Νέοι ποιητές ενός νέου αιώνα |52. Δημήτρης Ελευθεράκης

ΔΙΑΡΚΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 2000-2020

Ποιά ἡ ποίηση τοῦ 21ου αἰώνα καὶ ποιοί οἱ ποιητές της; Χιλιάδες ποιητικὲς συλλογές, εἴτε τυπωμένες ἀπὸ ἐπώνυμους οἴκους εἴτε αὐτοεκδόσεις, ἑκατοντάδων ἢ καὶ χιλιάδων ποιητῶν ποὺ ἀναζητοῦν τὴν θέση τους στὴν Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία. Τί μένει ὅμως καὶ τί περνάει ἀπὸ τὴν κρησάρα τῆς κριτικῆς; Τί ἐπιβιώνει –ἢ ἔστω, τί φαίνεται ὅτι μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσει– στὴν μνήμη τῆς ἀναγνωστικῆς κοινότητας;

Ἀποπειρώμενο μιὰν ἀπάντηση στὰ παραπάνω, τὸ Νέο Πλανόδιον ἐγκαινιάζει τὴν ἑβδομαδιαία στήλη ‘‘Νέοι ποιητὲς ἑνὸς νέου αἰώνα. Διαρκὴς ποιητικὴ ἀνθολογία 2000-2020’’. Γιὰ διάστημα δύο ἐτῶν καὶ ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2019, θὰ ἀνθολογοῦνται κάθε ἑβδομάδα ἕνα ἢ περισσότερα ποίηματα ἑνός/μιᾶς συγγραφέα, ποὺ θὰ πληροῦν δύο προϋποθέσεις: θὰ εἶναι α) δημοσιευμένα μετὰ τὸ 2000, καὶ β) γραμμένα ἀπὸ ποιήτριες ἢ ποιητὲς 45 ἐτῶν καὶ νεώτερους, γεννημένους δηλαδὴ ἀπὸ τό –σημαδιακό– 1974 καὶ ἑξῆς.

Τὰ ποιήματα θὰ παρατίθενται πολυτονισμένα, δίχως ὅμως ἄλλες παρεμβάσεις στὸ πρωτότυπο. Ἐπίσης, στὸ τέλος κάθε ἑξαμήνου θὰ δημοσιεύεται στὸν ἱστότοπο ὁ Θησαυρὸς Ἀναγνώσεων μὲ τὴν μορφὴ ἀναλυτικοῦ καταλόγου, ὅπου καὶ θὰ καταγράφονται ὅλες οἱ ποιητικὲς συλλογὲς ποὺ ἐξετάστηκαν κατὰ τὸ διάστημα αὐτό. Τὰ ποιήματα ποὺ θὰ προκύψουν στὸ πέρας τῆς διαρκοῦς αὐτῆς ἀνθολόγησης, συμπληρωμένα ἐνδεχομένως καὶ μὲ ἄλλα, θὰ ἀποτελέσουν τὸν κορμὸ μιᾶς ἔντυπης Ἐκλογῆς.

Οἱ σκοποὶ τοῦ ἐγχειρήματος, δύο: ἡ ἀνάδειξη τῶν ἀξιανάγνωστων ποιημάτων ποὺ γράφονται στὶς μέρες μας ἀπὸ νέους ποιητές· καὶ ἡ συμβολὴ στὴν ἐπόπτευση τῆς νεοελληνικῆς ποίησης τοῦ τρέχοντος αἰώνα, μακριὰ ἀπὸ παρελκυστικὲς κατηγοριοποιήσεις, αἰσθητικὲς ἢ/καὶ ἰδεολογικές.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ 


Μὲ δεδομένο τὸν τεράστιο ὄγκο τῆς τρέχουσας ποιητικῆς παραγωγῆς, ποὺ ξεπερνᾶ τοὺς 800 τίτλους ἐτησίως (813 γιὰ τὸ 2017, βάσει ἐπίσημων στοιχείων ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη), θὰ ἀποτελοῦσε ψευδαίσθηση τὸ νὰ θεωρεῖ κανεὶς ὅτι μπορεῖ νὰ τὴν παρακολουθήσει στὴν πληρότητά της. Ἀντ’ αὐτοῦ ὅμως, δίδεται ἡ ὑπόσχεση μιᾶς φιλότιμης ἐξέτασης ὅλων τῶν βιβλίων ποὺ θὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τοῦ ἐγχειρήματος. Οἱ φίλοι νέοι ποιητὲς μποροῦν (παρακαλοῦμε πολὺ μὲ ἁπλὸ δέμα/ἐπιστολή) νὰ τὰ στέλνουν στὴ διευθύνση: Ἁγ. Λαύρας 60, Νεάπολη, Ν. Ἰωνία Ἀττικῆς 142 33 [Μὲ τὴν ἔνδειξη: “Αθ. Β. Γαλανάκης γιὰ τὸ περ. Νέο Πλανόδιον” στὰ στοιχεῖα τοῦ παραλήπτη]


Δημήτρης Ἐλευθεράκης

kathafto

(Τὸ καθαυτὸ χειρόγραφο, Ἀθήνα, Γαβριηλίδης, 2001)

