ΝΠ | Επίκαιρα & Σχόλια

Παναγιώτης Νικολαΐδης, Τρία Ποιήματα

ΑΠΟΡΙΑ

Είμαστε μέσα
ή έξω απ’ το Άουσβιτς;
Κανείς δεν ξέρει.
Ξέρουμε μόνο πως η μάσκα
επιτρέπεται (ακόμη)
πως η δουλειά
σημαίνει (ακόμα) ελευθερία
και πως η νύχτα
είναι δεμένη με σφιχτό κόμπο
στο κέντρο
της δικής μας ύπαρξης.
Είμαστε μέσα
ή έξω απ’ το Άουσβιτς;
Κανείς δεν ξέρει.
Ξέρουμε μόνο
πως κανένας πια δεν θέλει
να επιστρέψει
στο καθοδικό σπιράλ του χρόνου
πως για να γίνουμε ανθρώπινοι
και πάλι
θα πρέπει επειγόντως
να βρεθεί κάτι
για ν’ αγαπήσουμε
ή να φοβηθούμε
ίσως ένας μηχανικός Θεός
ή  κάποιος εξωγήινος
αχνός
σαν αστρονομικό χνούδι
ξέρουμε πως θα παραμείνουμε
ακατανόητες και ατελείς υπάρξεις
σαν σκόρπια θραύσματα
από σπασμένα αγγεία
μέσα στην αταλάντευτη σιωπή
των εσωτερικών μεταναστεύσεων.
Είμαστε μέσα
ή έξω απ’ το Άουσβιτς;

Ας μ’ απαντήσει επιτέλους κάποιος.

~.~

Η ΕΠΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Μετά τα φιλολογικά μαθήματα
στο διαδίκτυο
όπου τα πάντα ήταν τόσο κοντινά
μα τίποτα κυριολεκτικά απτό
άνοιξα όλες τις πόρτες
και τα παραθύρια
μέχρι να φύγει ο πυκνός καπνός
κι ύστερα μπήκα
στην αποστειρωμένη τάξη
που με περίμενε γυαλίζοντας.
Κι αφού κάθισαν ένα ένα
τα αποστειρωμένα μου παιδιά
στις αποστειρωμένες θέσεις τους
τότε πήρα μια βαθιανάσα
(πιο μεγαλύτερη από προσφυγική σκηνή)
κι άρχισα να διδάσκω
πίσω απ’ τη σφιχτή μάσκα
προστασίας
μέσα στον ολοένα
αυξανόμενο λάλλαρο.
Παρόλα αυτά
είπα στους μαθητές μου
πως είμαστε μία τυχαία συλλογή
αδρανών συστατικών
πως είμαστε
η πατρίδα τρισεκατομμυρίων
βακτηρίων και ιών
πως κάθε δευτερόλεπτο το σώμα μας
αναλαμβάνει έναν ανυπολόγιστο
αριθμό λειτουργιών
και πως αν λησμονήσουμε
το ότι ζούμε κλειδωμένοι
μέσα σ’ ένα αιώνιο παρόν
υπάρχει αρκετό υλικό στον εαυτό μας
για να περάσει πέρα
απ’ το ηλιακό μας σύστημα.
Οι μαθητές μου ωστόσο είπαν
πως μόνο στα ηλεκτρονικά παιχνίδια
συνυπάρχουν τόσο φίνα
ωσάν να γλύφουνε
το καλοκαίρι παγωτό
κι ότι μόνο εκεί
μπορούν να βλέπουν
όλα εκείνα που αλλάζουν
όσα χωράνε δεν σε μια μορφή
κι όσα κινούνται αθόρυβα
και με ρυθμό
σε πολλαπλά είδη χρόνου.
Εγώ τους είπα
ότι τα σωματίδια του φωτός
από το παγωτό τους
καθώς χτυπούν τον κερατοειδή
δεν έχουν ούτε χρώμα
ούτε οσμή
και πως στο περιθώριο
των λιγοστών στιγμών
που ζουν στ’ αλήθεια οι άνθρωποι
θα προτιμούνε πράγματα
που στην πραγματικότητα
δεν υπάρχουν.
Κι ίσως γι’ αυτό κατέληξα
ο κόσμος δεν μπορεί να γίνει
καλύτερος
ούτε μπορεί να παραμείνει
όπως είναι
αλλά θα κάνει
όπως ένα παιδί που κλαίει
κι είναι δύσκολο να σταματήσει
ακόμα κι αν ξέρει
πως αν δεν σταματήσει
τα πράγματα θα γίνουν
πολύ χειρότερα.

