεμα του τόπου,
μα πλιά μακρά και πλιά καλά θωρεί η καρδιά τ’ αθρώπου.
εκείνη βλέπει στα μακρά και στα κοντά γνωρίζει
και σ’ ένα τόπο βρίσκεται κ’ εισέ πολλούς γυρίζει.
Τα μάτια, να ’ναι κι ανοιχτά, τη νύκτα δε θωρούσι.
νύκτα και μέρα τση καρδιάς τα μάτια συντηρούσι.
Χίλια μάτιά ’χει ο λογισμός, μερόνυχτα βιγλίζου.
χίλια η καρδιά και πλιότερα κι ουδεποτέ σφαλίζου.

Ερωτόκριτος

* * *

Ένα εξαιρετικό πανόραμα της ποίησης αυτής συνιστά η τρίτομη ανθολογία Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης (14ος-17ος αι.), έργο ζωής του Στέφανου Κακλαμάνη, καθηγητή της νεοελληνικής Φιλολογίας στο ΕΚΠΑ και συστηματικού μελετητή της δημώδους υστεροβυζαντινής και μεταβυζαντινής λογοτεχνίας […]. Τα προτερήματα της ανθολογίας, πέραν της εκτενέστατης εισαγωγής, πολλά. Ο Κακλαμάνης δεν αποσπά αυτούσια τα ανθολογούμενα κείμενα από τις ήδη υπάρχουσες εκδόσεις τους αλλά τα εκδίδει κριτικά, μελετώντας την παράδοσή τους, χειρόγραφη και έντυπη. Αρκετά κείμενα παραδίδονται πλήρη: όσα δεν ξεπερνούν τους 150 στίχους, αλλά και η «Ριμάδα κόρης και νιου», η «Συμφορά της Κρήτης», ο συγκλονιστικός «Απόκοπος», καθώς και η ανέκδοτη μέχρι τώρα «Φιλονικία του Χάνδακος και του Ρεθέμνου» του Μαρίνου Τζάνε Μπουνιαλή. Ο εκσυγχρονισμός της ορθογραφίας, για να αποφευχθεί η ανομοιομορφία και η εξ αυτής σύγχυση του αναγνώστη, το πλούσιο Γλωσσάριο και τα λεπτομερή Ευρετήρια λειτουργούν επίσης σαν ξεναγοί στα μικρά και τα μεγάλα θαύματα του έμμετρου κρητικού λόγου, που γέννησαν κι άλλα θαύματα όταν διασταυρώθηκαν με τον καθαρά δημοτικό λόγο.

(περισσότερα…)

Νύχτες του Ιουλίου 2022 | Κακλαμάνης, Γκόνης, Μπακιρτζής

*

Οι εκδηλώσεις της εβδομάδας 10-16 Ιουλίου 2022

Όλες οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις 9.30 μ.μ.

Κυριακή 10 | Συζήτηση με τον Στέφανο Κακλαμάνη

Η ποίηση στα χρόνια της Κρητικής Αναγέννησης

Επί τρεις σχεδόν αιώνες, η Κρήτη βρίσκεται στην πρωτοπορία της νέας ελληνικής λογοτεχνίας, όντας το κύριο σημείο επαφής της με την αναγεννησιακή λογοτεχνία της υπόλοιπης Ευρώπης. Το τρίτομο έργο του Στέφανου Κακλαμάνη Η κρητική ποίηση στα χρόνια της Αναγέννησης (14ος-17ος αιώνας) (ΜΙΕΤ 2020) είναι ένα πανόραμα της εξέλιξής της που εισάγει τον αναγνώστη στην ενδοχώρα της και ανθολογεί τις κορυφαίες της στιγμές.

Με τον μελετητή συζητούν οι Γιάννης Δημητρακάκης, καθηγητής της νεοελληνικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, και ο Κώστας Κουτσουρέλης. (περισσότερα…)