(ΘΑ ΜΕ ΥΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ἡ μνήμη τῶν ἀνθρώπων
καὶ ἡ βουλή, στὴν ἀγορά, διὰ στεφάνου,
θὰ μὲ τιμᾶ γιὰ μιὰ ὑπόθεση ἐράνου
σεσημασμένης σιωπῆς καὶ ἄλλων τρόπων
γιὰ νὰ μιλήσεις στὸ κενό· θὰ μοῦ χαρίζουν
λόγους σημαίνοντες τὴ λάμψη τοῦ θριάμβου,
γλυκὰ φωνήεντα στὸν τόνο τοῦ ἰάμβου,
ποὺ μοῦ ζεσταίνει τὴ ζωή· θὰ μὲ νομίζουν
ἀρχαῖο τύραννο καὶ μέγα στρατηλάτη.
Κι ὅταν μοῦ δίνουν ἐξουσία τοῦ ἐβένου,
θὰ ψάλλουν στίχους μυστικοῦ γενναίου αἴνου
καὶ θὰ ὑποκλίνονται στὸ γόνυ μου τὰ κράτη.
Θά ‘χει ἡ νίκη μου ὑπόσταση λατρείας,
κι ἡ παρουσία μου ἀχλὺ τῶν ἄλλων τόπων,
μὰ θά ‘μαι ὕποπτος γιὰ ἔγκλημα μωρίας·
κι ὅσο θὰ ντύνομαι τὴν ὕλη τῶν ἀτόπων,
κι ὅσο θὰ γδύνομαι τῆς κάθε σημασίας,
θὰ ἀντηχεῖ πικρὸ ἀντίο τῶν ἀνθρώπων.)

~.~

steppe

(Ἡ στέππα, Ἀθήνα, Νεφέλη, 2006)

Σεργκέϊ Γεσένιν

Προτοῦ κτυπήσει τοῦ ὄρθρου ἡ καμπάνα
νὰ ‘ρθεῖς νὰ μὲ ξυπνήσεις αὔριο, μάνα.
Ἀφήνοντας τὴ θαλπωρὴ τοῦ κόσμου
ἔξω θὰ βγῶ, καὶ θά ‘ναι ὁ ἀδελφός μου.

Στὸν ὕπνο μου τὸν εἶδα· στὸ παλτό του
εἶχε κρυμμένο τ’ ἅγιο πρόσωπό του.
Ὄρθιος, περιμένοντας στὸ χιόνι,
τοῦ Ὀκτώβρη κάτω τίναζε τὴ σκόνη.

Θὰ βγῶ· κι αὐτὸς μαζί του θὰ μὲ πάρει
νὰ βροῦμε τὸ λειψό, ἀρχαῖο φεγγάρι.
Σκυφτοὶ θὰ περπατήσουμε στὸν δρόμο
πηγαίνοντας ἀργά, ὦμο τὸν ὦμο.

Μάνα, αὔριο νωρὶς νὰ μὲ ξυπνήσεις
προτοῦ τὴ λάμπα τοῦ σπιτιοῦ μας σβήσεις.
Κι ἂν μάθεις πὼς ποιητὴς ἦταν ὁ γιός σου
σβῆσε τὸ φῶς, καὶ κάνε τὸν σταυρό σου.

~.~

egkomia

(Ἐγκώμια, Ἀθήνα, Πατάκης, 2013)

Κυριακὴ πρωὶ στὴ Σόφια

Βγαίνουμε στὴν ἐπιφάνεια μιᾶς ἡλιόλουστης μέρας,
ἐπιπλέοντας δίπλα σ’ ὀρθόδοξους τρούλους καὶ κομμουνιστικὰ τράμ.
Τώρα χρειάζεται μιὰ στάση σ’ ἕνα πραγματικὸ café τῶν Βαλκανίων.
Ἐδῶ ποὺ οἱ καιροὶ ἀλλάζουν καὶ τὰ ὁράματα πέφτουν,
δὲν ὑπάρχει ζωὴ δίχως κολχὸζ καὶ καφεΐνη
κι ὁ ξεναγός μας ὀνομάζεται Ἴλιτς Οὐλιάνοφ.

~.~

Περικλῆς Γιαννόπουλος

Μὲ τοὺς ἀθάνατους ποὺ ἔχουνε πεθάνει
ἀνυπεράσπιστος βυθίζεσαι στοὺς τάφους·
στὴν κεφαλή σου ἕνα πέτρινο στεφάνι
καὶ λίγα ρόδα μαραμένα στοὺς κροτάφους.

Ἄφθαρτο τὸ κορμί σου, ἀκουμπισμένο
στῆς Ἀττικῆς τ’ ἀγκάθια καὶ τὴ σκόνη·
σ’ ἄδειες πλατεῖες, ἀκατάληπτο καὶ ξένο,
τὸ ἄγαλμά σου ἀπ’ ἀγέρα κι ἀπὸ χιόνι.