λάλλαρος=λιοπύρι

~.~

ΕΚΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Κάθομαι σ’ ένα τραπέζι μισός
και πίνω το κόκκινο κρασί μου.
Πίσω απ’ τον πάγκο
ένας καθρέφτης
κι ένα κάδρο με σκιές.
Απ’ την μεριά του ήλιου
ένα δέντρο
μες στο πλήθος που περνά
χειρονομεί αυθαίρετα
εκτός κειμένου.
Και τότε σ’ είδα ή μου φάνηκε;
Η μέρα σου ’φτανε ως τον ώμο
κι έπιανες κότσο τα μαλλιά
ορθή
μες στην επισφαλή πραγματικότητα
του δρόμου.
Καθώς κατέληγα σε συμπεράσματα
γέρνεις σαν στάχυ
κι ύστερα φεύγεις βιαστικά
κλειστή και μάλλινη
χωρίς μπουφάν
μέσα στον χρόνο.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ

Θεώνη Κοτίνη, Ημέρες καραντίνας

 

Ι.

Καλά κλεισμένοι και φοβισμένοι με ασφάλεια
αναμένουμε.
Τις γνωματεύσεις, διαγγέλματα, διατάξεις.

Στο μεταξύ φιρμάνια των κρατούντων
γι’ αυτό και εκείνο που θα αλλάξει
όταν με το καλό ξανανταμώσουμε.

Κάτι ψιλά γραμμένα στις ειδήσεις,
π.χ. για εκείνο το «ψωμί παιδεία ελευθερία»
που κάπως σαν να δυσφορεί
σε εσπευσμένα νομοσχέδια
και εκσυγχρονιστικές αναγκαιότητες.

Καλά κλεισμένοι μες στον ύπνο, θα ξυπνήσουμε;

Καλά κλεισμένοι μες στον φόβο, θα εκπλαγούμε;

(περισσότερα…)

Κώστας Μελάς, Η διάκριση Φίλου – Εχθρού στη σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη

 

 

1.

Γράφει ο Κονδύλης: «Η σκέψη μου, όπως κάθε σκέψη, έχει μιαν πεμπτουσία, όμως αυτήν πρέπει να την αποστάξει ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μέσα από το σύνολο του έργου μου. Αλλιώς η οποιαδήποτε φόρμουλα όχι μόνον δεν θα κατανοηθεί, αλλά και σίγουρα θα παρανοηθεί»[1].

Έχω την γνώμη ότι ελάχιστοι, ίσως αρκετοί λιγότεροι από τα δάκτυλα του ενός χεριού, είναι οι μελετητές που έχουν ακολουθήσει την παραπάνω ρήση του Κονδύλη αναφορικά με το έργο του[2]. Η μεγάλη πλειοψηφία των μελετητών αναφέρονται σε σημεία του έργου του για να πουν την άποψή τους για κάποιο θέμα, θεωρώντας ότι με τον συγκεκριμένο τρόπο η άποψή τους αυτή αποκτά θεωρητικό κύρος. Οι παραπομπές είναι μερικές φορές άκρως επιφανειακές και τις περισσότερες δεν έχουν καμία συνάφεια με τον πυρήνα της σκέψης του Κονδύλη. Ο καθένας διαλέγει ό,τι «του πάει». Οι περισσότεροι βέβαια ούτε καν διαλέγουν, απλά σχηματίζουν μια δική τους αντίληψη, που πόρρω απέχει από τον πυρήνα της κονδύλειας σκέψης, και επιχειρηματολογούν γι’ αυτήν ακατάπαυστα. Άλλωστε είμαστε στην εποχή της αυτοπραγμάτωσης με κριτήριο μόνο τον εαυτό. (περισσότερα…)

Γιώργος Καλοζώης, Ο Επιτάφιος

Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ

Εκείνη τη χρονιά
μπήκαν οι γεωργοί μέσα στις
βάρκες κι οι αλιείς που ψάρευαν
τον ξιφία ανέβηκαν στα βουνά
ο κάθε ένας έκανε το αντίθετο
από κείνο που ήταν κι από τις
προθέσεις του κι αφού το
απρόβλεπτο έγινε προβλεπτό
το σύνηθες ξαφνικό κι οι
προτάσεις των κειμένων όλες
ακολούθησαν το σχήμα το
υπερβατό (περισσότερα…)

Οι γλωσσοπρεπιστές

 

του ΛΑΜΠΡΟΥ ΛΑΡΕΛΗ

 

Οι ινκβιζίτορες μετρούσαν τα φτερά των αγγέλων στους πίνακες και οι κομμισσάριοι την κομματικότητα στους στίχους. Οι γλωσσοπρεπιστές όμως έχουν καλύτερο γιατροσόφι: πιπέρι στο στόμα!

