Μήνας: Μαΐου 2014

ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ

ΝΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ;

Οι αφηγηματικές μαρτυρίες και η λογοτεχνία εξερευνούν εκείνες ακριβώς τις πλευρές του ερέβους που δείχνουν τον ολοκληρωτισμό ως μια αλήθεια της εμπειρίας, του ατομικού και συλλογικού βιώματος.

Στις αναμνήσεις της Ναντιέζντα Μαντελστάμ, στο μυθιστόρημα-ποταμός του Βασίλι Γκρόσμαν «Ζωή και Πεπρωμένο», στους στίχους του «Ρέκβιεμ» της Άννας Αχμάτοβα, στις «Ιστορίες από την Κολιμά» του Βαρλάμ Σαλάμοφ, φανερώνονται οι ποικίλες κλίμακες του πολιτικού κακού και συγχρόνως ανακαλύπτει κανείς θεμελιώδη ερωτήματα για τους ανθρώπινους δεσμούς, τη σχέση των ατόμων με την Ιστορία, τις στρατηγικές επιβίωσης των ανθρώπων και το τίμημα της βαναυσότητας.

Η τέχνη της αφήγησης, είτε με τη καυστική και ειρωνική ξηρότητα ενός Σολζενίτσιν στο «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ», είτε με την πολυφωνική πρόζα του Γκρόσμαν, ανασκάπτει το αίνιγμα του ολοκληρωτισμού γύρω από το οποίο θα στηθεί ο μακρύς χορός των ιστορικών και πολιτικοφιλοσοφικών εξηγήσεων.

ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
«Να ξεχάσουμε τον ολοκληρωτισμό;
Μεταξύ θεωρίας, μνήμης και εμπειρίας»

στο προσεχές ΝΠ2 του Ιουνίου

 

NikolasSevastakis-300x251

Advertisements

ΑΝΑΘΕΜΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ!

«Ανάθεμα στην ποίηση! Δεν θέλω ούτε να τη βλέπω ούτε να την ακούω. Ποτέ δεν μου άρεσε. Κι αν κάμποσα χρόνια τώρα είχα ξεπεράσει την αποστροφή μου, τώρα την απεχθάνομαι περισσότερο από ποτέ. Ο διάολος να την πάρει κι εκείνη κι αυτούς που την κατασκευάζουν. Όλοι αυτοί οι κύριοι με τα προϊόντα τους καπηλεύονται τον ήλιο και το φεγγάρι, τ’ αστέρια, τη μέρα και τη νύχτα, μας προξενούν αηδία για δαύτα, κι επειδή στο σχολείο κι αργότερα μάς τα επιβάλλουν με το ζόρι, νοθεύουν το γνήσιο αίσθημα και την απλή φυσική σχέση μας με τα φαινόμενα και τα πράγματα του κόσμου.

Τα ποιήματα μοιάζουν κάπως με βάκιλλο, είναι μεταδοτικά. Πόσο κακό μας έχουν κάνει ήδη με τα σαπρά και πανάθλια συναισθήματα που κουβαλάνε, και που είναι επιπλέον σε μεγάλο, στο μέγιστο βαθμό, ψευτιές και αναλήθειες και βρωμιές.

Αυτό είναι δα το επάγγελμα του ποιητή! Να μη γράφει ό,τι αισθάνεται και όταν κάτι αισθάνεται, και να μη μιλάει όταν έχει κάτι να πει, αλλά να ξεπετάει απλώς στο χαρτί ό,τι  φ α ν τ ά ζ ε ι  σαν συναίσθημα και συγκίνηση, σαν διάθεση ψυχική. Τουτέστιν προϊόντα: ζούμε σε βιομηχανική εποχή… Την ποίηση μάς τη σερβίρουν στον δίσκο – όλοι γνωρίζουμε ότι τη φτιάχνουν με το φασόν.»

ΑΛΦΡΕΝΤ ΝΤΑΙΜΠΛΙΝ, «Ανάθεμα στην Ποίηση!», 1948

Από το ομότιτλο «Θέμα» του ΝΠ2 που θα κυκλοφορήσει το καλοκαίρι. Κατηγορητήρια κατά της σύγχρονης ποίησης. Προβληματισμοί για την απομόνωση, τον ναρκισσισμό, την αισθητική και κοινωνική της ασημαντότητα. Προτάσεις για τον απεγκλωβισμό της από το αδιέξοδο.

 

DOEBLIN

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΚΟΡΟΣ, ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΗ

«Χρόνια νόμιζα πως ξέπεσα στη ζωγραφική ναυαγός. Ζωγράφιζα από μικρό παιδί, πριν πάω στο σχολείο. Έφηβος όμως αρνιόμουνα να εμπιστευτώ το χάρισμα, πίστευα ότι έπρεπε να παλέψω ν’ αλλάξω τον κόσμο

Το ’νίν* αντάν να τρώ’  την γην, τρώει την γην θαρκέται,
μα πάντα τζιείνον τρώεται τζιαι τζιείνον καταλυέται.

Δεν το ήξερα τότε. Αν δεν το πάθεις, άλλωστε, πώς θα το μάθεις; Σπούδασα Νομικά. Ήθελα να μάθω πως μπορούν οι νόμοι να οργανώνουν και να βελτιώνουν μια κοινωνία. Δεν είχα ακόμη καταλάβει την απαράμιλλη δύναμη του παραδείγματος. Με παρέσυραν νεοφώτιστον οι κοινωνικοί αγώνες της εποχής κι άργησα να συνειδητοποιήσω ότι μόνο τον εαυτό μας μπορούμε ν’ αλλάξουμε και ότι αυτό το ελάχιστο είναι η μέγιστη συμβολή μας στη όποια βελτίωση του κόσμου. Με καιρό και με κόπο, άρχισα να διακρίνω την αφανή αρμονία του προφανούς. Να νιώθω την ομορφιά συντελεσμένη ολόγυρά να μας παραστέκει πολύτροπη. Απέναντί της δοκιμαζόμαστε. Αυτήν αναζητούμε, να τη φτάσουμε, να τη δούμε. Παιδευόμαστε υπηρετώντας την. Μορφώνουμε το πρόσωπό μας. Ένα μάθημα είν’ η ζωή. Επ’ αγαθώ ή όχι, εμείς θα αποφασίσουμε.»

Από «Τα στοιχειώδη», εκτενές δοκίμιο βασισμένο στις ξεναγήσεις του Χρήστου Μποκόρου κατά την πρόσφατη ομώνυμη έκθεσή του στο Μουσείο Μπενάκη. Το πλήρες κείμενο θα δημοσιευθεί στο δεύτερο τεύχος του ΝΠ τον Ιούνιο.

* Το υνί

 

Bokoros