Δὲν εἶναι αὐτὴ πατρίδα γιὰ κανέναν!
Στὸ φῶς τοῦ Ἅδη πισωγύρισε καὶ χάσου.
Μὲ ξύλινο ἄλογο σὲ ψεύτικη ἀρένα
καὶ πλαστικὸ περίστροφο, θὰ ‘ρθῶ κοντά σου.

~.~

Ἐθνικοὶ ποιητές

Μὲ βλέμματα ποὺ ἔπνιξαν τὰ φρύδια
κρυμμένοι σὲ κακότεχνα πορτραῖτα,
ἢ σὰν βαλσαμωμένη μαριονέτα
ἀσάλευτοι κοιτοῦν, ἀπὸ συνήθεια

οἱ ἐθνικοὶ ποιητὲς οἱ καϋμένοι.
Δέσμιοι στὴ μεταφυσικὴ τοῦ κράτους,
θέλουν νὰ ξεγελάσουν τοὺς θανάτους
σὲ ἱερὰ κι ἐλεύθερα τεμένη

διαβάζοντας πικρότατα ἐλεγεῖα.
Ἀλλὰ κ’ ἡ Ἱστορία, τί τοὺς νοιάζει;
Αὐτοὶ ἔχουν σκεπὴ ἀπὸ χαλάζι
ἔτσι μυημένοι στὴν ἀθανασία.


Ὁ Δημήτρης Ἐλευθεράκης γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα τὸ 1978. Σπούδασε Φιλολογία. Ἔχουν ἐκδοθεῖ οἱ ἑξῆς ποιητικές του συλλογές: Τὸ καθαυτὸ χειρόγραφο (2001), Προσωρινὴ μετάθεση (2004), Ρέκβιεμ γιὰ ἕνα φίλο (2005), Ἡ στέππα (2006) καὶ Ἐγκώμια (2013).

attention-warning-sign-blue-sky-german-text-achtung-translation-attention-attention-warning-sign-german-text-150909877

[ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ: Ἕνεκα τῆς ἐπιδημίας τοῦ κορωνοϊοῦ, ἀλλὰ καὶ πρὶν ἀπ’ αὐτό, ἕνεκα τῆς ἀπεργίας τῶν ΕΛΤΑ, ἔχουν καθυστερήσει νὰ παραδοθοῦν ἀρκετὰ βιβλία ἀπ’ αὐτὰ ποὺ μᾶς ἔχετε στείλει ἀπὸ τὸ πρῶτο δεκαήμερο τοῦ Φεβρουαρίου κι ἑξῆς. Προσπαθοῦμε νὰ ἀπαντοῦμε σὲ ὅσους μᾶς παρέχουν στοιχεῖα ἐπικοινωνίας, ἐνημερώνοντας γιὰ τὸ καλῶς ἔχειν τῆς παραλαβῆς τῶν βιβλίων τους. Γιὰ τοὺς ὑπόλοιπους, ἡ ἐνημέρωση παραλαβῆς θὰ σημειώνεται στὸ περιθώριο τῆς καθεμιᾶς ἀνάρτησης, ὅπως καὶ ἡ παροῦσα ἀνακοίνωση. Παρ’ ὅλα αὐτά, παρακαλοῦμε ὅπως σημειώνετε ἕνα τηλέφωνο ἢ ἕνα μαίηλ στὸ ἐσώφυλλο, σὲ ξεχωριστὸ φύλλο ἢ ἀκόμα καὶ πάνω στὸν φάκελο, προκειμένου νὰ ἐνημερώνεστε ἀπευθείας, ἀλλὰ καὶ γιὰ μιὰ περαιτέρω ἐπαφή. Εὐχαριστοῦμε πολὺ γιὰ τὴ διαρκῆ ἀνατροφοδότηση μὲ βιβλία καὶ τὴ συνολικὴ ἀνταπόκρισή σας!

ΚΑΙ ΚΑΤΙ ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ: Συνιστοῦμε προσοχή, σύνεση καὶ συμμόρφωση μὲ τὶς ἐντολὲς τῆς Πολιτείας. Ὅλοι μαζί, συντονισμένοι, μποροῦμε νὰ περιορίσουμε τὶς δυσάρεστες ἐπιπτώσεις τοῦ ἰοῦ, φροντίζοντας ὁ ἕνας τὸν ἄλλον μὲ τὸ νὰ μὴν ἀλληλεπιδροῦμε ἂν δὲν ὑπάρχει λόγος. Κατὰ τ’ ἄλλα, ἡ τεχνολογία μᾶς παρέχει ὅλα τὰ μέσα προκειμένου νὰ ἐξακολουθοῦμε νὰ ἐρχόμαστε σὲ ἐπαφὴ σὰ νὰ μὴν συμβαίνει τίποτα. Μείνετε, λοιπόν, συντονισμένοι στὴ στήλη μας, διαβᾶστε παλιὲς ἀναρτήσεις, στεῖλτε μας τὶς παρατηρήσεις ἢ τὰ σχόλιά σας, κοινοποιῆστε ὅ,τι σᾶς ἀρέσει, κι ἐμεῖς ἐδῶ εἴμαστε, προχωρώντας πάντοτε δυναμικά!…]