 

※※※

 

Οι γλωσσοπρεπιστές είναι πλατωνιστές. Νομίζουν ότι αν φιμώσουν τις κακές λέξεις θα εξαφανίσουν τις πληγές που τις γεννούν. Ακόμα χειρότερα, νομίζουν ότι οι λέξεις είναι οι πληγές. Σαν το μικρό παιδί κλείνουν τα μάτια τους στα πράγματα, ήσυχοι πως αν οι ίδιοι δεν τα βλέπουν ούτε κι εκείνα μπορούν να τους δουν.

 

※※※

 

Οι γλωσσοπρεπιστές είναι μαστρωποί. Πουλούν προστασία στις λέξεις.

 

※※※

 

Οι γλωσσοπρεπιστές είναι μουλωχτοί. Κάτω απ’ τον τρίβωνα του Γκάντι έχουν κρυμμένο το κνούτο του Μπέρια.

 

※※※

 

Η Επανάσταση; Θ’ αρχίσει από τα λεξικά!

 

※※※

 

Μιλούν για “ορθότητα”. Εννοούν: ορθοστασία. Θέλουν τους πάντες προσοχή μπροστά τους.

 

※※※

 

Στην αρχή είχαμε μόνο τον Νόμο του Γκόντγουιν, τη Reductio ad Hitlerum. Τώρα, και η Εφημερίς της Κυβερνήσεως όλη δεν μας φτάνει.

 

※※※

 

Political correctness, το έσχατο στάδιο του φιλελευθερισμού. Η libertas σε κατάσταση υστερίας.

 

※※※

 

Απαγορεύονται οι ιστοί των σημαιών! Το απαιτήσαν οι οδοντογλυφίδες.

 

※※※

 

«Εμάς τους γύφτους άσε μας τους “οικούντας εν τοις κοίλοις”»· «θα σ’ αγοράσουν έμποροι και κονσόρτσια κι Εβραίοι»· «Ολιγόστευαν οι σκύλοι / και Αλλά’, εφώναζαν, Αλλά’»· ο «Δωδεκάλογος», ο «Ηγεμών εκ Δυτικής Λιβύης», ο «Γάμος του Καραχμέτη».

(Προτεραιότητες για έναν ελληνικό Index Librorum Prohibitorum.)

 

ΛΑΜΠΡΟΣ ΛΑΡΕΛΗΣ

 

 

Ορφικός Ύμνος: Εις Ασκληπιόν

 

Υγεία και αρρώστια ήταν στο επίκεντρο της πανδημικής χρονιάς που μας αφήνει.
Τι πιο ταιριαστό λοιπόν απ’ το να την αποχαιρετήσουμε με ένα ποίημα σχετικό,
ξόρκι παυσίλυπο και παυσίπονο φερμένο ώς εμάς από την Αρχαιότητα.
Το Νέο Πλανόδιον εύχεται στους αναγνώστες και τις αναγνώστριές του

Αίσιο και Υγιές το 2021

~.~

Θεραπευτή μου, δέσποτα Παιάν, Ασκληπιέ,
που της αρρώστιας την οδύνη μετριάζεις,
πράα τα χέρια σου μη σπείρουνε ποτέ
μοίρα κακή και αντίδικη στο δρόμο μου, αρωγέ –
το σκιάχτρο του Άδη εσύ να διώχνεις, να τρομάζεις!

Του Φοίβου ευώνυμε, φιλάνθρωπε καρπέ,
όταν στο στρώμα της καλής Υγείας πλαγιάζεις
μη με ξεχνάς… Kαι δώσ’ μου, χορηγέ,
το τέλος το αίσιο που στους ολβίους μοιράζεις!

(μτφρ. Κώστα Κουτσουρέλη)

 

 

 

Σωτήρης Γουνελάς, Χριστούγεννα

 ~.~ 
καὶ ἡ γῆ τὸ Σπήλαιον, τῷ ἀπροσίτῳ προσάγει

Από τη στιγμή που ο Θεός σαρκώνεται δεν μπορούμε να ξανακοιτάμε ψηλά. ‘Ουρανία’ κατά Σωκράτη, είναι η θεωρία των υψηλών, είναι η όραση των άνω ‒άνω θωρώ‒ να θεωρείς τα υπερκείμενα. Τώρα, όμως, ο ουρανός κατέβηκε στη γη, ο Θεός από υπερβατικός γίνεται εμμένων, εγκάτοικος που χτυπά την μέσα θύρα και γυρεύει ‘μονήν’. Ο Θεός φιλάνθρωπα, σαρκωμένος και σταυρωμένος, ήρθε πολύ κοντά στον άνθρωπο, τον άγγιξε, κι αυτό μονάχα έτσι μπορούσε να γίνει ‒διαμέσου ανθρώπινης σαρκός‒ αλλιώς ο άνθρωπος θα εξαφανιζόταν. Είναι ένας από τους λόγους που η ουσία του Θεού μένει ακατάληπτη. Όμως, μετέχουμε του θείου. Μάλιστα, από την Ενανθρώπηση και μετά, μετέχουμε μέσα από το μυστήριο της Ευχαριστίας, μέσα από θυσιαστική αγάπη, μέσα από νιάσιμο για τον άλλο, μέσα από υπέρβαση του εαυτού. Μετέχουμε από Φως σε Φως, αλλά το Φως δεν αντικρίζεται κατάματα, όπως αναπτύσσει ο Σωκράτης στο μύθο του σπηλαίου. Η Εκκλησία είναι ένα Σπήλαιο, μόνο που τώρα, μέσα στο Σπήλαιο κείται το μυστικό Σώμα του ομοούσιου με τον Πατέρα Υιού. Εάν συνδέσουμε το πλατωνικό Σπήλαιο, με το Σπήλαιο της Βηθλεέμ και την Εκκλησία, φτάνουμε εσχατολογώντας στην Πόλη, «την άνωθεν καταβαίνουσαν, εστολισμένη ως Νύμφη», για την οποία κάνει λόγο η Αποκάλυψη. Η σπηλιά μεταμορφώνεται σε πάγκαλη και πάμφωτη Νύμφη. (περισσότερα…)

Ηρώ Νικοπούλου, Το Σβηστό Μανουάλι (Ένα έργο σε εξέλιξη)

 
KATA τὰ 1820 ἕνας βοσκὸς μὲ τὸ κοπάδι του καθισμένος στὸ πεζοῦλι κάποιου ρημοκλησιοῦ ἔπαιζε τὴ φλογέρα του. Ἐκεῖ ἕνας Ἄγγλος περιηγητής, περαστικός, ἀφοῦ χαιρέτησε, ρώτησε τὸ βοσκό:
— Τί πιστεύεις;
Ὁ τσοπάνος σήκωσε τὴν ἀγκλίτσα του καὶ χτύπησε τὸν τοῖχο τῆς ἐκκλησιᾶς:
— Ὅ,τι πιστεύει τούτη! εἶπε.
— Καὶ τί πιστεύει τούτη;
— Ὅ,τι πιστεύω γώ!
[Γιάννη Βλαχογιάννη, Ἱστορικὴ Ἀνθολογία. Ἀνέκδοτα – Γνωμικά – Περίεργα Ἀστεῖα ἐκ τοῦ βίου διασήμων Ἑλλήνων 1820-1864, Ἀθήνα, 1927.]

ΔΙΑΚΟΣΙΑ ολόκληρα χρόνια αριθμεί η παραπάνω καταγραφή, σωσμένη στην περίφημη Ιστορική Ανθολογία του Γιάννη Βλαχογιάννη, που έγινε για τον εορτασμό της πρώτης εκατονταετίας της νεοελληνικής εθνικής παλιγγενεσίας. Εντυπωσιακή η ταύτιση που θησαυρίζεται εκεί, συγκινητική στην απλότητά της, ζηλευτή στο αυτοσυναίσθημά της, σπάνια πάντως, ίσως και ανύπαρκτη στις μέρες μας. Τι έκανε εκείνο τον βοσκό να είναι τόσο απόλυτος και να μοιάζει συγχρόνως τόσο ασφαλής; Μήπως η βεβαιότητά του ότι είναι μέρος ενός ευρύτερου συνόλου, ότι με όλη την δύναμη της ύπαρξής του και της πίστης του ανήκει σε κάτι που τον υπερβαίνει και ταυτόχρονα τον στερεώνει;

(περισσότερα…)

Καταγγελία λογοκλοπής: Απάντηση της Α. Ι. Καπελέρη και ανταπάντηση του Θ. Π. Μονάχου

Από την κ. Αντωνία Ι. Καπελέρη λάβαμε επιστολή με την οποία απαντά στην καταγγελία εις βάρος της του κ. Θεόδωρου Π. Μονάχου για εκτεταμένες λογοκλοπές στη διδακτορική της διατριβή. (Βλ. ανάρτηση της 1ης Οκτωβρίου 2020). Θέσαμε υπ’ όψιν του καταγγέλλοντος την απαντητική επιστολή και λάβαμε ανταπάντησή του. Ακολουθούν τα δύο κείμενα.

(περισσότερα…)

Ηλίας Κουρκούτας, Η συνωμοσία της πανδημίας

Στη χώρα μου οι νεκροί
δεν ήταν πολλοί
αλλά το σώμα κόπηκε
από το σώμα
η ψυχή από το ρούχο, (περισσότερα…)